Harika bir çalışma! Merhaba sevgili öğrencilerim, ben Fen Bilimleri öğretmeniniz. Bugün birlikte elektrik konusundaki bilgilerimizi pekiştireceğimiz bu bölüm değerlendirme sorularını çözeceğiz. Elektrik, hayatımızın vazgeçilmez bir parçası ama onu kullanırken çok dikkatli olmalıyız. Haydi, sorulara bir göz atalım ve doğru cevapları birlikte bulalım!
Soru 1: Aşağıdaki noktalı yerlere elektrikli araç gereçleri kullanırken dikkat edilmesi gerekenleri yazınız.
Sevgili çocuklar, elektrikli aletleri kullanmak çok faydalıdır ama bazı kurallara uymak şart! Aklımıza gelen en önemli kuralları şöyle sıralayabiliriz:
- Islak elle asla prizlere veya elektrikli aletlere dokunmamalıyız. Su, elektriği iletir ve bu çok tehlikelidir.
- Bozuk, kablosu yıpranmış veya kırık olan elektrikli aletleri kullanmamalıyız. Böyle bir durum fark edersek hemen bir büyüğümüze haber vermeliyiz.
- Prizlere parmağımızı veya herhangi bir sivri cismi (kalem, çatal, anahtar gibi) sokmaya çalışmamalıyız.
- Kullanmadığımız zamanlarda elektrikli aletlerin fişini prizden çekmeliyiz.
- Bir prize çok fazla fiş takmamalıyız, çünkü bu ısınmaya ve yangına sebep olabilir.
Soru 2: Bir çocuğun elektrik prizine parmağını ya da sivri bir cisim sokmaya çalıştığını görürseniz ne yapmanız gerekir? Aşağıya yazınız.
Böyle bir durumla karşılaşırsak çok hızlı ve doğru bir şekilde hareket etmeliyiz. İşte yapmamız gerekenler adım adım:
Adım 1: Hemen arkadaşımızı yüksek bir sesle “Dur!” veya “Sakın yapma!” diyerek uyarmalıyız. Amacımız onu tehlikeli hareketten hemen vazgeçirmek.
Adım 2: Onu sakin bir dille bunun neden tehlikeli olduğunu anlatmalıyız. “Elektrik çarpabilir ve canın çok yanabilir.” gibi basit bir cümle kurabiliriz.
Adım 3: En kısa sürede oradaki en yakın büyüğümüze (annemiz, babamız, öğretmenimiz gibi) durumu haber vermeliyiz. Onlar gerekli önlemleri alacaktır.
Soru 3: Elektrik akımına tutulmuş birini görürseniz neler yapmanız gerektiğini aşağıya yazınız.
Bu çok ciddi ve korkutucu bir durumdur. Ama panik yapmadan doğru adımları izlersek hayat kurtarabiliriz. Unutmayın, en önemli kural sakin kalmaktır.
Adım 1: Elektrik akımına kapılan kişiye ASLA DOKUNMAMALIYIZ! Eğer ona dokunursak, elektrik akımı bizim vücudumuza da geçer ve biz de çarpılırız.
Adım 2: Hemen elektriği kesmeliyiz. Bunu evdeki sigorta şalterini indirerek yapabiliriz. Eğer nerede olduğunu bilmiyorsak hemen bir büyüğe bağırmalıyız.
Adım 3: Eğer sigortayı kapatamıyorsak, kişiyi elektrik kaynağından ayırmak için elektriği iletmeyen bir cisim kullanmalıyız. Örneğin; kuru bir tahta parçası, plastik bir süpürge sapı gibi cisimlerle kişiyi iterek akımdan kurtarabiliriz. Asla metal veya ıslak bir şey kullanmamalıyız.
Adım 4: Bütün bunları yaparken aynı anda hemen 112 Acil Servis‘i aramalı veya bir büyüğümüzün aramasını sağlamalıyız.
Soru 4: Evin dışında elektrik ile ilgili yaşayabileceğiniz tehlikeler nelerdir? Aşağıya yazınız.
Tehlike sadece evimizin içinde değil, dışarıda da bizi bekliyor olabilir. Dikkatli olmamız gereken bazı durumlar şunlardır:
- Fırtınalı havalarda kopmuş ve yere düşmüş elektrik tellerine kesinlikle yaklaşmamalıyız. İçlerinde hala elektrik olabilir.
- Elektrik direklerine tırmanmak çok tehlikelidir ve kesinlikle yapılmamalıdır.
- “Tehlike” işareti olan trafo binalarından ve çitlerle çevrili alanlardan uzak durmalıyız.
- Uçurtmalarımızı elektrik tellerinin yakınında uçurmamalıyız. Uçurtma tele takılırsa, ipi elektriği bize taşıyabilir.
Soru 5: Bir prizin üzerine çok sayıda fiş takılırsa ne gibi tehlikeli sonuçlar ortaya çıkabilir? Aşağıya yazınız.
Evimizdeki prizler ve duvarın içindeki kablolar, belirli bir miktarda elektrik akımını taşıyacak şekilde tasarlanmıştır. Bir prize, özellikle üçlü priz gibi çoklayıcılar kullanarak, çok sayıda aletin fişini takarsak ne olur, bir bakalım:
Bu duruma aşırı yüklenme denir. Tıpkı ince bir hortumdan çok fazla su geçirmeye çalışmak gibi düşünebilirsiniz. Kablolar bu kadar fazla akımı taşıyamaz ve aşırı derecede ısınmaya başlar. Isınan kabloların etrafındaki plastik koruyucular eriyebilir. Bu erime, kabloların birbirine değmesine ve kısa devreye neden olabilir. Kısa devrenin sonucu ise maalesef yangın olabilir.
Kısacası, bir prize çok fazla fiş takmak, prizin ve kabloların aşırı ısınmasına ve sonuçta
yangın çıkmasına sebep olabilir. Bu yüzden bu konuda çok dikkatli olmalıyız.
Unutmayın çocuklar, elektrik kurallarına uymak bir oyun değil, hayatımızın bir parçası olmalı. Bu kuralları bilmek ve uygulamak bizi ve sevdiklerimizi korur. Hepinize aferin!