7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 201

Harika sorular! Hadi gel bu soruları birlikte, adım adım inceleyerek çözelim. Fen bilimleri ne kadar eğlenceli, değil mi? İşte başlıyoruz!

1. Soru: Aşağıda insan üreme sistemi yapı ve organlarına ait bir model verilmiştir.
Buna göre
I. L yapısında, sperm üretimi gerçekleşir.
II. M yapısında, döllenme olayı gerçekleşir.
III. K yapısı, embriyonun tutunduğu yerdir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?

Çözüm:

Merhaba sevgili öğrencim, bu soruyu çözmek için görseldeki dişi üreme sisteminin kısımlarını ve görevlerini hatırlamamız gerekiyor. Hadi birlikte bakalım:

L ile gösterilen yapı yumurtalıktır. Yumurtalıklar, dişi üreme hücresi olan yumurtanın üretildiği yerdir.
M ile gösterilen yapı yumurta kanalıdır (veya diğer adıyla fallop tüpü). Sperm ve yumurtanın karşılaştığı ve döllenmenin gerçekleştiği yer burasıdır.
K ile gösterilen yapı ise döl yatağıdır (rahim olarak da bilinir). Döllenmiş yumurta, yani embriyo, buraya gelerek tutunur ve gelişimini burada tamamlar.

Şimdi öncülleri bu bilgilere göre tek tek değerlendirelim:

• Adım 1: I. L yapısında, sperm üretimi gerçekleşir.
  Bu ifade yanlıştır. Çünkü L yapısı yumurtalıktır ve burada yumurta üretilir. Sperm, erkek üreme hücresidir ve erkek üreme organı olan testislerde üretilir.
• Adım 2: II. M yapısında, döllenme olayı gerçekleşir.
  Bu ifade doğrudur. M ile gösterilen yumurta kanalında sperm ve yumurta birleşir, yani döllenme tam olarak burada olur.
• Adım 3: III. K yapısı, embriyonun tutunduğu yerdir.
  Bu ifade de doğrudur. K ile gösterilen döl yatağı, döllenme sonrası oluşan embriyonun yerleşip büyüdüğü yerdir. Bebeğin doğuma kadar geliştiği yer burasıdır.

Sonuç olarak, II ve III numaralı ifadeler doğru. Bu durumda doğru seçeneğimiz C şıkkı oluyor.

Sonuç: C) II ve III

2. Soru: Balkondaki saksılarına aynı türe ait beyaz ve kırmızı çiçekler eken Ahsen, bir müddet sonra saksılardan pembe çiçekler de açtığını görmüştür. Bu olay ile ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi yanlıştır?

Çözüm:

Bu çok güzel bir kalıtım sorusu! Ahsen’in bahçesinde harika bir olay gerçekleşmiş. Beyaz ve kırmızı çiçeklerden pembe çiçekler oluşmuş. Bu, bitkilerde eşeyli üreme ve çapraz tozlaşma sayesinde olur. Yani, bir çiçeğin poleni (erkek üreme hücresi) başka bir çiçeğin tepeciğine taşınmış ve döllenme olmuş. Pembe renk, kırmızı ve beyaz renk genlerinin bir araya gelmesiyle ortaya çıkmış.

Şimdi şıklara bakalım ve hangisinin yanlış olduğunu bulalım:

• A) Pembe çiçek, beyaz çiçekle aynı kalıtsal özelliklere sahiptir.

  Bu ifade yanlıştır. Çünkü pembe çiçek, hem kırmızı çiçekten (diyelim ki annesi) hem de beyaz çiçekten (diyelim ki babası) genetik özellikler almıştır. Bu yüzden genetik yapısı her ikisinden de farklıdır ve onlarla birebir aynı olamaz. Tıpkı senin hem annene hem babana benzemen ama ikisinin de kopyası olmaman gibi!

• B) Pembe çiçek, tohumlarının çimlenmesi için ışığa ihtiyaç duymamıştır.

