3. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Cem Yayınları Sayfa 148
Harika bir Fen Bilimleri dersine hoş geldin sevgili öğrencim!
Bugün seninle birlikte ışık kaynaklarını öğreneceğiz. Işık kaynakları, kendi ışığını üreten ve etrafını aydınlatan varlıklardır. Tıpkı bir lamba gibi! Bazı varlıklar ise ışık kaynağı değildir, onları görebilmemiz için üzerine başka bir yerden ışık gelmesi gerekir, tıpkı kitabın gibi. Lambayı açınca kitabını görebilirsin, değil mi?
Şimdi ders kitabımızdaki sorulara birlikte bakalım ve bu konuyu daha iyi anlayalım.
Soru 1: Karanlık bir gecede gökyüzüne baktığınızda ışık yayan hangi cisimleri görürsünüz? Söyleyiniz.
Harika bir soru! Hadi şimdi gözlerimizi kapatalım ve pırıl pırıl yıldızlarla dolu, karanlık bir geceyi hayal edelim. Gökyüzünde neler parlıyor?
Çözüm:
Adım 1: Gökyüzüne baktığımızda ilk olarak parlayan binlerce yıldız görürüz. Yıldızlar, tıpkı bizim Güneş’imiz gibi devasa ve sıcak gaz toplarıdır. Kendi enerjilerini ve ışıklarını üretirler. Bu yüzden yıldızlar birer doğal ışık kaynağıdır.
Adım 2: Sonra parlaklığıyla dikkatimizi çeken Ay‘ı görürüz. Peki, sence Ay bir ışık kaynağı mıdır? Aslında hayır! Ay, tıpkı büyük bir taş topu gibidir ve kendi ışığını üretmez. Biz onu parlak görürüz çünkü Güneş’ten gelen ışığı bir ayna gibi bize yansıtır. Bu yüzden Ay, bir ışık kaynağı değildir, sadece aydınlatılmış bir cisimdir.
Adım 3: Bazen gökyüzünde ışıkları yanıp sönen uçaklar da görebiliriz. Uçakların ışıkları da insanlar tarafından yapıldığı için onlar da birer yapay ışık kaynağıdır.
Sonuç: Karanlık bir gecede gökyüzünde gördüğümüz ışık kaynakları temel olarak yıldızlardır.
Soru 2: Aşağıdaki görselleri inceleyiniz. Çevresine ışık yayan ve yaymayan varlıkları ayırt etmeye çalışınız.
Şimdi de önümüzdeki resimlere bir dedektif gibi bakalım ve hangilerinin kendi ışığı var, hangilerinin yok, bulmaya çalışalım. Unutma, bir şeyin ışık kaynağı olması için kendi ışığını üretmesi gerekir.
Çözüm:
Hadi resimleri tek tek inceleyelim:
- 1. Resim (Yanan Mum): Resimde yanan bir mum görüyoruz. Mumun alevi etrafına ışık ve sıcaklık yayıyor. O halde yanan mum bir ışık kaynağıdır. (İnsanlar yaptığı için yapay bir ışık kaynağıdır.)
- 2. Resim (Çakıl Taşları): Sahilde duran çakıl taşları var. Taşlar geceleri kendi kendilerine parlar mı? Hayır. Onları görebilmemiz için Güneş ışığına ihtiyaçları var. Bu yüzden çakıl taşları ışık kaynağı değildir.
- 3. Resim (Şelale): Çok güzel bir şelale manzarası! Peki su, kayalar veya ağaçlar kendi ışığını üretebilir mi? Tabii ki hayır. Bu manzarayı da Güneş aydınlattığı için görebiliyoruz. Bu nedenle şelale bir ışık kaynağı değildir.
- 4. Resim (Deniz Feneri): Geceleri gemilere yol gösteren bir deniz feneri görüyoruz. Deniz fenerinin tepesindeki güçlü lamba, kendi ışığını üreterek etrafı aydınlatır. Bu yüzden deniz feneri bir ışık kaynağıdır. (Yine insanlar tarafından yapılmış yapay bir ışık kaynağı.)
- 5. Resim (Güneş): Ağaçların arasından parlayan kocaman Güneş! Güneş, dünyamızın en büyük ısı ve ışık kaynağıdır. Bütün gezegenimizi o aydınlatır. Güneş, en büyük doğal ışık kaynağımızdır.
Sonuç: İncelediğimiz görsellerde;
Işık Kaynağı Olanlar: Yanan Mum, Deniz Feneri ve Güneş.
Işık Kaynağı Olmayanlar: Çakıl Taşları ve Şelale.
Harika iş çıkardın! Artık çevrendeki ışık kaynaklarını ve aydınlatılmış cisimleri kolayca ayırt edebilirsin. Unutma, bilim merak etmekle ve soru sormakla başlar!