Merhaba sevgili öğrencim,
Ben 3. Sınıf Fen Bilimleri öğretmeninim. Gönderdiğin bu güzel sayfadaki soruları ve konuları senin için adım adım, kolayca anlayacağın bir şekilde açıklayacağım. Haydi, canlılar dünyasına harika bir yolculuğa çıkalım!
Soru 1: Çevrenize baktığınızda en çok hangi varlıkları görüyorsunuz? Söyleyiniz.
Çözüm ve Açıklama:
Bu soru, senin ne kadar dikkatli bir gözlemci olduğunu anlamak için sorulmuş harika bir soru! Cevabı kişiden kişiye değişebilir çünkü herkesin çevresi farklıdır. Ama gel birlikte düşünelim.
Adım 1: İlk olarak etrafına bir bak. Şu an odanda mısın, okulda mı, yoksa dışarıda mı? Gördüklerini aklından geçir.
Adım 2: Şimdi gördüklerini listeleyelim. Örneğin, eğer okuldaysan şunları görüyor olabilirsin:
- Arkadaşlarım
- Öğretmenim
- Sıralar ve sandalyeler
- Kitaplar ve defterler
- Pencereden görünen ağaçlar ve kuşlar
- Okulun bahçesindeki çiçekler
Gördüğün gibi, çevremizde hem arkadaşlarımız, kuşlar, ağaçlar gibi canlı varlıklar hem de sıralar, kitaplar gibi cansız varlıklar bulunur. Bu soruya cevap verirken, kendi çevrende gördüğün varlıkları söylemen en doğrusu olacaktır.
Soru 2: Aşağıdaki görselleri inceleyiniz. Siz de çevrenizdeki varlıkları canlı ve cansız olarak sınıflandırınız.
Çözüm ve Açıklama:
Bu etkinlikte bizden iki şey isteniyor. Önce resimdeki canlı ve cansızları bulacağız, sonra da kendi çevremizdekileri ayıracağız. Ama önce bir varlığın canlı olup olmadığını nasıl anlarız, onu hatırlayalım.
Bir varlığa “canlı” diyebilmemiz için bazı ortak özelliklere sahip olması gerekir. Bunlar:
- Hareket ederler. (Koşarız, uçarız, bitkiler güneşe döner.)
- Büyürler. (Bebekken küçücüktük, şimdi büyüdük!)
- Solunum yaparlar. (Nefes alıp veririz.)
- Beslenirler. (Yemek yeriz, su içeriz.)
- Çoğalırlar. (Canlılar kendilerine benzer yavrular dünyaya getirir.)
- Boşaltım yaparlar. (Vücudumuzdaki atıkları dışarı atarız.)
- Tepki verirler. (Gözümüze ışık tutulunca gözümüzü kırparız.)
Eğer bir varlık bu özelliklerin hepsini yapmıyorsa, o cansızdır. Mesela kalemin büyümez, beslenmez, nefes almaz. O yüzden cansızdır.
Adım 1: Resimdeki Canlı ve Cansız Varlıkları Bulalım
Resme dikkatlice baktığımızda gördüğümüz canlı varlıklar şunlardır:
- Çocuklar (kız ve erkek öğrenci)
- Çiçekler
- Kelebekler
- Arı
- Kuş
Peki resimde cansız varlıklar var mı? Evet, var! Mesela çocukların giydiği kıyafetler, kızın taktığı gözlük, hava, toprak ve su (çiçeklerin ihtiyacı olan) cansız varlıklardır. Çünkü bunlar büyümez, beslenmez veya solunum yapmazlar.
Adım 2: Kendi Çevremizdeki Varlıkları Sınıflandıralım
Şimdi sıra sende! Kendi etrafına bak ve gördüklerini canlı ve cansız olarak iki gruba ayır. Ben sana birkaç örnek vereyim:
CANLI VARLIKLAR
- İnsanlar (anne, baba, kardeş)
- Evdeki kedi veya köpek
- Akvaryumdaki balık
- Saksıdaki çiçek
- Bahçedeki ağaç
CANSIZ VARLIKLAR
- Masa, sandalye
- Televizyon, bilgisayar
- Oyuncakların
- Kalem, silgi, defter
- Taş, toprak, su bardağı
Harikasın! Artık sen de bir bilim insanı gibi çevrendeki varlıkları gözlemleyip onları canlı ve cansız olarak kolayca ayırabilirsin. Unutma, bir şeyin canlı olması için yukarıda saydığımız tüm ortak özellikleri göstermesi gerekir.