Harika bir soru! Merhaba sevgili öğrencilerim, ben sizin Fen Bilimleri öğretmeninizim. Şimdi bu güzel etkinliği birlikte, adım adım ve anlayarak yapalım. Amacımız, çevremizdeki varlıkları tanımak için hangi duyu organlarımızı kullandığımızı keşfetmek. Haydi başlayalım!
3. Aşağıda verilen maddeleri hangi duyu organlarıyla algıladığınızı örnekteki gibi işaretleyiniz.
Etkinliğimizde beş duyu organımız var: Deri (dokunma), Göz (görme), Burun (koklama), Dil (tatma) ve Kulak (işitme). Şimdi listedeki varlıkları bu duyu organlarımızla eşleştireceğiz.
soğan
Soğanı hangi duyu organlarımızla algılarız, bir düşünelim.
- Adım 1: Soğana dokunabilir miyiz? Evet, elimize alıp sertliğini hissedebiliriz. O zaman dokunma organımız olan derimizi (el) işaretliyoruz.
- Adım 2: Soğanı görebilir miyiz? Elbette, rengini ve şeklini görürüz. O zaman görme organımız olan gözü işaretliyoruz.
- Adım 3: Soğanın bir kokusu var mıdır? Hem de nasıl! Özellikle kesildiğinde keskin bir kokusu vardır. O zaman koku alma organımız olan burnu işaretliyoruz.
- Adım 4: Soğanın tadına bakabilir miyiz? Evet, yemeklerin içinde lezzetli bir tadı vardır. O zaman tat alma organımız olan dilimizi (ağız) işaretliyoruz.
- Adım 5: Soğanın bir sesi var mıdır? Hayır, soğanın kendine ait bir sesi yoktur. Bu yüzden kulağı işaretlemiyoruz.
Sonuç: Soğan için el, göz, burun ve ağız kutucukları işaretlenmelidir.
elma
Şimdi sırada lezzetli bir elma var!
- Adım 1: Elmaya dokunabiliriz. Yüzeyinin pürüzsüz olduğunu hissederiz. (El ✔)
- Adım 2: Elmayı görebiliriz. Kırmızı, yeşil gibi renkleri ve yuvarlak şekli vardır. (Göz ✔)
- Adım 3: Elmanın mis gibi bir kokusu vardır. (Burun ✔)
- Adım 4: Elmanın tatlı veya ekşi bir tadı vardır. (Ağız ✔)
- Adım 5: Elmayı ısırırken çıkan “kırt” sesini duyabiliriz. (Kulak ✔)
Sonuç: Elma için el, göz, burun, ağız ve kulak kutucukları işaretlenmelidir.
sünger
Banyoda veya mutfakta kullandığımız süngeri düşünelim.
- Adım 1: Süngere dokunduğumuzda yumuşak ve pütürlü yapısını hissederiz. (El ✔)
- Adım 2: Süngerin rengini ve şeklini görebiliriz. (Göz ✔)
- Adım 3: Genellikle süngerin belirgin bir kokusu yoktur. (Bu yüzden burnu işaretlemiyoruz.)
- Adım 4: Süngerin tadına bakmayız! Bu tehlikeli olabilir. (Bu yüzden ağzı işaretlemiyoruz.)
- Adım 5: Süngerin bir sesi yoktur. (Bu yüzden kulağı işaretlemiyoruz.)
Sonuç: Sünger için sadece el ve göz kutucukları işaretlenmelidir.
gül
Mis kokulu gülleri inceleyelim.
- Adım 1: Yapraklarının yumuşaklığını ve dikenlerinin batmasını dokunarak anlarız. (El ✔)
- Adım 2: Güllerin harika renklerini görürüz. (Göz ✔)
- Adım 3: Güllerin en belirgin özelliği güzel kokularıdır. (Burun ✔)
- Adım 4: Güllerin tadına bakmayız. (Bu yüzden ağzı işaretlemiyoruz.)
- Adım 5: Güllerin sesi yoktur. (Bu yüzden kulağı işaretlemiyoruz.)
Sonuç: Gül için el, göz ve burun kutucukları işaretlenmelidir.
tuz
Yemeklerimize tat katan tuza bakalım.
- Adım 1: Minik tanelerini elimize alıp dokunabiliriz. (El ✔)
- Adım 2: Beyaz rengini ve kristal yapısını görebiliriz. (Göz ✔)
- Adım 3: Tuzun genellikle bir kokusu olmaz. (Bu yüzden burnu işaretlemiyoruz.)
- Adım 4: En önemli özelliği tuzlu tadıdır. Dilimizle hemen anlarız. (Ağız ✔)
- Adım 5: Tuzun bir sesi yoktur. (Bu yüzden kulağı işaretlemiyoruz.)
Sonuç: Tuz için el, göz ve ağız kutucukları işaretlenmelidir.
sarımsak
Soğana benzeyen ama daha keskin olan sarımsağı düşünelim.
