Harika bir Fen Bilimleri etkinliği! Merhaba sevgili öğrencim, ben Fen Bilimleri öğretmenin. Bu etkinlikte maddelerin özelliklerini ve onları nasıl nitelediğimizi öğreneceğiz. Çevremizdeki her şey bir maddedir ve bu maddelerin kendilerine özgü özellikleri vardır. Kimi sert, kimi yumuşak, kimi esnektir. Şimdi görseldeki özellikleri birlikte inceleyelim ve uygun örnekleri bulalım. Haydi başlayalım!
5. Aşağıdaki özelliklere sahip maddelere örnekler veriniz.
Bu soruda bizden istenen, verilen özelliklere (pürüzlü, yumuşak, esnek, kırılgan, sert, kokulu) sahip olan maddelere çevremizden dörder tane örnek bulmamız.
Pürüzlü
Adım 1: Öncelikle pürüzlü ne demek onu hatırlayalım. Pürüzlü, bir maddenin yüzeyine dokunduğumuzda elimize düz ve kaygan gelmemesi, girintili çıkıntılı olması demektir.
Adım 2: Şimdi etrafımızda yüzeyi pürüzlü olan maddeleri düşünelim. Mesela bir ağacın gövdesine dokunduğunda nasıl hissedersin? Veya bir halının üzerine bastığında? İşte bunlar pürüzlü yüzeylerdir.
Pürüzlü maddelere örnekler:
- Ağaç kabuğu
- Zımpara kağıdı
- Halı
- Toprak yol
Yumuşak
Adım 1:Yumuşak madde denince aklımıza ne geliyor? Dokunduğumuzda kolayca şekil değiştirebilen, bastırdığımızda içe göçen, bize rahatlık hissi veren maddelerdir.
Adım 2: Geceleri başımızı koyduğumuz yastığı düşünelim. Ne kadar da yumuşak, değil mi? Ya da sevdiğimiz bir peluş oyuncağı… İşte aklıma gelen bazı yumuşak maddeler:
Yumuşak maddelere örnekler:
- Pamuk
- Yastık
- Peluş oyuncak
- Sünger
Esnek
Adım 1:Esnek maddeler çok eğlencelidir! Onları çektiğimizde, büktüğümüzde veya sıktığımızda şekilleri değişir ama bıraktığımızda tekrar eski hallerine dönerler.
Adım 2: Aklına hemen paket lastiği geldi değil mi? Çekersin uzar, bırakırsın kısalır. Veya bir balonu şişirmeden önce çektiğini hayal et. İşte bunlar esnek maddelerdir.
Esnek maddelere örnekler:
- Paket lastiği
- Balon
- Yay
- Silgi
Kırılgan
Adım 1:Kırılgan maddeler için biraz daha dikkatli olmamız gerekir. Çünkü bu maddeler, yere düştüklerinde veya sert bir darbe aldıklarında kolayca çatlayıp parçalara ayrılırlar.
Adım 2: Mesela mutfakta annemizin “Aman dikkat et, kırılacak!” dediği eşyaları düşünelim. Cam bir bardak veya porselen bir tabak gibi.
Kırılgan maddelere örnekler:
- Cam bardak
- Yumurta
- Porselen tabak
- Ayna
Sert
Adım 1:Sert maddeler, esnek ve yumuşak maddelerin tam tersidir. Onları bükmek, çizmek veya kırmak oldukça zordur. Şekillerini kolay kolay değiştirmezler.
Adım 2: Oturduğun sırayı, evimizin duvarını veya bir taşı düşün. Onlara kolayca zarar verebilir misin? Elbette hayır. Çünkü onlar sert maddelerdir.
Sert maddelere örnekler:
- Taş
- Demir
- Tahta
- Mermer
Kokulu
Adım 1: Bu özelliği fark etmek için burnumuzu kullanırız! Kokulu maddeler, kendilerine özgü bir koku yayan maddelerdir. Bu koku güzel de olabilir, kötü de.
Adım 2: Bir çiçeği kokladığında aldığın mis gibi koku veya bir limonu kestiğinde etrafa yayılan ferahlatıcı koku… Bunların hepsi maddelerin kokulu olma özelliğindendir.
Kokulu maddelere örnekler:
- Çiçek (Gül, lale vb.)
- Parfüm
- Limon
- Sabun
Harika bir iş çıkardın! Gördüğün gibi, çevremizdeki maddeleri duyu organlarımızla ne kadar kolay tanıyabiliyoruz. Aferin sana!