Harika bir soru! 7. Sınıf Fen Bilimleri dersimizin en önemli konularından biri olan “Hücre ve Bölünmeler” ünitesine ait bu görseli senin için hemen analiz edip açıklıyorum. Unutma, anlamadığın bir yer olursa çekinmeden sorabilirsin.
Soru 1: Araştırmalık – Siz de farklı canlıların kromozom sayılarını araştırarak sonuçları arkadaşlarınızla paylaşınız.
Bu soru, aslında senin küçük bir bilim insanı gibi araştırma yapmanı istiyor. Gel birlikte bu araştırmanın adımlarını planlayalım ve birkaç örnek bulalım.
Unutma, bir canlının kromozom sayısının çok olması, o canlının daha gelişmiş olduğu anlamına gelmez! Örneğin, bir eğrelti otunun kromozom sayısı insandan çok daha fazladır.
Çözüm:
Adım 1: Öncelikle kromozomun ne olduğunu hatırlayalım. Kromozomlar, hücre çekirdeğimizde bulunan ve genetik bilgilerimizi (DNA) taşıyan ipliksi yapılardır. Her canlının kendine özgü bir kromozom sayısı vardır.
Adım 2: Şimdi farklı canlıların kromozom sayılarını araştıralım. Ben sana birkaç örnek vereyim, sen de bu listeyi daha da zenginleştirebilirsin.
- İnsan: 46 kromozom
- Moli balığı: 46 kromozom
- Soğan: 16 kromozom
- Köpek: 78 kromozom
- Eğrelti otu: 500 kromozom
- Sirke sineği: 8 kromozom
Adım 3: Bu bilgileri bir tabloya veya listeye dökerek sınıfta arkadaşlarınla paylaşabilirsin. Böylece hem sen öğrenmiş olursun hem de arkadaşlarına öğretirsin. Bilgi paylaştıkça çoğalır, değil mi?
Soru 2: “Hayretten Hayranlığa” metnine göre Down sendromlu bireylerin kromozom sayısının sağlıklı bireylerden farklı olmasının sebebi nedir ve bu bireylerin toplam kromozom sayısı kaçtır?
Bu metin bize çok değerli bir bilgiyi, hem bilimsel hem de sosyal bir farkındalığı anlatıyor. Down sendromunun bir hastalık değil, genetik bir farklılık olduğunu vurguluyor. Şimdi bu farklılığın nedenini ve sonucunu adım adım inceleyelim.
Çözüm:
Adım 1: Metinde belirtildiği gibi, sağlıklı bir insan vücudunda toplam 46 kromozom bulunur. Bu kromozomlar 23 çift halindedir.
Adım 2: Down sendromlu bireylerde ise bu sayı farklıdır. Metne göre bu farklılığın sebebi, 21. kromozomlarının 2 tane değil, 3 tane olmasıdır. Yani 21. kromozom çiftine bir kromozom daha eklenmiştir.
Adım 3: Şimdi toplam kromozom sayısını hesaplayalım. Sağlıklı bir bireyde 46 kromozom vardı. Down sendromlu bireylerde ise fazladan bir kromozom daha olduğuna göre, toplam sayıyı bulmak için 46’ya 1 eklememiz gerekir.
46 (Normal kromozom sayısı) + 1 (Fazladan gelen 21. kromozom) = 47 kromozom
Sonuç:
Down sendromlu bireylerin kromozom sayısının farklı olmasının sebebi 21. kromozomdan 3 tane taşımalarıdır. Bu yüzden toplam kromozom sayıları 47‘dir. Bu durum onlara “Hayata +1 Değer Katıyoruz” sloganında olduğu gibi bir fazlalık, bir farklılık kazandırır.
Umarım açıklamalarım anlaşılır olmuştur. Başka sorun olursa her zaman buradayım!