7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 67
Merhaba sevgili öğrencim! Ben 7. Sınıf Fen Bilimleri öğretmeninim ve sana bu soruyu çözmende yardımcı olmak için buradayım. Hadi birlikte görseldeki soruyu adım adım inceleyip çözelim.
Soru 1: Bu görseldeki mayoz bölünmenin evrelerini sırası ile aşağıdaki kutulara yazınız. Kutulardaki harflerin yan yana okunması ile oluşan kavram, sizde hangi düşünceleri çağrıştırmaktadır? Aşağıdaki boş alana resimleyiniz.
Harika bir soru! Bu soruyu çözmek için mayoz bölünmenin evrelerini hatırlamamız gerekiyor. Mayoz bölünme, Mayoz I ve Mayoz II olmak üzere iki ana aşamadan oluşur. Amacımız, resimdeki karışık olarak verilmiş evreleri doğru sıraya koymak. Haydi başlayalım!
Unutma, mayoz bölünmenin amacı üreme hücreleri (sperm, yumurta) oluşturmaktır ve bu süreç canlı çeşitliliğini sağlar.
Çözüm:
Öncelikle her harfin hangi evreye ait olduğunu bulalım ve sonra bunları mantıklı bir sıraya dizelim.
- İ harfi: Bu evrede homolog kromozomlar (biri anneden, diğeri babadan gelen kromozom çiftleri) yan yana gelmiş ve aralarında parça değişimi (krossing over) yapmışlar. Bu, Mayoz I’in ilk evresi olan Profaz I‘dir. Bölünme buradan başlar!
- R harfi: Homolog kromozom çiftleri hücrenin tam ortasına (ekvator düzlemine) dizilmişler. Bu evre Metafaz I‘dir.
- Ü harfi: Hücrenin ortasına dizilen homolog kromozom çiftleri birbirinden ayrılarak zıt kutuplara doğru çekiliyor. Bu evre Anafaz I‘dir.
- K harfi: Hücre yavaşça boğumlanarak ikiye ayrılıyor. Kromozom sayısı yarıya inmiş iki yeni hücre oluşuyor. Bu evre Telofaz I ve sitokinez I’dir.
- T harfi: Artık elimizde iki tane hücre var. Bu hücrelerdeki kromozomlar bu kez tek sıra halinde hücrenin ortasına diziliyor. Bu evre Metafaz II‘dir.
- Y harfi: Hücrenin ortasına dizilen kromozomların kardeş kromatitleri (kromozomun ‘V’ şeklindeki iki kolu) birbirinden ayrılarak zıt kutuplara çekiliyor. Bu evre Anafaz II‘dir.
- M harfi: İki hücre de aynı anda boğumlanarak bölünmeye başlıyor ve toplamda dört hücre oluşumunun sonuna yaklaşılıyor. Bu evre Telofaz II ve sitokinez II’dir.
- E harfi: Bölünme tamamlanmış ve genetik yapısı birbirinden farklı, kromozom sayısı ana hücrenin yarısı kadar olan dört yeni hücre oluşmuş. Bu da bölünmenin sonucudur.
Şimdi bu evreleri doğru sıraya koyalım:
Adım 1: Bölünme Profaz I ile başlar. Yani ilk kutuya İ harfini yazmalıyız.
Adım 2: Sonra kromozomlar ortaya dizilir (Metafaz I). Yani ikinci kutuya R harfini yazmalıyız.
Adım 3: Homolog kromozomlar ayrılır (Anafaz I). Yani üçüncü kutuya Ü harfini yazmalıyız.
Adım 4: Hücre ikiye bölünür (Telofaz I). Yani dördüncü kutuya K harfini yazmalıyız.
Adım 5: Oluşan iki hücrede kromozomlar tekrar ortaya dizilir (Metafaz II). Yani beşinci kutuya T harfini yazmalıyız.
Adım 6: Bu kez kardeş kromatitler ayrılır (Anafaz II). Yani altıncı kutuya Y harfini yazmalıyız.
Adım 7: İki hücre de bölünerek dört hücreyi oluşturur (Telofaz II). Yani yedinci kutuya M harfini yazmalıyız.
Adım 8: Ve sonunda dört yeni hücre oluşur (Sonuç). Yani sekizinci kutuya E harfini yazmalıyız.
Sonuç:
Kutulara yazılması gereken harflerin doğru sırası şöyledir:
1: İ, 2: R, 3: Ü, 4: K, 5: T, 6: Y, 7: M, 8: E
Bu harfleri yan yana okuduğumuzda İRÜKTYME gibi anlamsız bir kelime ortaya çıkıyor. Bu, kitaptaki bir dizgi hatası olabilir. Ancak burada önemli olan, kelimenin kendisinden çok, mayoz bölünme sürecini doğru sıralayabilmektir. Bu süreç, canlılık için çok önemli!
Peki, bu süreç sana neleri çağrıştırıyor?
Mayoz bölünmenin bu sıralaması ve evrelerin tamamı bana şunları hatırlatıyor:
- Canlı Çeşitliliği: Parça değişimi sayesinde kardeşlerin bile birbirinden farklı olmasını sağlar.
- Üreme: Eşeyli üreyen canlıların nesillerini devam ettirebilmesi için üreme hücrelerini (gametleri) oluşturur.
- Kalıtım: Genetik bilginin nesilden nesile aktarılmasını sağlar.
- Evrim: Tür içindeki genetik çeşitliliği artırarak canlıların değişen çevre koşullarına uyum sağlamasına yardımcı olur.
Boş alana ne çizebilirsin?
Bu boşluğa, mayoz bölünmenin çağrıştırdığı düşüncelerden birini çizebilirsin. Örneğin:
- Farklı renkte çiçeklere sahip bitkiler.
- Anne ve babadan farklı özellikler almış (farklı göz rengi, saç rengi gibi) bir çocuk ve ailesi.
- Bir DNA sarmalı ve etrafında oluşan çeşitli canlılar.
Umarım bu açıklamalar konuyu daha iyi anlamana yardımcı olmuştur. Unutma, Fen Bilimleri keşfetmekle ilgilidir! Başarılar dilerim!