Merhaba sevgili öğrencim! Ben 3. sınıf Fen Bilimleri öğretmenin. Gönderdiğin bu “Kendimi Değerlendiriyorum” etkinliğini birlikte inceleyelim ve bu ifadelerin ne anlama geldiğini konuşalım. Bu bir sınav değil, sadece “Maddeyi Tanıyalım” ünitesinde neleri ne kadar öğrendiğimizi görmek için harika bir fırsat. Unutma, amacımız eksiklerimizi fark edip onları tamamlamak.
Hadi gel, bu değerlendirme adımlarını tek tek ele alalım!
14. Aşağıdaki ifadeleri okuyunuz. Kendinize uygun kutuyu işaretleyiniz. “Hayır” kutusunu işaretlemişseniz o konuyu tekrar etmeniz gerektiğini unutmayınız.
Bu bölümde her bir cümlenin sonunda, bu bilgiyi öğrenip öğrenmediğini kendine dürüstçe sorman gerekiyor. Eğer “Evet, ben bunu yapabilirim!” diyorsan “Evet” kutusunu, “Hmm, bu konuda biraz eksiğim var galiba.” diyorsan “Hayır” kutusunu işaretlemelisin.
Soru 1: Duyu organlarımı kullanarak maddeyi niteleyen temel özellikleri açıklarım.
Çözüm ve Açıklama:
Sevgili öğrencim, bu cümle aslında şunu soruyor: “Etrafındaki maddelere baktığında, onlara dokunduğunda veya onları kokladığında özellikleri hakkında konuşabilir misin?”
- Adım 1: Duyu organlarımızı hatırlayalım. Bunlar; gözümüz, kulağımız, burnumuz, dilimiz ve derimizdir.
- Adım 2: Maddeleri niteleyen özellikler ise onların nasıl olduğunu anlatan kelimelerdir. Örneğin:
- Sert – Yumuşak: Bir taşa dokunduğunda sert, bir yastığa dokunduğunda yumuşak olduğunu söyleyebiliyor musun? (Deri)
- Pürüzlü – Pürüzsüz: Bir ağaç kabuğunun pürüzlü, bir camın pürüzsüz olduğunu fark edebiliyor musun? (Deri)
- Esnek – Kırılgan: Bir lastik tokanın esnek, bir yumurtanın kırılgan olduğunu biliyor musun? (Göz ve Deri)
- Renk, Koku, Tat: Bir çileğin kırmızı renkli, mis gibi kokulu ve tatlı olduğunu anlatabiliyor musun? (Göz, Burun, Dil)
Eğer bu gibi özellikleri duyu organlarınla fark edip anlatabiliyorsan, bu soruya gönül rahatlığıyla “Evet” diyebilirsin.
Soru 2: Bazı maddelere dokunmanın, bakmanın, onları tatmanın ve koklamanın vücuduma nasıl zarar verebileceğini söyleyebilirim.
Çözüm ve Açıklama:
Bu madde, güvenlik ile ilgili en önemli konulardan biri! Her maddeyi duyu organlarımızla test edemeyeceğimizi bilmemiz gerekir.
- Adım 1: Bilmediğimiz veya tehlikeli olabilecek maddeleri düşünelim. Mesela evdeki çamaşır suyu, deterjan gibi temizlik malzemeleri.
- Adım 2: Bu maddelere ne yapmamamız gerektiğini hatırlayalım.
- Onları tatmamalıyız ve koklamamalıyız, çünkü içindeki kimyasallar bizi zehirleyebilir.
- Cildimize zarar verebileceği için çıplak elle dokunmamalıyız.
- Adım 3: Sadece kimyasallar değil, mesela kırık bir cama dokunmanın elimizi keseceğini veya güneşe doğrudan bakmanın gözlerimize zarar vereceğini biliyor musun?
Eğer bu tehlikelerin farkındaysan ve neden bilmediğin maddeleri tatmaman, koklamaman veya onlara dokunmaman gerektiğini açıklayabiliyorsan, bu soruya da “Evet” demelisin.
Soru 3: Maddelerle çalışırken gerekli güvenlik önlemlerini almam gerektiğini bilirim.
Çözüm ve Açıklama:
Bu madde, bir önceki sorunun devamı gibi. Tehlikeleri bilmek yetmez, o tehlikelerden korunmak için ne yapmamız gerektiğini de bilmeliyiz.
- Adım 1: Fen bilimleri dersinde veya evde bir etkinlik yaparken uyman gereken kuralları düşün.
- Adım 2: Güvenlik önlemleri neler olabilir?
- Öğretmenimizi veya bir büyüğümüzü dikkatle dinlemek.
- Gerekli durumlarda eldiven, gözlük veya önlük gibi koruyucu malzemeler kullanmak.
- Sıvı maddeleri dikkatli kullanmak, etrafa dökmemek.
- Kesici veya kırılacak malzemelerle çalışırken çok dikkatli olmak.
Bu kuralların neden önemli olduğunu biliyorsan ve bir etkinlik sırasında bu önlemleri alman gerektiğini hatırlıyorsan, cevabın kesinlikle “Evet” olmalı.
Soru 4: Çevremdeki maddeleri, hâllerine göre sınıflandırırım.
Çözüm ve Açıklama:
Doğadaki maddeler üç farklı halde bulunur. Bu madde, bu üç hali ayırt edip edemediğini soruyor.
- Adım 1: Maddenin üç halini hatırlayalım: Katı, Sıvı ve Gaz.
- Adım 2: Bu hallerin özelliklerini ve örneklerini düşünelim.
- Katı: Belirli bir şekli olan maddelerdir. Mesela kalemin, masan, silgin, taş.
- Sıvı: Akışkandırlar ve konuldukları kabın şeklini alırlar. Mesela su, süt, meyve suyu, zeytinyağı.
- Gaz: Genellikle gözle göremeyiz ve bulundukları ortama yayılırlar. Mesela soluduğumuz hava, bir balonun içindeki hava, tencerede kaynayan sudan çıkan buhar.
Eğer etrafına baktığında “Bu masa katı, içtiğim su sıvı, nefes aldığım hava ise gaz.” gibi ayrımları kolayca yapabiliyorsan, bu konuyu da çok iyi öğrenmişsin demektir. O zaman bu soruya da “Evet” diyebilirsin.
Unutma, eğer bu sorulardan herhangi birine “Hayır” cevabı verdiysen hiç endişelenme. Bu sadece o konuyu biraz daha tekrar etmen için bir işarettir. Kitabından ilgili bölümü tekrar okuyabilir veya bana her zaman soru sorabilirsin. Öğrenme yolculuğunda böyle küçük tekrarlar çok normaldir!