5. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Cevapları E Kare Yayınları Sayfa 75

Merhaba sevgili öğrencim, Sosyal Bilgiler dersimize hoş geldin! Bugün seninle birlikte ülkemizin güzel iklimlerini ve bu iklimlerin hayatımızı nasıl şekillendirdiğini inceleyeceğiz. Önündeki harita ve görseller bize bu konuda çok yardımcı olacak. Haydi, soruları adım adım birlikte çözelim!

Soru 1: Ülkemizde görülen iklim türleriyle ilgili aşağıdaki haritayı (Harita: 3.4) inceleyiniz. Açıklamaları okuyunuz. Yaşadığınız yerin hangi iklim türüne girdiğini söyleyiniz.

Çözüm:
Bu soru, senin yaşadığın yeri ne kadar iyi tanıdığını anlamak için harika bir fırsat! Cevabı bulmak için şu adımları izleyebilirsin:

• Adım 1: Öncelikle Türkiye haritası üzerinde yaşadığın şehri bulmalısın. Örneğin, İstanbul’da mı, Ankara’da mı, yoksa İzmir’de mi yaşıyorsun?
• Adım 2: Şehrini bulduktan sonra, o bölgenin hangi renge boyandığına dikkat et. Haritanın sağ alt köşesindeki “Harita Anahtarı” (lejant) bölümü bize renklerin ne anlama geldiğini söylüyor.
  • Eğer yaşadığın yer kahverengi ise, Karasal İklim bölgesindesin demektir. (Örnek: Ankara, Konya, Erzurum)
  • Eğer yaşadığın yer yeşil ise, Karadeniz İklimi bölgesindesin demektir. (Örnek: Rize, Trabzon, Zonguldak)
  • Eğer yaşadığın yer pembemsi-mor bir renk ise, Akdeniz İklimi bölgesindesin demektir. (Örnek: Antalya, İzmir, Adana)
• Adım 3: Rengi ve iklim türünü eşleştirdikten sonra, yaşadığın yerin iklimini kolayca söyleyebilirsin! Örneğin, “Ben Antalya’da yaşıyorum ve haritaya göre burada Akdeniz iklimi görülüyor.” diyebilirsin.

Soru 2: İklim şartlarından etkilenmeden hayatımızı yıl boyunca aynı şekilde sürdürebilir miyiz? Neden?

Çözüm:
Bu soru üzerinde biraz düşünelim. Sence yazın giydiğin tişörtle kışın dışarı çıkabilir misin? Veya kışın yediğin portakalı yazın bahçeden toplayabilir misin?

Cevabımız kesinlikle hayır! İklim şartlarından etkilenmeden hayatımızı yıl boyunca aynı şekilde sürdürmemiz mümkün değildir.

Peki, neden?

• Giyinme: Yazın sıcak havalarda ince ve serin tutan kıyafetler giyerken, kışın soğuktan korunmak için kalın kazaklar, montlar ve botlar giyeriz. Mevsimlere göre giyim tarzımız tamamen değişir.
• Beslenme: Yediğimiz meyve ve sebzeler bile iklime bağlıdır. Yazın karpuz, çilek gibi serinletici meyveler yetişirken; kışın portakal, mandalina gibi C vitamini deposu meyveler yetişir.
• Ulaşım: Kışın yoğun kar yağışı olan bir yerde yollar kapanabilir, okullar tatil olabilir ve ulaşım zorlaşabilir. Yazın ise böyle bir sorun yaşamayız.
• Ekonomik Faaliyetler: Çiftçiler ekecekleri ürünleri iklime göre seçer. Turizm bile iklimden etkilenir; insanlar yazın denize, kışın ise kar yağan yerlere kayağa gider.

Kısacası, iklim; giyimimizden yediğimiz yemeğe, yaptığımız işten oturduğumuz eve kadar hayatımızın her alanını derinden etkiler.

Soru 3: Aşağıdaki görselleri ve açıklamaları inceleyiniz, iklimin insan faaliyetlerine etkisi hakkındaki görüşlerinizi belirtiniz.

Çözüm:
Harika bir soru! Şimdi görselleri tek tek inceleyerek iklimin insan faaliyetlerini, yani bizim günlük yaşamımızı ve işlerimizi nasıl etkilediğini görelim.

• Görsel 3.20 (Deniz kenarında güneşlenen insanlar):

  Bu görselde insanlar plajda güneşleniyor ve denize giriyor. Bu, turizm faaliyetidir. Açıklamada da yazdığı gibi, Ege ve Akdeniz kıyılarında yazların sıcak ve güneşli geçmesi (Akdeniz ikliminin bir özelliği) sayesinde deniz turizmi gelişmiştir. Eğer yazlar soğuk ve yağmurlu olsaydı, insanlar bu aktiviteyi yapamazdı. Aynı şekilde, kışın kar yağan Uludağ gibi yerlerde de kış turizmi gelişmiştir. Gördüğün gibi, turizm doğrudan iklime bağlıdır.

• Görsel 3.21 (Karda kalmış okul servisi):

  Bu görselde ise karlı bir yolda duran bir okul servisi görüyoruz. Bu durum, iklimin ulaşım üzerindeki olumsuz etkisine çok güzel bir örnek. Özellikle Karasal iklimin etkili olduğu Doğu Anadolu gibi bölgelerimizde kışlar çok sert, soğuk ve kar yağışlı geçer. Bu durum, yolların kapanmasına, ulaşımın aksamasına ve insanların günlük hayatının zorlaşmasına neden olur.

• Görsel 3.22 (Sulama kanalı):

  Burada tarlaların arasından geçen bir su kanalı görüyoruz. Bu, tarım faaliyetiyle ilgilidir. Açıklamada, yağışların yetersiz olduğu yerlerde toprağı sulamak için baraj ve kanallardan faydalanıldığı yazıyor. Özellikle yazları sıcak ve kurak geçen Karasal iklim bölgelerinde, bitkilerin suya ihtiyacı olur. İnsanlar da bu sorunu çözmek için nehirlerden tarlalara su taşıyan kanallar inşa ederler. Yani iklimin kurak olması, insanları böyle çözümler üretmeye yöneltmiştir.

• Görsel 3.23 (Ahşap ev):

  Bu görselde, ahşaptan yapılmış eski bir ev görüyoruz. Bu da iklimin barınma ve mimari üzerindeki etkisini gösterir. İnsanlar evlerini yaparken çevrelerinde en çok bulunan malzemeyi kullanırlar.

  • Karadeniz Bölgesi: Her mevsim yağışlı olduğu için ormanlar çok gürdür. Bu yüzden evler genellikle ahşaptan yapılır.
  • Karasal İklim Bölgesi: Orman az olduğu için insanlar toprağı samanla karıştırarak elde ettikleri kerpiçten evler yaparlar.
  • Güneydoğu Anadolu: Ağaç az olduğu için evler daha çok taştan yapılır.

  Yani bir bölgenin iklimi, oradaki bitki örtüsünü ve dolayısıyla evlerin yapı malzemesini bile belirler.

Umarım bu açıklamalarla konuları daha iyi anlamışsındır. Unutma, yaşadığımız coğrafya ve iklim, bizim kim olduğumuzu ve nasıl yaşadığımızı şekillendiren en önemli unsurlardır. Başarılar dilerim!