  Bu ifade doğrudur. Genel bir bilgi olarak, çoğu bitki tohumunun çimlenmek için ışığa ihtiyacı yoktur. Onlar için daha önemli olan su, uygun sıcaklık ve oksijendir. Bu yüzden bu yorumu doğru kabul edebiliriz.

• C) Kırmızı çiçeklerdeki yumurtalar, beyaz çiçeklerden gelen polenlerle döllenmiş olabilir.

  Bu ifade doğrudur. Rüzgar veya arılar gibi tozlaştırıcılar, beyaz çiçekteki polenleri kırmızı çiçeğe taşımış olabilir. Bu çapraz tozlaşma sonucunda da pembe çiçekli bitkilerin tohumları oluşmuştur.

• D) Pembe çiçeklerin oluşmasında hem beyaz hem de kırmızı çiçeklerin üreme hücreleri etkili olmuştur.

  Bu ifade de doğrudur. Pembe rengin ortaya çıkması, hem beyaz çiçekten gelen genetik bilginin hem de kırmızı çiçekten gelen genetik bilginin birleşmesiyle mümkün olmuştur.

Soru bizden yanlış olan yorumu bulmamızı istediği için cevabımız A şıkkıdır.

Sonuç: A

3. Soru: Bir öğrenci, fen bilimleri dersi kapsamında bir bitkinin büyüme ve gelişme basamaklarını incelemek istemiştir. Bunun için menekşe bitkisinden aldığı yapraklı bir dalı, bir süre suda bekletip dalın köklenmesini sağlamıştır. Köklenmiş yaprağı ana bitkiyle aynı koşulları taşıyan bir ortamda saksıya dikerek yaprağın gelişimini gözlemlemiş ve rapor etmiştir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Çözüm:

Bu soruda anlatılan olay, bir bitkinin dalından, yaprağından veya kökünden yeni bir bitki üretme yöntemidir. Bu yöntemin özel bir adı var: vejetatif üreme. Bu bir eşeysiz üreme çeşididir. Eşeysiz üremenin en önemli özelliği, tek bir ata (ana bitki) olması ve oluşan yeni bitkinin, ata bitkiyle tıpatıp aynı genetik özelliklere sahip olmasıdır. Yani bir nevi bitkinin kopyasını oluşturmuş oluyoruz.

Bu bilgiyi aklımızda tutarak şıkları inceleyelim:

• A) Bu olay, eşeyli üremeye örnek olarak verilebilir.

  Bu ifade yanlıştır. Eşeyli üreme için polen ve yumurta gibi farklı üreme hücrelerinin birleşmesi (tozlaşma, döllenme) gerekir. Burada ise tek bir bitkinin yaprağını kullandık. Bu yüzden bu olay eşeysiz üremedir.

• B) Yeni bitkinin oluşması, her sıcaklıkta gerçekleşebilir.

  Bu ifade yanlıştır. Canlıların yaşamsal faaliyetleri için belirli çevre koşulları gerekir. Bitkiler de çok soğukta veya çok sıcakta büyüyemezler. Her bitkinin sevdiği, en iyi geliştiği bir sıcaklık aralığı vardır.

• C) Oluşan yeni bitki, menekşe bitkisiyle aynı özelliklere sahip değildir.

  Bu ifade yanlıştır. Az önce de söylediğimiz gibi, bu bir eşeysiz üreme olduğu için yeni bitki, ana bitkinin genetik olarak birebir kopyasıdır. Yani çiçek renginden yaprak şekline kadar her şeyiyle ana bitkiye benzer.

• D) Yeni menekşe bitkisinin oluşması, tozlaşma ile gerçekleşmemiştir.

  Bu ifade doğrudur. Tozlaşma, çiçekli bitkilerin eşeyli üremesinde gerçekleşen bir olaydır. Bu deneyde ise eşeysiz üreme yöntemi kullanıldığı için tozlaşmaya ihtiyaç duyulmamıştır.

Soru bizden doğru olan ifadeyi bulmamızı istiyordu. Bu yüzden cevabımız D şıkkı.

Sonuç: D

Umarım açıklamalarım anlaşılır olmuştur. Anlamadığın bir yer olursa çekinmeden sorabilirsin. Başarılar dilerim!