7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 83
Merhaba sevgili öğrencilerim,
Ben Fen Bilimleri öğretmeniniz. Gönderdiğiniz bu güzel deneyi ve sorularını birlikte inceleyelim ve adım adım çözelim. Bu deney, kinetik enerjinin nelere bağlı olduğunu anlamamız için harika bir örnek! Haydi gelin birlikte bu deneyi analiz edelim.
Soru 1: Birinci ve ikinci düzenekte arabaların yer değiştirme miktarları aynı oldu mu? Olmadıysa bu durumun sebebi nedir?
Bu soruyu cevaplamak için önce 1. ve 2. düzeneğe dikkatlice bakalım. Bu iki düzenek arasındaki tek fark ne?
Unutmayın, bilimsel bir deneyde neyin farklı, neyin aynı olduğunu bulmak, sonucu anlamanın ilk adımıdır!
Çözüm:
Hayır, arabaların yer değiştirme miktarları, yani gittikleri mesafeler aynı olmaz.
Adım 1: Düzenekleri Karşılaştıralım
1. ve 2. düzeneğin ikisinde de rampanın yüksekliği aynı. Çünkü ikisinde de üçer tane özdeş kitap kullanılmış. Bu, arabaların rampadan indiklerinde yaklaşık olarak aynı sürate sahip olacakları anlamına gelir.
Adım 2: Farklı Olanı Bulalım
Bu iki düzenekteki tek fark, kullanılan oyuncak arabaların kütlelerinin farklı olmasıdır. Görselden de anlaşıldığı gibi, bir araba diğerinden daha ağır (farklı kütleli).
Adım 3: Bilgilerimizi Hatırlayalım
Dersimizden hatırlayacağımız gibi, bir cismin kinetik enerjisi (yani hareket enerjisi) iki şeye bağlıdır: kütlesine ve süratine. Konu anlatımında da ne yazıyor? “Cismin kütlesi artarsa kinetik enerjisi de artar.”
Adım 4: Sonuca Ulaşalım
Süratleri aynı olan iki arabadan, kütlesi daha büyük olanın (yani daha ağır olanın) sahip olduğu kinetik enerji daha fazladır. Daha fazla enerjiye sahip olan araba, durana kadar daha uzun bir mesafe gider.
Sonuç:
İkinci düzenekteki arabanın kütlesi daha büyük olduğu için kinetik enerjisi daha fazladır ve bu yüzden daha uzağa gider.
Soru 2: İkinci ve üçüncü düzenekte seçtiğiniz arabanın yer değiştirme miktarı aynı oldu mu? Olmadıysa bu durumun sebebi nedir?
Şimdi de 2. ve 3. düzeneği karşılaştıralım. Bu sefer neyi aynı tuttuk, neyi değiştirdik?
Çözüm:
Hayır, bu düzeneklerde de arabanın gittiği mesafe aynı olmaz.
Adım 1: Düzenekleri Karşılaştıralım
Deneyin yapılışına göre bu iki düzenekte aynı arabayı kullanmamız isteniyor. Bu demek oluyor ki bu karşılaştırmada arabaların kütlesi aynıdır.
Adım 2: Farklı Olanı Bulalım
İki düzenek arasındaki fark, rampaların yüksekliğidir. 2. düzenekte üç kitap, 3. düzenekte ise beş kitap var. Yani 3. düzenekteki rampa daha yüksek ve daha dik.
Adım 3: Bilgilerimizi Hatırlayalım
Yine dersimizden hatırlayalım: “Cismin sürati artarsa kinetik enerjisi de artar.” Bir cismi ne kadar yüksekten bırakırsak, aşağıya indiğinde o kadar hızlı olur, yani sürati o kadar artar.
Adım 4: Sonuca Ulaşalım
Kütleleri aynı olan iki arabadan, daha yüksek rampadan bırakılan (3. düzenek) daha fazla sürate ulaşır. Sürati daha fazla olduğu için de sahip olduğu kinetik enerji daha fazladır. Daha fazla enerji, daha uzun mesafe demektir!
Sonuç:
Üçüncü düzenekte araba daha yüksek bir noktadan bırakıldığı için sürati daha fazla olur. Bu nedenle kinetik enerjisi artar ve daha uzağa gider.
İşte bu kadar basit! Bu deneyle, kinetik enerjinin hem kütleye hem de sürate bağlı olduğunu kendi gözlerimizle görmüş olduk. Harika bir iş çıkardınız!