Merhaba sevgili öğrencim,
Harika bir fen bilimleri sorusuyla karşı karşıyayız! Bu soru, yaşadığımız gezegen olan Dünya’nın şekli hakkında bize çok önemli bir şey anlatıyor. Gel birlikte bu geminin yolculuğunu adım adım takip edelim ve resimleri doğru sıraya koyalım.
4. Soru: Aşağıda ufuk çizgisinden kıyıya doğru hareket eden geminin görüntüsü karışık olarak verilmiştir. Kıyıdan denizi gözlemleyen biri, bu gemiyi hangi sıralama ile görür? Numaralandırıp açıklamasını aşağıdaki noktalı yere yazınız.
Çözüm ve Açıklama:
Bu soruyu çözmek için önce şunu düşünelim: Dünya’mız düz bir tepsi gibi mi, yoksa yuvarlak bir top gibi mi? Evet, bildiğin gibi Dünya’mız tıpkı bir portakal gibi yuvarlaktır. İşte bu sorunun sırrı da burada saklı!
Kıyıda durup çok uzaklara, denizin gökyüzüyle birleştiği yere yani ufuk çizgisine baktığımızı hayal edelim. Oradan bize doğru bir gemi geliyor. Bakalım onu nasıl göreceğiz?
Adım 1: Gemi En Uzakta
Gemi o kadar uzaktadır ki, Dünya’nın yuvarlaklığı yüzünden geminin alt kısımlarını göremeyiz. Tıpkı bir tepenin arkasından gelen bir arabanın önce tepesinin görünmesi gibi, geminin de önce en yüksek yerini, yani bacasını ve direklerini görürüz. Bu yüzden ilk göreceğimiz görüntü, geminin sadece ufacık bir kısmının göründüğü resimdir.
- Bu resme 1 numara diyelim. (Görseller arasında soldan ikinci olan resim)
Adım 2: Gemi Biraz Yaklaşıyor
Gemi bize doğru gelmeye devam ettikçe, Dünya’nın yuvarlak yüzeyinde sanki yukarı doğru tırmanıyormuş gibi görünür. Artık bacasının daha fazlasını ve güvertesinin üst kısımlarını seçmeye başlarız. Gemi yavaş yavaş kendini göstermektedir.
- Bu resme 2 numara diyelim. (Görseller arasında soldan üçüncü olan resim)
Adım 3: Gemi Artık Daha Net
Gemi iyice yaklaştığında, gövdesinin büyük bir bölümü artık görünür hale gelir. Neredeyse geminin tamamını seçebiliriz ama en alt kısmı hala ufuk çizgisinin arkasındadır.
- Bu resme 3 numara diyelim. (Görseller arasında en sağdaki, dördüncü resim)
Adım 4: Gemi Yanımızda!
Sonunda gemi kıyıya yeterince yaklaştığında, artık onu bütünüyle görebiliriz. Gövdesi, güvertesi, bacası… Her yeri tam karşımızdadır. Bu, geminin bize en yakın olduğu andır.
- Bu resme de 4 numara diyelim. (Görseller arasında en soldaki, birinci resim)
Sonuç olarak;
Kıyıdan bakan bir gözlemcinin gemiyi görme sıralaması şöyledir:
Önce 1 numaralı resimdeki gibi sadece tepesi görünür, sonra 2 numaralı resimdeki gibi biraz daha belirginleşir, ardından 3 numaralı resimdeki gibi büyük kısmı ortaya çıkar ve en son 4 numaralı resimdeki gibi tamamı görünür.
Bu olay, Dünya’nın yuvarlak olduğunun en güzel kanıtlarından biridir. Eğer Dünya düz olsaydı, gemi uzakta küçücük bir nokta olarak görünür ve yaklaştıkça sadece büyürdü, parçaları sırayla ortaya çıkmazdı.