Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben Fen Bilimleri öğretmeniniz.
Bugün kitabımızdaki “Bölüm Hazırlığı” kısmındaki soruları birlikte çözeceğiz. Bu sorularla hem biraz düşüneceğiz hem de yeni öğreneceğimiz “Hareket” konusuna harika bir başlangıç yapacağız. Hadi gelin, soruları adım adım inceleyelim ve cevaplarını bulalım!
1. Yerde duran bir taş, kendi kendine hareket edebilir mi? Söyleyiniz.
Haydi düşünelim çocuklar… Yolda yürürken gördüğünüz bir taş, siz ona dokunmadan veya rüzgâr gibi bir güç onu itmeden kendi kendine yürümeye başlar mı? Tabii ki başlamaz.
Cevap: Hayır, edemez. Taş gibi cansız varlıkların hareket edebilmesi için onlara dışarıdan bir kuvvet uygulanması gerekir. Örneğin, birinin taşı atması, rüzgârın sürüklemesi ya da bir arabanın çarpması gibi.
2. En hızlı ulaşım aracının ne olduğunu düşünüyorsunuz?
Bu soru aslında sizin düşüncelerinizi merak ediyor. Ulaşım araçlarını bir düşünelim: araba, otobüs, tren, gemi, uçak… Hangisi en kısa sürede en uzağa gider?
Cevap: Genellikle en hızlı ulaşım araçları olarak uçaklar ve hızlı trenler aklımıza gelir. Hatta uzaya giden roketler ve uzay mekikleri ise onlardan bile çok daha hızlıdır!
3. Bir tekerleği yokuş aşağı bırakırsak tekerleğin hızı nasıl olur? Anlatınız.
Gözünüzde bir yokuş ve bir tekerlek canlandırın. Tekerleği yokuşun başından serbest bıraktığınızda ne olur?
Cevap: Tekerleği yokuş aşağı bıraktığımızda, aşağı doğru yuvarlanmaya başlar ve gittikçe hızlanır. Yokuşun eğimi ne kadar fazlaysa, tekerleğin hızı da o kadar artar. Tıpkı parktaki kaydıraktan kayarken aşağı doğru hızlanmamız gibi!
4. Hızla koşarken bir engelle karşılaşırsak durabilmek için ne yaparız? Söyleyiniz.
Parkta arkadaşlarınızla koşturduğunuzu hayal edin. Aniden önünüze küçük bir çocuk çıktı. Çarpmamak için ne yaparsınız?
Cevap: Hızla koşarken bir engelle karşılaştığımızda, ona çarpmamak için hemen yavaşlarız ve sonra dururuz. Vücudumuzu geriye doğru çekerek veya adımlarımızı küçülterek kendimizi frenleriz.
Harika gidiyorsunuz! Şimdi de Berna’nın piknik macerasıyla ilgili metni okuyup altındaki soruları cevaplayalım.
* Berna’nın gördüğü varlıklardan hızlı olanı hangisidir? Söyleyiniz.
Metni hatırlayalım. Berna önce bembeyaz bir tavşan görmüştü, sonra da bir kaplumbağa.
Cevap: Berna’nın gördüğü varlıklardan hızlı olanı tavşandır. Çünkü metinde “Tavşan o kadar hızlıydı ki hemen gözden kayboldu.” diyor. Bu da onun ne kadar süratli olduğunu gösteriyor.
* Kaplumbağa nasıl hareket ediyormuş? Açıklayınız.
Metinde kaplumbağanın hareketi için özel bir ifade kullanılmıştı. Hatırladınız mı?
Cevap: Kaplumbağa ağır ağır yani yavaş hareket ediyormuş. Tavşanın tam tersi bir hıza sahip.
* Ömer salıncakta sallanırken salıncak nasıl hareket ediyor olabilir? Açıklayınız.
Hepimiz salıncağa binmişizdir. Salıncak nasıl bir hareket yapar? Sürekli düz bir yolda mı gider? Yoksa…
Cevap: Ömer salıncakta sallanırken, salıncak sallanma hareketi yapar. Bu hareket, belirli bir noktadan ileri ve geri, öne ve arkaya doğru tekrarlanan bir harekettir. Yani salıncak, bir o yana bir bu yana gidip gelir. Buna gidip-gelme veya salınım hareketi de diyebiliriz.