7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 28
Harika bir etkinlik! Merhaba sevgili öğrencilerim, ben Fen Bilimleri öğretmeniniz. Şimdi hep birlikte ders kitabımızdaki bu eğlenceli “Fen ve Mühendislik” etkinliğini, yani kendi teleskobumuzu yapma projesini inceleyeceğiz. Bu deneyi nasıl yapacağımızı ve arkasındaki harika bilimi adım adım, herkesin anlayacağı şekilde anlatacağım. Hazırsanız, başlayalım!
Soru: İkişer kişilik gruplar oluşturarak aşağıdaki yapım aşamalarına uygun bir teleskop yapınız.
Çözüm ve Açıklama:
Bu etkinliğin amacı, evimizdeki basit malzemelerle, gökyüzünü ve uzaktaki cisimleri daha yakından görmemizi sağlayan bir teleskop yapmaktır. Tıpkı büyük bilim insanları gibi biz de kendi gözlem aracımızı tasarlayacağız. Önce malzemelerimizi bir hatırlayalım:
- Karton (veya eski fon kartonu)
- Farklı büyüklükte 2 adet büyüteç
- Bant
- Sıvı yapıştırıcı
- Makas
Şimdi gelelim teleskobumuzu nasıl yapacağımıza. İşte adım adım yapılışı:
Adım 1: Karton Ruloları Hazırlama
Öncelikle elimizdeki iki farklı büyütecin etrafına kartonlarımızı saracağız. Unutmayın, biri diğerinin içine gireceği için rulolardan birinin daha geniş, diğerinin ise daha dar olması gerekiyor.
- Büyük büyüteç için daha geniş bir karton rulo hazırlayın.
- Küçük büyüteç için ise daha dar bir karton rulo hazırlayın.
Kartonları büyüteçlerin çapına göre ayarladıktan sonra bir silindir, yani rulo haline getirin ve açılmaması için bantla güzelce yapıştırın.
Adım 2: Büyüteçleri Rulolara Sabitleme
Şimdi sıra geldi en önemli kısma, yani merceklerimizi yerleştirmeye. Büyüteçler bizim teleskobumuzun mercekleri olacak.
- Büyük büyüteci, hazırladığımız geniş rulonun bir ucuna yerleştirin. Kenarlarından sıvı yapıştırıcı veya bant ile sağlam bir şekilde sabitleyin. Bu mercek, uzaktaki cisimden gelen ışığı toplayacak olan objektifimiz olacak.
- Küçük büyüteci ise dar rulonun bir ucuna aynı şekilde sabitleyin. Bu da bizim göze yakın tutacağımız ve görüntüyü büyütecek olan oküler (göz merceği) olacak.
Adım 3: Teleskobu Birleştirme
Artık teleskobumuzun iki ana parçası da hazır. Şimdi dar olan ruloyu, geniş olan rulonun içine, büyüteçler dış tarafta kalacak şekilde yerleştirin. Dar rulo, geniş rulonun içinde rahatça ileri geri hareket edebilmeli. Bu hareket, teleskobumuzun netlik ayarını, yani odaklamasını yapmamızı sağlayacak.
Adım 4: Gözlem Zamanı!
Teleskobunuz hazır! Gözlem yapmak için küçük büyütecin olduğu taraftan bakmalısınız. Uzaktaki bir ağaca veya bir binaya doğru teleskobunuzu çevirin. Görüntü bulanıksa, iç içe geçmiş ruloları yavaşça ileri geri hareket ettirerek görüntüyü netleştirmeye çalışın. Görüntünün netleştiği an, doğru odaklamayı yaptınız demektir!
Peki bu teleskop nasıl çalışıyor? Çok basit! Uzaktaki cisimden gelen ışık ışınları önce büyük büyüteçte (objektifte) toplanır ve ters bir görüntü oluşturur. Biz de küçük büyüteçten (okülerden) bakarak bu görüntüyü büyütülmüş bir şekilde görürüz. Ruloları ileri geri oynatmamızın sebebi, bu iki mercek arasındaki mesafeyi ayarlayarak görüntüyü en net hale getirmektir.
ÇOK ÖNEMLİ BİR UYARI!
Sevgili çocuklar, bu çok ama çok önemli. Yaptığınız bu teleskopla veya başka bir optik araçla ASLA doğrudan Güneş’e bakmayın. Bu, göz sağlığınız için kalıcı ve ciddi hasarlara yol açabilir. Gözlem için bulutsuz bir geceyi veya gündüz uzaktaki cisimleri seçin.
İşte bu kadar! Artık kendi el yapımı teleskobunuz var. Bu projeyi yaparken hem eğlenecek hem de ışığın ve merceklerin sırlarını keşfedeceksiniz. Yaptığınız teleskopla gözlemler yapıp sonuçlarınızı arkadaşlarınızla paylaşmayı unutmayın. İyi eğlenceler ve keyifli gözlemler dilerim!