Merhaba sevgili öğrencim! Ben 7. Sınıf Fen Bilimleri öğretmenin. Gel, şimdi bu “Sahne Senin” etkinliğindeki soruları birlikte adım adım, keyifli bir şekilde çözelim. Emin ol, hepsini çok kolay anlayacaksın!
Soru 1: Bitkinin üreme organı olan çiçeğin yapı ve organları, aşağıdaki görsel üzerinde numaralandırılmıştır. Bu numaraların ait olduğu yapı ve organların isimlerini aşağıdaki tabloya yazınız.
Harika bir soru! Bu, bitkilerin en renkli ve önemli kısımlarından biri olan çiçeklerle ilgili. Çiçekler, bitkilerin üremesini sağlayan organları taşır. Tıpkı bizim organlarımız gibi, her bir parçasının da özel bir görevi var. Hadi şimdi bu numaraların hangi organlara ait olduğunu bulalım.
Unutma, bir çiçeğin temel amacı tohum oluşturarak neslini devam ettirmektir. Bütün bu parçalar bu amaç için birlikte çalışır.
Adım 1: Görseldeki numaraları ve gösterdikleri yerleri dikkatlice inceleyelim.
Adım 2: Her bir numaranın ne olduğunu ve görevini hatırlayalım, sonra da tabloyu dolduralım.
- 1) Başçık: Erkek organın uç kısmıdır ve içerisinde polenlerin (çiçek tozlarının) üretildiği keseler bulunur.
- 2) Sapçık: Başçığı taşıyan ince, iplik gibi yapıdır. Başçık ve sapçık birlikte erkek organı oluşturur.
- 3) Dişicik Tepesi: Dişi organın en tepesindeki yapışkan kısımdır. Görevi, rüzgarla veya hayvanlarla gelen polenleri yakalamaktır.
- 4) Dişicik Borusu: Dişicik tepesi ile yumurtalığı birbirine bağlayan ince borudur. Polenler bu borudan geçerek yumurtalığa ulaşır.
- 5) Yumurtalık: Dişi organın en altındaki şişkin kısımdır. İçerisinde tohum taslakları bulunur. Döllenmeden sonra meyveye dönüşür.
- 6) Tohum Taslağı: Yumurtalığın içinde bulunur ve döllenme gerçekleştikten sonra tohuma dönüşür.
- 7) Çiçek Sapı: Çiçeği bitkinin gövdesine bağlayan kısımdır.
- 8) Çanak Yaprak: Çiçek tomurcuk halindeyken onu dış etkenlerden koruyan yeşil renkli yapraklardır. Genellikle çiçeğin en alt kısmında bulunur.
- 9) Taç Yaprak: Böcekleri ve diğer tozlaştırıcıları çekmek için genellikle renkli, kokulu ve gösterişli olan yapraklardır.
Sonuç:
Tabloyu doldurduğumuzda cevaplar şu şekilde olmalıdır:
1) Başçık
2) Sapçık
3) Dişicik Tepesi
4) Dişicik Borusu
5) Yumurtalık
6) Tohum Taslağı
7) Çiçek Sapı
8) Çanak Yaprak
9) Taç Yaprak
Soru 2: Aşağıda eşeysiz üreme ile çoğalan bazı canlılar numaralandırılarak verilmiştir. Bu canlıların hangi eşeysiz üreme çeşidi ile ürediğini belirleyiniz. Buna göre canlılara ait numaraları aşağıdaki tabloda uygun kutulara yazınız.
Şimdi de eşeysiz üreme konusuna geldik. Eşeysiz üreme, bir canlının tek başına, eşe ihtiyaç duymadan yeni bir canlı meydana getirmesidir. Oluşan yeni canlı, ata canlıyla tamamen aynı genetik özelliklere sahiptir. Eşeysiz üremenin de farklı çeşitleri var. Hadi resimdeki canlıların hangisiyle ürediğini bulalım.
Adım 1: Eşeysiz üreme çeşitlerini hatırlayalım.
- Bölünerek Üreme: Genellikle tek hücreli canlılarda görülür. Bir hücrenin basitçe ikiye bölünmesiyle olur. (Örnek: Bakteri, amip)
- Tomurcuklanarak Üreme: Ana canlının vücudunda bir çıkıntı (tomurcuk) oluşur. Bu tomurcuk gelişerek yeni bir canlıyı meydana getirir. (Örnek: Hidra, bira mayası)
- Vejetatif Üreme: Bitkilerin kök, gövde, dal veya yaprak gibi kısımlarından yeni bir bitkinin oluşmasıdır. (Örnek: Patates, çilek, gül)
- Yenilenme (Rejenerasyon) ile Üreme: Canlının kopan bir parçasının kendini tamamlayarak yeni bir canlıya dönüşmesidir. Her yenilenme üreme değildir, unutma! (Örnek: Denizyıldızı, toprak solucanı)
Adım 2: Görseldeki canlıları bu üreme çeşitleriyle eşleştirelim.
1) Denizyıldızı: Kopan kolundan yeni bir denizyıldızı oluşturabilir. Bu yenilenme ile üremedir.
2) Bakteri: Tek hücreli bir canlıdır ve ortadan ikiye ayrılarak çoğalır. Bu bölünerek üremedir.
3) Gül: Dalından bir parça kesip toprağa diktiğimizde yeni bir gül fidanı oluşur. Bu vejetatif üremedir.
4) Hidra: Vücudunda minik bir çıkıntı oluşturur ve bu çıkıntı büyüyerek yeni bir hidra olur. Bu tomurcuklanarak üremedir.
5) Menekşe: Yaprağını suya koyduğumuzda köklenir ve yeni bir menekşe bitkisi elde ederiz. Bu vejetatif üremedir.
6) Patates: Üzerindeki “göz” dediğimiz kısımlardan filizlenerek yeni patates bitkileri oluşturur. Bu da bir vejetatif üreme çeşididir.
7) Toprak Solucanı: Eğer uygun şekilde ikiye bölünürse, her parça eksik kısmını tamamlayarak iki ayrı solucan olabilir. Bu yenilenme ile üremedir.
8) Çilek: Sürünücü gövde denilen uzantılarıyla toprağa yayılarak yeni çilek bitkileri oluşturur. Bu da vejetatif üremedir.
Sonuç:
Şimdi bulduklarımızı tabloya yerleştirelim.
Bölünerek Üreme
2
Tomurcuklanarak Üreme
4
Vejetatif Üreme
3, 5, 6, 8
Yenilenme ile Üreme
1, 7
Umarım her şeyi net bir şekilde anlamışsındır. Gördüğün gibi, Fen Bilimleri hem çok ilginç hem de çok eğlenceli! Aklına takılan bir şey olursa çekinmeden sorabilirsin. Başarılar dilerim!