Merhaba sevgili öğrencilerim!
Ben Fen Bilimleri öğretmeniniz. Bugün sizlerle birlikte “Çevremizdeki Işık ve Sesler” ünitemizle ilgili çok güzel sorular çözeceğiz. Hazırsanız, haydi başlayalım! İşte gönderdiğin görseldeki soruların çözümleri ve açıklamaları:
1. Soru: Aşağıdaki görsellerde verilen varlıklardan doğal ışık kaynağı olanların altına “D”, yapay ışık kaynağı olanların altına “Y” yazınız.
Sevgili çocuklar, bu soruyu çözmeden önce küçük bir hatırlatma yapalım.
Doğal ışık kaynakları, insanlar tarafından yapılmamış, doğada kendiliğinden bulunan ışık kaynaklarıdır. Mesela Güneş, yıldızlar, şimşek gibi.
Yapay ışık kaynakları ise insanlar tarafından üretilen, bizim yaktığımızda ışık veren kaynaklardır. Mesela ampul, mum, el feneri gibi.
Şimdi görselleri bu bilgiye göre inceleyelim.
- Adım 1: Birinci Görsel (Sokak Lambaları)
İlk resimde geceyi aydınlatan sokak lambalarını görüyoruz. Sokak lambaları insanlar tarafından yapılmış ve elektrikle çalışan araçlardır. Doğada kendiliğinden bulunmazlar. Bu yüzden onlar yapay ışık kaynağıdır. Kutucuğa Y harfi yazmalıyız.
- Adım 2: İkinci Görsel (El Feneri)
İkinci resimde bir el feneri var. El fenerleri de pille çalışır ve insanlar tarafından üretilmiştir. Karanlıkta yolumuzu bulmak için kullanırız. Bu da bir yapay ışık kaynağıdır. Bu kutucuğa da Y harfi yazmalıyız.
- Adım 3: Üçüncü Görsel (Güneş)
Üçüncü resimde ise denizin üzerinden batan Güneş’i görüyoruz. Güneş, dünyamızın en büyük ısı ve ışık kaynağıdır. Onu insanlar yapmamıştır, doğada kendiliğinden vardır. Bu yüzden Güneş, doğal bir ışık kaynağıdır. Bu kutucuğa D harfi yazmalıyız.
2. Soru: Aşağıdakilerden doğal ses kaynağı olan görselin altındaki kutuyu kırmızıya boyayınız.
Tıpkı ışık kaynakları gibi ses kaynakları da doğal ve yapay olarak ikiye ayrılır.
Doğal ses kaynakları, doğada kendiliğinden ses çıkaran varlıklardır. Hayvan sesleri (kuş cıvıltısı, kedi miyavlaması), rüzgarın uğultusu, yağmurun sesi gibi.
Yapay ses kaynakları ise insanlar tarafından yapılmış ve ses çıkaran aletlerdir. Müzik aletleri (gitar, piyano), arabaların kornası, televizyonun sesi gibi.
Şimdi görsellerimize bakalım.
- Adım 1: Birinci Görsel (Kuş)
Resimde bir kuş görüyoruz. Kuşların ötüşü, cıvıltısı doğada duyduğumuz seslerdendir. Kuşlar canlı varlıklardır ve bu sesi kendileri çıkarır. Bu yüzden kuş, doğal bir ses kaynağıdır.
- Adım 2: İkinci Görsel (Gitar)
Bu resimde bir gitar var. Gitar, insanların müzik yapmak için ürettiği bir alettir. İnsanlar çalmadığı sürece ses çıkarmaz. Bu yüzden gitar, yapay bir ses kaynağıdır.
- Adım 3: Üçüncü Görsel (Arı)
Bu resimde ise bir çiçeğin üzerinde arı görüyoruz. Arıların kanat çırparken çıkardığı vızıltı sesi de doğaldır. Arılar da canlı varlıklardır. Bu yüzden arı da doğal bir ses kaynağıdır.
Sonuç:
Soruda bizden doğal ses kaynağı olan görselin kutusunu boyamamız isteniyor. Hem kuş hem de arı doğal ses kaynağıdır. Bu yüzden ilk görselin (kuş) ve üçüncü görselin (arı) altındaki kutucukları kırmızıya boyamalıyız.
3. Soru: Esra Öğretmen tahtaya “Ambulansın sesi giderek artıyor.” cümlesini yazıyor. Buna göre hangi öğrencinin ifadesi doğrudur? İşaretleyiniz.
Çocuklar, bu soruyu çözmek için sesin şiddetinin uzaklıkla nasıl değiştiğini düşünelim. Bir ses kaynağı, örneğin müzik çalan bir araba, bize doğru geldiğinde sesini nasıl duyarız? Elbette daha yüksek, daha güçlü duyarız. Peki bizden uzaklaştığında ne olur? Sesi giderek azalır ve kısılır, değil mi?
- Adım 1: Öğretmenin Cümlesini Anlayalım
Esra Öğretmen, “Ambulansın sesi giderek artıyor.” demiş. Bu, ambulansın siren sesinin şiddetinin yükseldiği, sesin daha güçlü duyulduğu anlamına gelir.
- Adım 2: Öğrencilerin Cevaplarını Değerlendirelim
a) Neşe:Ambulans giderek yaklaşıyordur.
Eğer bir ses kaynağı bize yaklaşıyorsa, sesi giderek artar. Öğretmenin söylediği de tam olarak bu! O zaman Neşe’nin söylediği doğru olabilir.b) Faik:Ambulans bir ses kaynağı değildir.
Ambulansın sireninden çok güçlü bir ses çıkar. Çevresine ses yayan her şey bir ses kaynağıdır. Bu yüzden Faik’in söylediği kesinlikle yanlış.c) Ayşe:Ambulans giderek uzaklaşıyordur.
Eğer ambulans bizden uzaklaşıyor olsaydı, sesini giderek daha az duyardık, yani sesi azalırdı. Ama öğretmen sesin arttığını söylüyor. Bu yüzden Ayşe’nin söylediği de yanlış.
Sonuç:
Sesin giderek artması, ses kaynağının bize yaklaştığını gösterir. Bu yüzden doğru cevabı veren öğrenci Neşe‘dir. Neşe’nin yanındaki kutucuğu işaretlemeliyiz.
Umarım açıklamalarım faydalı olmuştur. Unutmayın, Fen Bilimleri çevremizdeki dünyayı anlamanın en eğlenceli yoludur! Başarılar dilerim.