Merhaba sevgili öğrencim, ben senin 3. Sınıf Fen Bilimleri öğretmeninim. Gönderdiğin bu güzel etkinliği birlikte adım adım çözelim ve hareketin ne kadar eğlenceli bir konu olduğunu görelim! Bu bir kavram haritası ve amacı, bilgileri düzenli bir şekilde görmemize yardımcı olmaktır. Hadi başlayalım!
9. Aşağıda verilenleri uygun yerlere yazarak kavram haritasını tamamlayınız.
Bu soruda bizden, sol taraftaki mavi kutucuklarda verilen ifadeleri, sağdaki sarı kutucuklardaki boşluklara doğru bir şekilde yerleştirmemiz isteniyor. Kavram haritamızın ana konusu Hareket ve onun çeşitleri. Hadi bu puzzle’ı birlikte tamamlayalım!
Unutma, etrafımızdaki her şey bir şekilde hareket eder! Duran bir topa vurduğumuzda, rüzgarda sallanan yapraklar, dönen bir topaç… Hepsi hareketin farklı türleridir.
Şimdi haritayı dolduralım:
Adım 1: “Yön Değiştirme” Hareketi
Haritanın en üstteki dalına bakalım. Hareket çeşidi olarak “yön değiştirme” yazıyor ve bizden buna bir örnek bulmamız isteniyor. Yön değiştirme, bir varlığın giderken aniden başka bir tarafa dönmesidir. Mavi kutucuklardaki örneklere bakalım:
- sallanan
- hızlanan
- yavaşlayan
- kale direğine çarpan top
- otomobil tekerleği
Sence hangisi yön değiştirir? Tabii ki kale direğine çarpan top! Düşünsene, top kaleye doğru hızla giderken direğe çarpar ve bambaşka bir yöne seker. Bu tam bir yön değiştirme hareketidir.
Sonuç: “Yön değiştirme” hareketine örnek olarak boş kutucuğa “kale direğine çarpan top” yazmalıyız.
Adım 2: Örneği “Beşikte Sallanan Çocuk” Olan Hareket
Şimdi ikinci dala geçelim. Burada bize örnek verilmiş: “beşikte sallanan çocuk”. Bizden bu hareketin çeşidini bulmamız isteniyor. Beşikteki bir çocuk nasıl hareket eder? Öne ve arkaya doğru sürekli gidip gelir, değil mi? Bu harekete ne denir? Mavi kutucuklara tekrar bakalım:
- sallanan
- hızlanan
- yavaşlayan
Evet, doğru bildin! Bu hareket sallanma hareketidir.
Sonuç: “Beşikte sallanan çocuk” örneğinin ait olduğu hareket çeşidi boş kutucuğuna “sallanan” yazmalıyız.
Adım 3: Örneği “Ağaçtan Düşen Elma” Olan Hareket
Sıradaki daldayız! Örneğimiz “ağaçtan düşen elma”. Elma daldan koptuğunda önce yavaşça düşmeye başlar, sonra yere yaklaştıkça sürati artar. Yani giderek daha da çabuk düşer. Bu duruma ne isim veriyorduk? Mavi kutucuklardan hangisi uygun?
sallanan- hızlanan
- yavaşlayan
Harikasın! Bu hareket hızlanma hareketidir.
Sonuç: “Ağaçtan düşen elma” örneğinin ait olduğu hareket çeşidi boş kutucuğuna “hızlanan” yazmalıyız.
Adım 4: “Dönen” Hareket
Geldik son dala. Burada da hareket çeşidi verilmiş: “dönen”. Kendi etrafında veya bir merkez etrafında dönen bir varlık bulmalıyız. Elimizde kalan son örneklere bakalım:
- yavaşlayan
- otomobil tekerleği
Bir araba giderken tekerlekleri ne yapar? Sürekli döner, değil mi? Bu yüzden araba ilerleyebilir. O zaman dönme hareketine en güzel örnek otomobil tekerleği olur.
Sonuç: “Dönen” hareketine örnek olarak boş kutucuğa “otomobil tekerleği” yazmalıyız.
Gördüğün gibi, bütün boşlukları mantıklı bir şekilde doldurduk. Mavi kutucuklardaki “yavaşlayan” kelimesi bu haritada kullanılmadı, o da hızlanmanın tam tersi bir harekettir, mesela kırmızı ışığa yaklaşan bir arabanın yaptığı gibi. Ama bu haritada ona uygun bir yer yoktu.
Umarım hareket çeşitlerini daha iyi anlamışsındır. Harika bir iş çıkardın!