Harika bir soru! Merhaba sevgili öğrencim, ben Fen Bilimleri öğretmenin. Şimdi sana gönderdiğin görseldeki soruyu adım adım, keyifli bir şekilde açıklayacağım. Hazırsan başlayalım!
Pekiştirme Atölyesi 1
Soru: Ünite başında gelişmiş bitki ve hayvan hücrelerinin birbirinden farklı olduğunu öğrenmiştiniz. Bu farklılıklar, karşılıklı olarak aşağıda sıralanmıştır. İnceleyiniz.
Hayvan Hücresi
- Yuvarlağa yakındır.
- Sentrozom vardır.
- Kloroplast yoktur.
- Kofullar küçük ve çok sayıdadır.
- Lizozom vardır.
- Hücre çeperi yoktur.
Bitki Hücresi
- Köşeli yapıdadır.
- Gelişmiş bitki hücrelerinde sentrozom yoktur.
- Kloroplast vardır.
- Kofullar büyük ve az sayıdadır.
- Gelişmiş bitki hücrelerinde lizozom yoktur.
- Hücre çeperi vardır.
Siz de bu hücrelerin ortak özelliklerini yazınız.
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için hem bitki hem de hayvan hücresinde bulunan, yani ikisi için de “olmazsa olmaz” diyebileceğimiz temel yapıları düşünmemiz gerekiyor. Tabloda bize farklılıklar verilmiş, bizden ise ortak olanları bulmamız isteniyor. Hadi birlikte bulalım!
Adım 1: Öncelikle bir hücrenin canlı kalabilmesi için gerekli temel kısımları hatırlayalım. Her hücrenin bir zarı, içinde yaşamsal olayların gerçekleştiği bir sıvısı ve onu yöneten bir merkezi olmalı, değil mi? İşte bu temel kısımlar genellikle ortaktır.
Adım 2: Şimdi bu temel kısımları ve diğer ortak organelleri listeleyelim. Hem bitki hem de hayvan hücrelerinde bulunan ortak yapılar şunlardır:
- Hücre Zarı: Tıpkı bir evin dış duvarları gibi, hücreyi dış ortamdan ayırır ve madde giriş çıkışını kontrol eder. Bu, her iki hücre tipinde de bulunur.
- Sitoplazma: Hücrenin içini dolduran yumurta akı kıvamındaki sıvıdır. Organeller bu sıvının içinde yüzer. Bu da her ikisinde ortaktır.
- Çekirdek: Hücrenin yönetim merkezidir. Bütün yaşamsal faaliyetler buradan yönetilir. Gelişmiş bitki ve hayvan hücrelerinin ikisinde de çekirdek bulunur.
- Mitokondri: Hücrenin enerji santralidir. Besinleri parçalayarak hücrenin ihtiyacı olan enerjiyi üretir. Hem bitkiler hem de hayvanlar enerjiye ihtiyaç duyduğu için bu organel ikisinde de vardır.
- Ribozom: Hücrenin en küçük organelidir ve protein üretmekle görevlidir. Protein, canlılık için temel bir yapı taşı olduğundan her iki hücrede de bolca bulunur.
- Koful: Tabloda kofulların boyutları ve sayıları farklı verilmiş olsa da, her iki hücrede de koful bulunur. Bu yüzden “koful bulundurma” ortak bir özelliktir. Kofullar hücrede su ve atık maddeleri depolar.
Sonuç:
Gördüğün gibi, bitki ve hayvan hücreleri bazı yönlerden farklı olsalar da, canlılıklarını sürdürebilmek için pek çok ortak yapıya sahipler. Bu ortak özellikler şunlardır:
Hücre Zarı, Sitoplazma, Çekirdek, Mitokondri, Ribozom ve Koful.
Umarım açıklamam faydalı olmuştur. Anlamadığın bir yer olursa çekinmeden sorabilirsin!