7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 202
Merhaba sevgili öğrencilerim! Fen Bilimleri dersimize hoş geldiniz. Bugün sizlerle, bana gönderdiğiniz görseldeki soruları birlikte çözeceğiz. Bu sorular, canlıların üremesi, büyümesi ve gelişmesiyle ilgili ne kadar harika şeyler öğrendiğimizi bize bir kez daha gösterecek. Hazırsanız, haydi başlayalım!
4. Soru: Ahmet Bey, bahçesinde meyve ağaçları yetiştirmektedir. Ayrıca aynı bahçede arıcılık faaliyeti de sürdüren Ahmet Bey’in bahçesinin farklı yıllara ait görselleri aşağıda verilmiştir (Verilen yıllarda ağaç ve toprağın yapısı değişmemiştir.).
Sadece verilen bilgi ve görseller dikkate alındığında aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?
- A) Arı sayısının fazla olduğu yılda ağaçlar daha çok yıpranmıştır.
- B) Arıların az olduğu yılda tozlaşma gerçekleşmemiştir.
- C) Arı sayısı arttıkça tozlaşma oranı arttığından meyve oranı da artmıştır.
- D) Arı sayısı ile ağaçların meyve verme miktarı arasında hiçbir ilişki yoktur.
Çözüm:
Sevgili arkadaşlar, bu soruyu çözmek için arılar ve çiçekli bitkiler arasındaki o harika ilişkiyi, yani tozlaşmayı hatırlamamız gerekiyor. Tozlaşma, bitkilerin meyve ve tohum oluşturabilmesi için polenlerin bir çiçekten diğerine taşınması olayıdır. Arılar da bu işi yapan en çalışkan canlılardandır!
Hadi şimdi adımlarla soruyu çözelim:
Adım 1: Görselleri İnceleyelim
Önümüzde iki farklı yıla ait iki resim var.
- Birinci resimde (soldaki), ağaçların etrafında daha az sayıda arı görüyoruz ve ağaçların üzerinde daha az meyve var.
- İkinci resimde (sağdaki) ise çok daha fazla sayıda arı var ve ağaçlar adeta meyvelerle dolup taşıyor, yani çok daha fazla meyve var.
Adım 2: Görseller Arasındaki İlişkiyi Kuralım
Görselleri karşılaştırdığımızda çok net bir durum görüyoruz: Arı sayısı arttığında, ağaçtaki meyve sayısı da artmış. Bu bize arılarla meyve oluşumu arasında bir bağlantı olduğunu düşündürüyor. Bu bağlantı da tabii ki tozlaşmadır. Daha çok arı, daha çok çiçek arasında polen taşır, bu da daha çok çiçeğin döllenip meyveye dönüşmesi demektir.
Adım 3: Şıkları Değerlendirelim
- A) Arıların çok olduğu yılda ağaçların yıprandığına dair bir bilgi veya görsel kanıt yok. Aksine, daha çok meyve vermişler. Bu yüzden bu şık yanlış.
- B) Arıların az olduğu yılda hiç tozlaşma olmasaydı, hiç meyve olmazdı. Ama resimde az da olsa meyve var. Demek ki tozlaşma olmuş ama az olmuş. Bu yüzden bu şık da yanlış.
- C) Bu şık tam da bizim gözlemlediğimiz durumu anlatıyor. Arı sayısı artmış, bu sayede tozlaşma artmış ve sonuç olarak meyve sayısı da artmış. Bu yorum görsellerle birebir uyumlu. Bu şık doğru görünüyor!
- D) Arı sayısı ile meyve miktarı arasında bir ilişki olmadığını söylüyor. Oysa biz resimlerde tam tersini, çok güçlü bir ilişki olduğunu gördük. Bu yüzden bu şık da yanlış.
Sonuç:
Gördüğünüz gibi, görselleri ve bildiklerimizi birleştirince doğru cevaba kolayca ulaştık. Arıların doğa için ne kadar önemli olduğunu bir kez daha anladık!
Doğru Cevap: C
5. Soru: Aşağıda bir Venn şeması verilmiştir. Bu şema K ve L ile adlandırılan iki daireden oluşmaktadır. Yumurtlayarak ve doğurarak çoğalan canlılara ait ortak ve farklı özellikler bu dairelerin üzerindeki X, Y ve Z ile adlandırılan ilgili bölümlere yerleştirilecektir.
Buna göre
- Y bölümüne “Eşeyli üreyen canlılarda görülür.” yazılabilir.
- X bölümüne “Başkalaşım görülebilir.” yazılırsa K dairesi, yumurtlayarak çoğalan canlılara aittir.
- Z bölümüne “Yavrularını süt ile besler.” yazılırsa L dairesi, doğurarak çoğalan canlılara aittir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
- A) Yalnız II
- B) I ve II
- C) II ve III
- D) I, II ve III
Çözüm:
Arkadaşlar, bu soruda da canlıların üreme şekillerine göre sınıflandırılması istenmiş. Venn şeması, kümelerin ortak ve farklı özelliklerini göstermek için harika bir araçtır. Unutmayın, ortadaki Y bölgesi her iki grubun da ortak özelliğini, X ve Z bölgeleri ise sadece ait oldukları grubun farklı özelliğini gösterir.
Haydi şimdi ifadeleri tek tek inceleyelim:
Adım 1: I. İfadeyi İnceleyelim
“Y bölümüne ‘Eşeyli üreyen canlılarda görülür.’ yazılabilir.”
Y bölümü hem yumurtlayarak hem de doğurarak çoğalan canlıların ortak özelliği olmalı. Yumurtlayarak çoğalan canlılar (kuşlar, balıklar, sürüngenler vb.) eşeyli ürer. Doğurarak çoğalan canlılar (memeliler) da eşeyli ürer. Eşeyli üreme her ikisi için de ortak bir özellik olduğuna göre, bu ifade Y bölgesine yazılabilir. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.
Adım 2: II. İfadeyi İnceleyelim
“X bölümüne ‘Başkalaşım görülebilir.’ yazılırsa K dairesi, yumurtlayarak çoğalan canlılara aittir.”
Başkalaşım, bazı canlıların yumurtadan çıktıktan sonra yetişkin hale gelene kadar geçirdiği büyük değişimdir (örneğin kurbağa veya kelebek). Başkalaşım geçiren canlılar yumurta ile çoğalır. Doğurarak çoğalan memelilerde ise başkalaşım görülmez. O zaman “başkalaşım” sadece yumurtlayan canlılara ait bir özellik olabilir. Bu durumda K dairesi yumurtlayarak çoğalan canlıları temsil eder. Bu ifade de doğrudur.
Adım 3: III. İfadeyi İnceleyelim
“Z bölümüne ‘Yavrularını süt ile besler.’ yazılırsa L dairesi, doğurarak çoğalan canlılara aittir.”
Yavrularını sütle beslemek, memelilere özgü bir özelliktir. Memeliler de doğurarak çoğalan canlılar grubunun en bilinen örneğidir. Yumurtlayarak çoğalan canlılar (kuşlar, sürüngenler vb.) yavrularını sütle beslemez. O halde “yavrularını sütle besleme” özelliği, doğurarak çoğalan canlıları temsil eden L dairesine ait farklı bir özellik olarak yazılabilir. Bu ifade de doğrudur.
Adım 4: Sonuca Varalım
Yaptığımız incelemeler sonucunda I, II ve III numaralı ifadelerin hepsinin doğru olduğunu gördük.
Sonuç:
Tüm ifadeler doğru olduğu için, cevabımız hepsini içeren şık olmalıdır.
Doğru Cevap: D