Merhaba sevgili öğrencilerim, ben sizin 3. Sınıf Fen Bilimleri öğretmeniniz. Gönderdiğiniz görseldeki soruları inceledim ve şimdi hep birlikte, adım adım bu soruları çözeceğiz. Haydi başlayalım!
BÖLÜM HAZIRLIĞI
1. Soru: Buz eridiği zaman ne olur? Söyleyiniz.
Çözüm:
Sevgili çocuklar, buz aslında suyun donmuş, yani katı hâlidir. Onu sıcak bir ortama koyduğumuzda, örneğin odamızda bir tabağın içinde beklettiğimizde, ısı alarak yavaş yavaş sıvı hâle geçer. Yani, buz eridiği zaman su olur. Bu olaya biz erime diyoruz.
2. Soru: Çaydanlıktaki sudan ne zaman buhar çıkmaya başlar? Açıklayınız.
Çözüm:
Adım 1: Çaydanlığa suyu koyup ocağın üzerine yerleştirdiğimizde, ocaktan gelen ısı suyu ısıtmaya başlar.
Adım 2: Su yeterince ısındığında, yani kaynamaya başladığında, suyun yüzeyinden duman gibi bir şeyin çıktığını görürüz. İşte o gördüğümüz şey su buharıdır.
Yani kısacası, çaydanlıktaki su kaynayacak kadar çok ısındığında içinden buhar çıkmaya başlar. Bu olaya ise buharlaşma adını veriyoruz.
3. Soru: Sudan buz elde etmek isterseniz ne yapmanız gerekir? Söyleyiniz.
Çözüm:
Bu sefer de tam tersini düşüneceğiz. Suyu buza dönüştürmek için onu çok soğuk bir yere koymamız gerekir. Evlerimizde bu işi yapan yer neresidir? Tabii ki buzdolabının dondurucu kısmı! Suyu bir kaba koyup dondurucuya yerleştirdiğimizde, su soğuyarak katı hâle geçer ve buza dönüşür. Bu olayın adı da donmadır.
Şimdi de Merve’nin hikayesiyle ilgili sorulara geçelim. Çok keyifli bir metin, değil mi?
Metinle İlgili Sorular
1. Soru: Merve’nin dondurması neden erimiş olabilir?
Çözüm:
Metnin en başında ne diyordu, hatırlayalım: “Hava çok sıcaktı.” Dondurma da aynı buz gibi, soğuk ve katı bir yiyecektir.
Adım 1: Merve dondurmasını sıcak havada, odanın içinde unuttu.
Adım 2: Dondurma, sıcak havanın ısısını alarak erimeye başladı. Katı hâlden sıvı hâle geçti.
Sonuç olarak, Merve’nin dondurması hava çok sıcak olduğu için ve dışarıda beklediği için erimiştir.
2. Soru: Erimiş dondurma ile buzdolabından çıkan dondurma birbirine benzer mi? Açıklayınız.
Çözüm:
Hayır, birbirine benzemezler. Aralarında büyük bir fark vardır. Gelin bu farkları karşılaştıralım:
- Buzdolabından Çıkan Dondurma: Soğuktur, katı hâldedir. Kaşıkla yiyebiliriz ve şekli bellidir.
- Erimiş Dondurma: Ilıklaşmıştır, sıvı hâldedir. Akışkandır ve bir içeceğe benzer. Kaşıkla yemek yerine içebiliriz.
Gördüğünüz gibi, ikisi de aynı maddeden yapılmış olsa da birisi katı, diğeri sıvı hâldedir. Bu yüzden birbirlerine benzemezler.
3. Soru: Merve’nin pencere dışına bıraktığı su, bir süre orada kaldıktan sonra sizce ne olur? Söyleyiniz.
Çözüm:
Bu sorunun cevabı aslında Merve’nin annesinin sözlerinde saklı! Annesi ne demişti? “Şu çaydanlıktaki su gibi dışarıdaki sular da buhar olup uçuyor.”
Adım 1: Hava zaten çok sıcak ve güneşli. Güneş, pencerenin önüne konan suyu ısıtacaktır.
Adım 2: Isınan su, aynı çaydanlıktaki gibi yavaş yavaş buharlaşmaya başlayacaktır. Su, gözle göremediğimiz su buharına dönüşerek havaya karışır.
Sonuçta, Merve’nin kuşlar için bıraktığı su, sıcak havanın etkisiyle bir süre sonra buharlaşarak azalır ve en sonunda tamamen yok olabilir. Bu yüzden Merve’nin her zaman su bırakmaya karar vermesi çok güzel bir davranış!