- Adım 1: Sarımsağa dokunabiliriz. (El ✔)
- Adım 2: Sarımsağı görebiliriz. (Göz ✔)
- Adım 3: Çok güçlü ve keskin bir kokusu vardır. (Burun ✔)
- Adım 4: Yemeklerde keskin bir tat verir. Tadına bakabiliriz. (Ağız ✔)
- Adım 5: Sarımsağın sesi yoktur. (Bu yüzden kulağı işaretlemiyoruz.)
Sonuç: Sarımsak için el, göz, burun ve ağız kutucukları işaretlenmelidir.
hava
İşte bu biraz ilginç! Her an içimizde olan havayı nasıl algılarız?
- Adım 1: Rüzgâr estiğinde havayı tenimizde hissederiz. Demek ki dokunabiliriz. (El ✔)
- Adım 2: Hava şeffaftır, onu göremeyiz. (Bu yüzden gözü işaretlemiyoruz.)
- Adım 3: Temiz havanın kokusu yoktur ama hava, çiçek gibi başka şeylerin kokusunu bize taşır. Havanın kendisini koklayamadığımız için işaretlemiyoruz.
- Adım 4: Havanın tadına bakamayız. (Bu yüzden ağzı işaretlemiyoruz.)
- Adım 5: Rüzgârın uğultusunu veya fırtınanın sesini duyabiliriz. Bu, hareket eden havanın sesidir. (Kulak ✔)
Sonuç: Hava için el ve kulak kutucukları işaretlenmelidir.
su
Yaşam kaynağımız suyu inceleyelim.
- Adım 1: Suya dokunduğumuzda ıslaklığını hissederiz. (El ✔)
- Adım 2: Suyu görebiliriz. (Göz ✔)
- Adım 3: Saf suyun kokusu yoktur. (Bu yüzden burnu işaretlemiyoruz.)
- Adım 4: Su içeriz ve tadını alırız. (Ağız ✔)
- Adım 5: Bir şelalenin, akan bir musluğun veya yağmurun sesini duyabiliriz. (Kulak ✔)
Sonuç: Su için el, göz, ağız ve kulak kutucukları işaretlenmelidir.
toprak
Bitkilerin evi olan toprağa bakalım.
- Adım 1: Toprağa dokunabiliriz, ıslak veya kuru olduğunu anlarız. (El ✔)
- Adım 2: Toprağın rengini (genellikle kahverengi) görebiliriz. (Göz ✔)
- Adım 3: Özellikle yağmurdan sonra toprağın kendine has bir kokusu vardır. (Burun ✔)
- Adım 4: Toprağın tadına bakmayız. (Bu yüzden ağzı işaretlemiyoruz.)
- Adım 5: Toprağın sesi yoktur. (Bu yüzden kulağı işaretlemiyoruz.)
Sonuç: Toprak için el, göz ve burun kutucukları işaretlenmelidir.
baharat
Yemeklere renk, koku ve tat katan baharatlar…
- Adım 1: Toz veya tane halindeki baharatlara dokunabiliriz. (El ✔)
- Adım 2: Renklerini ve şekillerini görebiliriz. (Göz ✔)
- Adım 3: Baharatların çok güzel ve güçlü kokuları olur. (Burun ✔)
- Adım 4: En önemli özellikleri tatlarıdır. (Ağız ✔)
- Adım 5: Baharatların sesi yoktur. (Bu yüzden kulağı işaretlemiyoruz.)
Sonuç: Baharat için el, göz, burun ve ağız kutucukları işaretlenmelidir.
şarkı
Sırada bir madde değil, bir ses var: Şarkı!
- Adım 1: Şarkıya dokunamayız. (İşaretlenmez)
- Adım 2: Şarkıyı göremeyiz. (İşaretlenmez)
- Adım 3: Şarkıyı koklayamayız. (İşaretlenmez)
- Adım 4: Şarkının tadına bakamayız. (İşaretlenmez)
- Adım 5: Şarkıyı sadece ve sadece kulaklarımızla duyarız. (Kulak ✔)
Sonuç: Şarkı için sadece kulak kutucuğu işaretlenmelidir.
kaşık
Son olarak, bir mutfak eşyası olan kaşığı inceleyelim.
- Adım 1: Kaşığı elimizde tutarız, sert ve pürüzsüz yüzeyini hissederiz. (El ✔)
- Adım 2: Kaşığın şeklini ve metalik parlaklığını görürüz. (Göz ✔)
- Adım 3: Kaşığın kendine ait bir kokusu yoktur. (İşaretlenmez)
- Adım 4: Kaşığın tadına bakmayız, onunla yediğimiz yemeğin tadına bakarız. (İşaretlenmez)
- Adım 5: Kaşığı tabağa veya bardağa vurduğumuzda çıkan “tın” sesini duyabiliriz. (Kulak ✔)
Sonuç: Kaşık için el, göz ve kulak kutucukları işaretlenmelidir.
Umarım bu açıklamalarla konuyu çok daha iyi anlamışsınızdır. Unutmayın, duyu organlarımız dünyayı tanımamız için bizim en büyük yardımcılarımızdır! Harika iş çıkardınız!