Merhaba sevgili öğrencim, gönderdiğin soruları inceledim. Bunlar tam da bizim “Karışımlar” ve “Evsel Atıklar ve Geri Dönüşüm” ünitelerimizle ilgili harika tekrar soruları! Hadi gel, bu soruları birlikte adım adım çözelim ve konuları pekiştirelim.
6. Soru: Aşağıdaki tabloda çözeltiler ve bu çözeltileri oluşturan maddelerin fiziksel hâlleri verilmiştir. Buna göre tabloda numaralandırılmış kutulara aşağıdakilerden hangileri gelmelidir?
Merhaba! Bu soruda çözelti, çözücü ve çözünen kavramlarını hatırlamamız gerekiyor. Unutma, çözücü, genellikle miktarı fazla olan ve diğer maddeyi içinde dağıtan maddedir. Çözünen ise çözücünün içinde dağılan maddedir. İkisi bir araya gelince de çözelti oluşur. Şimdi tabloyu inceleyelim.
Adım 1: İkinci satıra bakalım. Çözeltimiz “Tuzlu su”. Tuzlu suyu nasıl elde ederiz? Suyu (sıvı) alırız, içine tuzu (katı) atıp karıştırırız. Burada su çözücü, tuz ise çözünendir. Tabloda çözücünün “Sıvı” olduğu zaten verilmiş. O zaman çözünen olan tuzun fiziksel hâli nedir? Tabii ki katıdır. Demek ki II numaralı yere “Katı” gelmelidir.
Adım 2: Üçüncü satıra bakalım. Çözeltimiz “Çelik”. Çelik bir alaşımdır. Alaşımlar, metallerin eritilip birbiri içinde karıştırılmasıyla elde edilen katı-katı çözeltilerdir. Örneğin çelik, demir (katı) içinde karbon (katı) çözünmesiyle oluşur. Demek ki çelikte hem çözücü hem de çözünen katıdır. Tabloda çözünenin “Katı” olduğu verilmiş. O zaman çözücü olan III numaralı yere de “Katı” gelmelidir.
Adım 3: İlk satıra bakalım. Burada çözücünün “Sıvı”, çözünenin de “Sıvı” olduğu bir çözelti bulmamız isteniyor. Yani I numaralı yere sıvı-sıvı bir çözelti örneği yazmalıyız. Şıklara baktığımızda “Kolonya” örneğini görüyoruz. Kolonya, alkol (sıvı) ve suyun (sıvı) karışmasıyla oluşan bir çözeltidir. Bu yüzden I numaralı yere “Kolonya” gelebilir.
Şimdi bulduklarımızı birleştirelim:
- I – Kolonya
- II – Katı
- III – Katı
Bu sonuçlara uyan şık A seçeneğidir.
Doğru Cevap: A
7. Soru: Aşağıdaki tabloda bazı atıklar numaralandırılmıştır. Bu atıklardan geri dönüştürülebilenlerin bir arada olduğu sıralama, aşağıdakilerden hangisidir?
Bu soruda hangi atıkların geri dönüştürülebildiğini, hangilerinin dönüştürülemediğini bilmemiz gerekiyor. Geri dönüşüm, kullanılmış maddelerin tekrar hammadde olarak kullanılıp yeni ürünlere dönüştürülmesidir. Hadi görselleri tek tek inceleyelim.
Adım 1: Geri dönüştürülebilen atıkları belirleyelim.
- 1) Piller: Pillerin içinde zararlı kimyasallar olduğu için özel olarak toplanır ve geri dönüştürülür. Bu geri dönüştürülebilir.
- 3) Karton parçaları: Kağıt ve karton en yaygın geri dönüştürülen malzemelerdendir. Bu geri dönüştürülebilir.
- 4) Cam şişe: Cam, defalarca eritilip yeniden şekillendirilerek geri dönüştürülebilir. Bu geri dönüştürülebilir.
