7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 164

Merhaba sevgili öğrencilerim,

Bugün sizinle “Işığın Kırılması ve Mercekler” ünitemizin giriş sayfasını birlikte inceleyeceğiz. Gelin, görseldeki sevimli baykuşların yaşadığı problemi ve bize sorduğu soruyu adım adım çözelim. Bu sayfa aslında bize, bu bölümde ne kadar ilginç şeyler öğreneceğimizin bir ipucunu veriyor.

Soru: Sizce gözlük camlarının yapısı nasıldır?

Çözüm ve Açıklama:

Adım 1: Görseldeki durumu anlayalım.

Karaca adındaki baykuşun gözlüğü kırılmış. Arkadaşı ona bir camcıya gidip yenisini yaptırmayı teklif ediyor. Ancak Karaca, daha önce camcıya sorduğunu ve normal camların gözlük için uygun olmadığını öğrenmiş. İşte bu çok önemli bir ipucu! Demek ki gözlük camları, pencerelerde veya bardaklarda kullandığımız sıradan, düz camlardan farklı bir yapıya sahip olmalı.

Adım 2: Gözlük camlarının özel görevi nedir?

Gözlükler, görme bozukluklarını düzeltmek için kullanılır, değil mi? Bazı insanlar uzağı, bazıları ise yakını net göremez. Gözlük camlarının görevi, göze gelen ışığı doğru bir şekilde kırarak görüntünün gözümüzün içinde tam olması gereken yere düşmesini sağlamaktır. Sıradan düz bir cam, ışığı bu şekilde özel olarak yönlendiremez. Işığı kırarak görüntüyü netleştiren bu özel şekilli camlara biz mercek diyoruz.

Adım 3: Merceklerin yapısı nasıldır?

İşte sorumuzun asıl cevabı burada gizli! Gözlük camları yani mercekler, düz değil, kavisli (bombeli) yüzeylere sahiptir. Bu özel kavisli yapıları sayesinde üzerlerine gelen ışık ışınlarını toplayabilir veya dağıtabilirler. Görme bozukluğunun türüne göre iki temel çeşit mercek kullanılır:

• İnce Kenarlı (Yakınsak) Mercek: Bu merceklerin kenarları ortasına göre daha incedir. Sanki ortası şişkin gibidir. Üzerine gelen paralel ışık ışınlarını bir noktada toplama özelliğine sahiptir. Genellikle yakını net görememe (hipermetrop) kusurunu düzeltmek için kullanılır.
• Kalın Kenarlı (Iraksak) Mercek: Bu merceklerin ise kenarları ortasına göre daha kalındır. Ortası daha ince, çukur gibidir. Üzerine gelen paralel ışık ışınlarını etrafa dağıtarak kırma özelliğine sahiptir. Genellikle uzağı net görememe (miyop) kusurunu düzeltmek için kullanılır.

Sonuç olarak; gözlük camları, sıradan düz camlar değildir. Onlar, ışığı toplayarak veya dağıtarak görme kusurlarını düzeltmek üzere özel olarak tasarlanmış, kavisli yüzeylere sahip ince kenarlı veya kalın kenarlı olabilen merceklerdir.

Umarım bu açıklama konuyu daha iyi anlamanıza yardımcı olmuştur. Ünitemizin devamında bu merceklerin özelliklerini ve ışığı nasıl kırdıklarını deneylerle çok daha iyi öğreneceğiz. Başarılar dilerim!