Merhaba sevgili öğrencilerim!
Ben Fen Bilimleri öğretmeniniz. Bugün birlikte, hücrenin keşif yolculuğuna çıkaran eğlenceli bir bulmacayı çözeceğiz. Bu etkinlik, bilim insanlarını, onların harika keşiflerini ve bu keşiflerin yapıldığı tarihleri eşleştirmemizi istiyor. Hazırsanız, haydi başlayalım!
Pekiştirme Atölyesi 2: Soru Analizi ve Çözümü
Aşağıdaki yapboz parçalarının üzerinde bazı tarihler, bilim insanları ve hücrenin keşfi ile ilgili çeşitli bilgiler yer almaktadır. Bu yapboz parçalarından birbiri ile ilişkili olanları belirleyip ortak renklere boyayınız.
Sevgili arkadaşlar, bu bir eşleştirme sorusu. Amacımız, her bir bilimsel bilgiyi, o bilgiyi ortaya koyan bilim insanı ve olayın gerçekleştiği tarih ile doğru bir şekilde bir araya getirmek. Tıpkı bir dedektif gibi ipuçlarını birleştireceğiz!
Haydi adım adım bu yapboz parçalarını birleştirelim:
Adım 1: İlk İpucunu Değerlendirelim
“Şişe mantarı ile yaptığı çalışmalar sonucu gördüğü odacıklara ‘hücre’ adını vermiştir.”
Bu ifade bize çok tanıdık gelmeli! Derslerimizde işlemiştik, hatırlarsanız bir bilim insanı kendi yaptığı basit bir mikroskopla şişe mantarını incelemiş ve gördüğü boş odacıklara, yani “hücre”ye (İngilizce’de cell oda anlamına gelir) adını vermişti. Bu kişi Robert Hooke‘tur. Bu önemli keşfini ise 1665 yılında yapmıştır.
Sonuç:1665, “Şişe mantarı ile yaptığı çalışmalar…” ifadesi ve Robert Hooke isimli yapboz parçaları birbiriyle eşleşiyor. Bu üçünü aynı renge boyayabiliriz!
Adım 2: İkinci İpucunu Takip Edelim
“Mikroskop ile canı hücreleri ilk gözlemleyen bilim insanıdır.”
Bakın buradaki anahtar kelime “canlı hücreler”. Robert Hooke ölü mantar dokusunu incelemişti. Ama ilk defa su birikintisindeki mikroorganizmalar gibi tek hücreli canlıları gözlemleyen ve onlara “hayvancıklar” (animalcules) adını veren kişi Hollandalı bir bilim insanıydı. Bu kişi Antonie Van Leeuwenhoek‘tur. Bu gözlemini yaklaşık olarak 1674 yılında gerçekleştirmiştir.
Sonuç:1674, “Mikroskop ile canlı hücreleri ilk gözlemleyen…” ifadesi ve Antonie Van Leeuwenhoek isimli yapboz parçaları birbiriyle eşleşiyor. Bu üçünü de farklı bir ortak renge boyamalıyız.
Adım 3: Üçüncü Gizemi Çözelim
“Hücre çekirdeğini keşfeden bilim insanıdır.”
Hücrenin keşfinden uzun bir süre sonra, teknolojinin de gelişmesiyle bilim insanları hücrenin içindeki yapıları fark etmeye başladılar. Bitki hücrelerini incelerken, hücrenin merkezinde daha koyu renkli bir yapı olduğunu fark eden ve buna “çekirdek” (nucleus) adını veren kişi İskoçyalı botanikçi Robert Brown‘dır. Bu keşif 1831 yılında yapılmıştır.
Sonuç:1831, “Hücre çekirdeğini keşfeden…” ifadesi ve Robert Brown isimli yapboz parçaları birbiriyle eşleşiyor. Bu grubu da kendine özgü bir renge boyayalım.
Adım 4: Son Parçaları Birleştirelim
Geriye kimler kaldı? Zacharias Janssen ismi ve 1590 yılı. Peki Janssen ne yapmıştır? Zacharias Janssen, babasıyla birlikte, mercekleri bir tüp içinde birleştirerek ilk mikroskobu icat eden kişi olarak kabul edilir. Tarih olarak da 1590 yılı bu icat için en uygun zamandır. Aslında bu icat olmasaydı, diğer bilim insanları hücreyi veya canlı mikroorganizmaları asla gözlemleyemezdi!
Sonuç: Her ne kadar bir açıklama kutucuğu olmasa da, 1590 yılı ile Zacharias Janssen‘in (mikroskobun mucidi olarak) birbiriyle ilişkili olduğunu anlıyoruz. Kalan bu son iki parçayı da dördüncü bir renge boyayabiliriz.
Umarım bu açıklamalarla konu daha iyi pekişmiştir. Unutmayın, bilim bir bayrak yarışı gibidir. Her bilim insanı, bir öncekinin bıraktığı yerden devam ederek bugünkü bilgilerimize ulaşmamızı sağlamıştır. Harika bir iş çıkardınız!