- 6) Metal konserve kutusu: Metaller de eritilerek tekrar kullanılabilir. Bu geri dönüştürülebilir.
- 8) Plastik şişe: Plastikler de türlerine göre ayrıştırılarak geri dönüştürülür. Bu geri dönüştürülebilir.
Adım 2: Geri dönüştürülemeyen (veya farklı şekilde değerlendirilen) atıklara bakalım.
- 2) Elma artığı: Bu bir organik atıktır. Geri dönüştürülmez ama kompost yapılarak gübreye dönüştürülebilir. Soruda bizden istenen geri dönüşüme girmez.
- 5) Yumurta kabuğu: Bu da elma gibi organik bir atıktır ve geri dönüştürülmez.
- 7) İlaç ambalajı: Bu tür ambalajlar genellikle plastik ve alüminyum folyo gibi farklı malzemelerin birleşiminden oluştuğu için geri dönüşümü çok zordur ve genellikle yapılmaz. Tıbbi atık olarak değerlendirilir.
Adım 3: Şimdi geri dönüştürülebilen atıkların numaralarını sıralayalım: 1, 3, 4, 6, 8. Bu sıralamanın olduğu şıkkı bulalım.
Şıklara baktığımızda bu sıralamanın C seçeneğinde olduğunu görüyoruz.
Doğru Cevap: C
8. Soru: Saliha öğretmen ve öğrencileri, yeniden kullanılabilecek eşyaları ihtiyaç sahiplerine iletmek için aşağıdaki projeye katılmıştır. Saliha Öğretmen’in ve öğrencilerinin katıldığı bu kampanya ile ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılamaz?
Görselde bir “Elbise kumbarası” görüyoruz. Bu kumbaralar, kullanmadığımız ama hala giyilebilir durumda olan kıyafetleri ihtiyaç sahiplerine ulaştırmak için kullanılır. Bu bir yeniden kullanım ve yardımlaşma projesidir. Soruda bizden bu projeyle ilgili yapılamayacak, yani yanlış olan yorumu bulmamız isteniyor. Şıkları tek tek değerlendirelim.
Adım 1:A) Ham madde gereksinimini azaltır. Eğer eski kıyafetlerimizi çöpe atmak yerine başkaları kullanırsa, yeni kıyafet üretimine daha az ihtiyaç duyulur. Yeni kıyafet üretmek için pamuk, yün gibi hammaddeler gerekir. Dolayısıyla yeniden kullanım, hammadde ihtiyacını azaltır. Bu yorum doğrudur.
Adım 2:B) Toplumsal sevgi, saygı ve dayanışmayı arttırır. İnsanların birbirine yardım etmesi, ihtiyaç sahiplerini düşünmesi toplumdaki sevgi, saygı ve dayanışma duygularını güçlendirir. Bu yorum da doğrudur.
Adım 3:D) Yeni üretime ihtiyacı azaltacağından enerji tasarrufu sağlar. Yeni bir kıyafet üretmek için fabrikalarda makineler çalışır ve bu da çok fazla enerji harcar. Kıyafetleri yeniden kullanarak yeni üretim ihtiyacını azalttığımız için büyük bir enerji tasarrufu yapmış oluruz. Bu yorum da doğrudur.
Adım 4:C) Ürünler kısa süre kullanılacağından tüketimin artmasını sağlar. Bu yorum tamamen projenin amacıyla terstir. Projenin amacı, ürünlerin kullanım ömrünü uzatmak ve böylece sürekli yeni şeyler almayı, yani tüketimi azaltmaktır. Bu şık ise tüketimin artmasını sağladığını söylüyor. İşte bu yorum kesinlikle yanlıştır.
Soru bizden yapılamayacak yorumu istediği için cevabımız C seçeneğidir.
Doğru Cevap: C
Umarım açıklamalarım net ve anlaşılır olmuştur. Anlamadığın bir yer olursa çekinmeden sorabilirsin. Başarılar dilerim!