Merhaba sevgili öğrencilerim, ben Fen Bilimleri öğretmeniniz.
Bugün sizlerle kitabımızdaki ışıkla ilgili harika soruları ve deneyi birlikte inceleyeceğiz. Bu etkinlikler sayesinde, etrafımızı nasıl görebildiğimizi daha iyi anlayacağız. Hazır mısınız? Haydi başlayalım!
1. Işıkları kapattığınızda çevrenizdeki cisimleri görebilir misiniz?
Hayır, ışıkları tamamen kapattığımızda, yani zifiri karanlık bir ortamda olduğumuzda çevremizdeki cisimleri göremeyiz. Şöyle bir düşünelim; gece yatağımıza yattığımızda ve odamızdaki bütün ışıklar kapalı olduğunda, masamızın üzerindeki kitapları veya yerdeki oyuncaklarımızı net bir şekilde seçemeyiz. Çünkü gözlerimizin bir cismi görebilmesi için, o cismin üzerinden yansıyan ışığın gözümüze ulaşması gerekir. Karanlıkta ışık olmadığı için cisimlerden gözümüze yansıyan bir ışık da olmaz. Bu yüzden göremeyiz.
2. Cadde ve sokaklar geceleri neden aydınlatılır? Düşüncelerinizi söyleyiniz.
Bu çok önemli bir soru! Cadde ve sokakların geceleri aydınlatılmasının en temel sebebi güvenliktir. Eğer sokaklar geceleri kapkaranlık olsaydı başımıza neler gelebilirdi bir düşünelim:
- Yolda yürürken önümüzdeki bir çukuru, taşı veya bir engeli fark edemez, takılıp düşebilirdik.
- Sürücüler, yolda yürüyen insanları veya aniden yola çıkan bir hayvanı göremez ve kötü kazalar yaşanabilirdi.
- İnsanlar karanlıkta kendilerini güvende hissetmez ve korkabilirlerdi.
İşte bu yüzden, belediyeler sokak lambalarıyla caddeleri aydınlatır ki hem yayalar hem de sürücüler geceleri yollarını güvenli bir şekilde görebilsin.
Yaptığınız bu etkinlikten çıkardığınız sonucu aşağıya yazınız.
Kitabımızdaki “Kalemle Silgi Acaba Nerede?” etkinliği, bize görme olayının en temel kuralını öğretmek için harika bir yoldur. Gelin bu deneyden ne öğrendiğimize adım adım bakalım.
Adım 1
Deneyin ilk aşamasında, aile büyüğünüz eşyaları odaya koyduktan sonra siz odaya ışık açıkken girdiniz. Kalemi, silgiyi ve kitabı zorlanmadan, kolayca buldunuz. Çünkü odadaki lamba bir ışık kaynağıydı. Lambadan çıkan ışık ışınları, eşyaların üzerine çarptı ve oradan da gözlerinize yansıdı. Bu sayede eşyaların yerini ve ne olduklarını net bir şekilde görebildiniz.
Adım 2
Deneyin ikinci aşamasında ise odanın ışığı kapatılmıştı, yani ortam karanlıktı. Odaya girdiğinizde, aynı eşyaların yerini bulmakta çok zorlandınız, hatta büyük ihtimalle hiç bulamadınız. Gözleriniz açık olmasına rağmen etrafı göremediniz. Bunun sebebi, eşyaların üzerinden gözünüze yansıyacak herhangi bir ışığın olmamasıydı.
Sonuç:
Bu deney bize çok açık bir şekilde şunu göstermiştir:
Çevremizdeki varlıkları ve cisimleri görebilmemiz için ışık şarttır. Işık olmadan gözlerimiz tek başına görme işini yapamaz. Görme olayının gerçekleşmesi için mutlaka bir ışık kaynağına ihtiyacımız vardır.