Harika bir çalışma sayfası! Fen Bilimleri dersimiz için çok güzel bir başlangıç. Haydi gel, bu sorulara birlikte bakalım ve cevaplarını adım adım bulalım.
BÖLÜM HAZIRLIĞI
1. Çevrenizdeki varlıklar birbirine benziyor mu, yoksa birbirinden farklı mıdır? Söyleyiniz.
Bu harika bir soru! Çevremize baktığımızda hem birbirine benzeyen hem de birbirinden çok farklı varlıklar görürüz. Bu, dünyamızı ilginç kılan şeylerden biridir.
Örneğin; okuldaki sıralar birbirine benzer, hepsi tahtadan veya metalden yapılmıştır ve üzerinde oturmak için tasarlanmıştır. Ama bir sıra ile bir kedi birbirinden çok farklıdır, değil mi? Biri canlı, diğeri cansızdır. Biri hareket eder, diğeri etmez.
Sonuç: Çevremizdeki varlıkların hem benzer hem de farklı yönleri vardır. Varlıkları gruplandırırken bu özelliklerine dikkat ederiz.
2. Varlıkları birbirinden ayırırken hangi özelliklerine dikkat ederiz? Açıklayınız.
Varlıkları birbirinden ayırmak için adeta bir dedektif gibi ipuçları ararız. Bu ipuçları, varlıkların özellikleridir. İşte dikkat ettiğimiz bazı önemli özellikler:
- Canlı mı, Cansız mı?: En temel ayrım budur. Bir çiçek canlıdır çünkü büyür, suya ihtiyaç duyar. Ama bir taş cansızdır.
- Hareket Ediyor mu?: Kendi kendine yer değiştirebiliyor mu? Bir kuş uçar, hareketlidir. Bir ağaç ise kökleriyle toprağa bağlıdır, hareket etmez.
- Büyüyor mu?: Varlık zamanla boyut değiştiriyor mu? Bir bebek büyüyüp çocuk olur. Bir yavru kedi büyüyüp yetişkin bir kedi olur. Ama bir bardak hep aynı boyutta kalır.
- Rengi, Şekli ve Büyüklüğü: Bir elma kırmızı ve yuvarlakken, bir muz sarı ve kavislidir. Bu dış görünüş özellikleri onları ayırmamıza yardım eder.
Aşağıdaki metni okuyunuz. Metnin altındaki soruları cevaplayınız.
Şimdi de Semih ve Semiha’nın hikayesindeki sorulara bakalım. Önce metni dikkatlice aklımızda tutalım.
• Metinde söz edilen hareketli varlıklar nelerdir?
Adım 1: Metinde kendi kendine yer değiştirebilen, yani hareket edebilen varlıkları bulalım.
Adım 2: Hikayede “Semih ve Semiha kardeşler, okuldan eve dönüyordu.” cümlesi var. Yürümek bir harekettir. Demek ki Semih ve Semiha hareketli varlıklardır.
Sonuç: Metindeki hareketli varlıklar Semih ve Semiha‘dır.
• Hareketsiz varlıklar hangileridir?
Adım 1: Şimdi de metinde kendi başına hareket edemeyen, birisi hareket ettirmediği sürece duran varlıkları arayalım.
Adım 2: Metni okuduğumuzda şunları fark ediyoruz:
- Ağaç: Kaldırımda duruyor, hareket etmiyor.
- Taş: Semiha’nın ayağına takılıyor ve Semih onu kaldırana kadar olduğu yerde duruyor. Kendi kendine hareket edemiyor.
- Duvar: Semih taşı duvarın kenarına bırakıyor. Duvar da hareketsiz bir varlıktır.
- Kaldırım: Üzerinde yürüdükleri kaldırım da hareketsizdir.
Sonuç: Metindeki hareketsiz varlıklar ağaç, taş, duvar ve kaldırımdır.
• Büyüme özelliği gösteren varlıklar nelerdir? Söyleyiniz.
Adım 1: Büyüme özelliğinin canlılara ait bir özellik olduğunu hatırlayalım. Metinde zamanla büyüdüğü söylenen veya büyüyebileceğini bildiğimiz varlıkları bulalım.
Adım 2: Semih, ağaca bakarak ne diyordu? “Abla bak, ne kadar da büyümüş. Daha geçen yıl küçücük bir fidandı.” Bu cümle, ağacın büyüdüğünü bize açıkça gösteriyor.
Adım 3: Peki başka büyüyen varlık var mı? Tabii ki var! Semih ve Semiha da birer çocuk. Tıpkı senin gibi onlar da her geçen gün büyüyorlar. Bu yüzden onlar da büyüme özelliği gösteren varlıklardır.
Sonuç: Metinde büyüme özelliği gösteren varlıklar ağaç, Semih ve Semiha‘dır.