Harika bir soru! Merhaba sevgili öğrencim, ben senin 3. Sınıf Fen Bilimleri öğretmeninim. Gel şimdi bu güzel etkinliği birlikte, adım adım yapalım. Tıpkı bir dedektif gibi resimlerdeki maddelerin özelliklerini keşfedeceğiz. Hazır mısın?
9. Aşağıdaki maddeleri niteleyen özellikleri dikkate alarak tabloya maddelere ait numaraları yazınız (Bir madde birden çok özellikle nitelendirilebilir).
Haydi çözüme başlayalım! Önce her bir özelliğin ne anlama geldiğini hatırlayalım ve sonra resimlerdeki maddelerden hangilerinin o özelliğe sahip olduğunu bulup numaralarını tablomuzdaki doğru yere yazalım.
Unutma, bir madde birden fazla özelliğe sahip olabilir. Örneğin bir lastik hem sert, hem esnek, hem pürüzlü, hem de kokulu olabilir!
Adım 1: “Yumuşak” Maddeleri Bulalım
Dokunduğumuzda kolayca şekil değiştirebilen, bastırınca içe göçen maddelere yumuşak deriz. Şimdi resimlere bakalım:
- 2 numaralı havlu, dokununca ne kadar yumuşak değil mi?
- 6 numaralı çilek, parmağımızla hafifçe bastırınca ezilebilir, yani yumuşaktır.
- 15 numaralı ip de bükülebilir ve dokunuşu yumuşaktır.
- 16 numaralı paket lastikleri de yumuşak bir yapıdadır.
Adım 2: “Sert” Maddeleri Bulalım
Bükemediğimiz, bastırdığımızda şekli değişmeyen, dayanıklı maddeler sert maddelerdir.
- 1 (kuru ağaç dalı), 3 (tencere), 4 (taşlar), 5 (elmas), 7 (havuç), 9 (araba lastiği), 11 (pil), 12 (yumurtanın kabuğu), 13 (seramik sürahi) ve 14 (cam kap) sert maddelere harika örneklerdir.
Adım 3: “Pürüzlü” Maddeleri Bulalım
Yüzeyine dokunduğumuzda girinti ve çıkıntılar hissettiğimiz maddeler pürüzlüdür.
- 1 (ağacın kabuğu), 2 (havlunun dokusu), 4 (taşların yüzeyi), 7 (havucun dışı), 9 (lastiklerin üzerindeki desenler), 10 (limonun kabuğu) ve 15 (ipin örgüsü) pürüzlü yüzeylere sahiptir.
Adım 4: “Pürüzsüz” Maddeleri Bulalım
Yüzeyine dokunduğumuzda kaygan ve düz bir his veren maddeler pürüzsüzdür.
- 3 (tencere), 5 (elmasın kesilmiş yüzeyleri), 8 (cam şişe), 11 (pilin dışı), 12 (yumurtanın kabuğu), 13 (sürahinin sırlı yüzeyi), 14 (cam kap) ve 16 (paket lastiği) pürüzsüz maddelerdir.
Adım 5: “Esnek” Maddeleri Bulalım
Eğip bükebildiğimiz, çektiğimizde uzayan ve bıraktığımızda eski haline dönen maddelere esnek deriz.
- 2 (havlu katlanabilir), 9 (araba lastiği kauçuktan yapıldığı için esnektir), 15 (ip bükülebilir) ve tabii ki 16 (paket lastiği) en esnek maddelerden biridir!
Adım 6: “Kırılgan” Maddeleri Bulalım
Sert bir darbe aldığında veya yere düştüğünde kolayca parçalanan, çatlayan maddeler kırılgandır.
- 1 (kuru bir dal kolayca çıt diye kırılır), 8 (cam şişe), 12 (yumurta kabuğu), 13 (seramik sürahi) ve 14 (cam kap) yere düşerse kolayca kırılabilir.
Adım 7: “Renk” Özelliği Olan Maddeleri Bulalım
Aslında resimdeki neredeyse her maddenin bir rengi var! Biz burada belirgin ve farklı renkleri olanları yazalım.
- 2 (rengarenk havlular), 6 (kırmızı çilekler), 7 (turuncu havuçlar), 9 (siyah lastikler), 10 (sarı limonlar), 11 (yeşil piller), 13 (mavi sürahi) ve 15 (renkli ipler). Hepsi ne kadar da renkli!
Adım 8: “Koku” Özelliği Olan Maddeleri Bulalım
Kendine has kokusu olan, burnumuzla algılayabildiğimiz maddelerdir.
- 6 (çileğin mis gibi kokusu), 9 (lastiklerin kendine has kauçuk kokusu) ve 10 (limonun keskin ve ferahlatıcı kokusu) kokulu maddelerdir. 8 numaradaki şişenin içinde sirke varsa o da kokuludur.
Adım 9: “Tat” Özelliği Olan Maddeleri Bulalım
Dilimizle tadına bakabildiğimiz maddelerdir. Ama dikkat! Fen Bilimleri dersinde öğretmenimiz izin vermeden ve ne olduğunu bilmeden hiçbir şeyin tadına bakmamalıyız. Buradakiler yiyecek olduğu için yazabiliriz.
- 6 (çilek), 7 (havuç) ve 10 (limon) tadı olan maddelerdir. 8 numaradaki şişede su varsa tatsız, sirke varsa ekşidir.
Sonuç
İşte tüm bu adımlardan sonra doldurduğumuz tablomuzun son hali:
Yumuşak: 2, 6, 15, 16
Sert: 1, 3, 4, 5, 7, 9, 11, 12, 13, 14
Pürüzlü: 1, 2, 4, 7, 9, 10, 15
Pürüzsüz: 3, 5, 8, 11, 12, 13, 14, 16
Esnek: 2, 9, 15, 16
Kırılgan: 1, 8, 12, 13, 14
Renk: 2, 6, 7, 9, 10, 11, 13, 15
Koku: 6, 9, 10, (8)
Tat: 6, 7, 10, (8)
Harika bir iş çıkardın! Maddelerin özelliklerini ne kadar da güzel öğrendiğini gösterdin. Aferin sana!