Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben sizin Sosyal Bilgiler ve Fen Bilimleri öğretmeninizim. Gelin, hep birlikte “İklim ve İnsan” konusundaki bu güzel sayfayı inceleyelim ve soruları cevaplayalım.
Soru 1: Haritada (Harita: 3.3) bir şehir belirleyiniz. Bu şehirde verilen hava sıcaklıklarına göre hangi kıyafetlerinizi giyeceğinizi nedenleriyle açıklayınız.
Harika bir soru! Bu soru, hava durumuna bakarak nasıl hazırlık yapmamız gerektiğini anlamamızı sağlıyor. Haritayı dikkatlice inceleyelim ve birkaç farklı şehir seçerek bu durumu değerlendirelim.
- Erzurum:
Adım 1: Haritaya baktığımızda Erzurum’da hava sıcaklığının 2°C olduğunu ve karlı bir hava olduğunu görüyoruz.
Adım 2: Bu demektir ki hava oldukça soğuk ve kar yağıyor. Bu yüzden dışarı çıkarken üşümemek ve ıslanmamak için çok dikkatli olmalıyız. Kalın bir mont, altına yünlü bir kazak, boynumuza atkı, başımıza bere ve ellerimize eldiven giymeliyiz. Ayaklarımızın da üşümemesi ve ıslanmaması için mutlaka su geçirmeyen botlarımızı tercih etmeliyiz. Kısacası, kışlık ve kalın kıyafetler seçmeliyiz.
- Antalya:
Adım 1: Haritada Antalya’ya bakalım. Hava sıcaklığı 22°C ve hava güneşli görünüyor.
Adım 2: 22°C, oldukça ılık ve güzel bir bahar havası demektir. Güneş de olduğuna göre, kalın giysilere hiç gerek yok. Üzerimize ince bir tişört ve belki serin olma ihtimaline karşı yanımıza ince bir hırka alabiliriz. Altına da rahat bir pantolon veya etek giyebiliriz. Güneşli olduğu için gözlerimizi korumak adına bir güneş gözlüğü takmak da iyi bir fikir olabilir.
- Sinop:
Adım 1: Haritada Sinop’u bulalım. Hava sıcaklığı 15°C ve hava yağmurlu.
Adım 2: 15°C ne çok sıcak ne de çok soğuk, yani serin bir hava. Ancak en önemli detay havanın yağmurlu olması. Bu yüzden ıslanmamak önceliğimiz olmalı. Mutlaka yanımıza bir şemsiye almalı veya su geçirmeyen bir yağmurluk giymeliyiz. Ayakkabı olarak da yine suya dayanıklı bir ayakkabı seçmek akıllıca olur. İçimize de bizi üşütmeyecek, uzun kollu bir bluz veya gömlek giyebiliriz.
Soru 2: Hava durumunu takip etmek niçin önemlidir?
Hava durumunu takip etmek, günlük hayatımızı planlamak ve güvende kalmak için çok önemlidir. Tıpkı bir önceki soruda yaptığımız gibi, hava durumunu bilmek bize şunları sağlar:
- Doğru Giyinmek: Havanın sıcak mı, soğuk mu, yağmurlu mu olacağını bilerek hasta olmaktan korunuruz ve gün içinde rahat ederiz.
- Planlarımızı Yapmak: Eğer arkadaşlarımızla dışarıda piknik yapmayı planlıyorsak, yağmurlu bir günde bu planı ertelememiz gerektiğini anlarız. Ya da tatile gideceksek, gideceğimiz yerin havasına göre valizimizi hazırlarız.
- Güvenlik: Özellikle çiftçiler, pilotlar, kaptanlar ve uzun yola çıkacak şoförler için hava durumu hayati önem taşır. Şiddetli bir fırtına veya yoğun kar yağışı tehlikeli olabilir. Hava durumunu önceden bilmek, gerekli önlemleri almalarını sağlar.
- Sağlığımızı Korumak: Çok sıcak havalarda dışarı çıkmamamız gerektiğini veya soğuk havalarda sıkı giyinmemiz gerektiğini hava durumu sayesinde öğreniriz. Bu da sağlığımızı korumamıza yardımcı olur.
Soru 3: Aşağıda çeşitli faaliyetler görüyorsunuz. Sizce iklimin bu faaliyetler üzerinde nasıl bir etkisi olabilir? Kendi tecrübelerinize dayanarak açıklayınız.
Elbette, iklim yaptığımız her şeyi doğrudan etkiler. Gelin resimlerdeki faaliyetleri iklimle ilişkilendirelim:
İklim, bir yerdeki uzun süreli hava olaylarıdır. Mevsimleri oluşturur ve bizim yaşam tarzımızı, tarım ürünlerimizi ve hatta eğlence anlayışımızı bile şekillendirir.
- Görsel 3.16 (Üzüm toplayan çocuk): Üzüm, bol güneş ve sıcaklık isteyen bir meyvedir. Bu yüzden üzüm bağları genellikle yazları sıcak ve kurak geçen Akdeniz iklimi gibi iklimlerde bulunur. Bu faaliyeti kışın ortasında yapamayız. Demek ki tarım faaliyetleri, tamamen o bölgenin iklimine bağlıdır.
- Görsel 3.17 (Denizde can yelekli çocuk): Denizde yüzmek, plaja gitmek tipik bir yaz etkinliğidir. Bunu yapabilmemiz için havanın ve deniz suyunun sıcak olması gerekir. Yani bu faaliyet, yaz mevsiminin yaşandığı sıcak iklimlerde yapılabilir. Kimse karlı bir havada denize girmek istemez, değil mi?
- Görsel 3.18 (Karpuzla oturan çocuk): Karpuz da aynı üzüm gibi bol sıcaklık ve güneş seven bir yaz meyvesidir. Yetişmesi için sıcak bir iklime ihtiyaç duyar. Bu yüzden karpuzu en çok yaz aylarında yeriz. Bu da bize iklimin ne yediğimizi bile etkilediğini gösteriyor.
- Görsel 3.19 (Karda kızakla kayan kişi): Kızakla kaymak için neye ihtiyacımız var? Tabii ki kara! Karın yağması için de hava sıcaklığının 0 derecenin altına düşmesi, yani soğuk bir iklim ve kış mevsimi gerekir. Bu faaliyeti de yazın Antalya’da yapmamız mümkün değildir.
Gördüğünüz gibi çocuklar, giydiğimiz kıyafetlerden yediğimiz meyvelere, yaptığımız tarımdan oynadığımız oyunlara kadar her şey yaşadığımız yerin iklimiyle yakından ilişkilidir.