Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün birlikte mayoz ve mitoz bölünme ile ilgili harika bir soru çözümüne başlayacağız. Hazırsanız, ilk sorudan başlayalım!
Ç) Aşağıda verilen ifadeler doğru ise ifadelerin başına “D”, yanlış ise “Y” yazınız. Yanlış olan ifadelerin doğrusunu noktalı yerlere yazınız.
1. Mayoz sırasında önce homolog kromozomlar, sonra kardeş kromatidler ayrılır.
Bu ifade doğrudur. Mayoz bölünmenin ilk evrelerinde homolog kromozomlar birbirinden ayrılır. Daha sonraki aşamalarda ise kardeş kromatidler ayrılır.
2. Mayoz sonucu hücre sayısı azalır.
Bu ifade yanlıştır. Mayoz bölünme sonucunda hücre sayısı artar. Bir ana hücreden dört yeni hücre oluşur.
3. Mayoz sonucu oluşan hücrelerin genetik yapısı aynı kalır.
Bu ifade yanlıştır. Mayoz bölünme sırasında parça değişimi (crossing-over) ve homolog kromozomların rastgele ayrılması gibi olaylar gerçekleştiği için oluşan yeni hücrelerin genetik yapısı birbirinden farklıdır.
4. Mayoz, parça değişiminin görüldüğü hücre bölünmesidir.
Bu ifade doğrudur. Mayoz bölünmenin en önemli özelliklerinden biri, profaz I evresinde gerçekleşen parça değişimi (crossing-over) olayıdır. Bu olay genetik çeşitliliği sağlar.
5. Mitoz geçiren doku hücreleri sperm ya da yumurta hücresi olarak olgunlaşabilir.
Bu ifade yanlıştır. Sperm ve yumurta hücreleri eşeyli üreme hücreleridir ve mayoz bölünme ile oluşurlar. Mitoz bölünme ile oluşan doku hücreleri ise vücut hücreleridir.
6. Mayozla üreme hücrelerinin oluşumu tüm canlılarda yaşam boyu görülür.
Bu ifade yanlıştır. Eşeyli üreyen canlılarda üreme hücreleri (gametler) mayoz bölünme ile oluşur. Ancak bu oluşum her zaman yaşam boyu devam etmez. Örneğin, insanlarda üreme hücrelerinin oluşumu ergenlik döneminde başlar ve belirli bir yaşa kadar devam eder.
7. Mayoz, kromozomların bir kez eşlendiği fakat iki çekirdek bölünmesinin görüldüğü olaydır.
Bu ifade yanlıştır. Mayoz bölünmede kromozomlar yalnızca bir kez eşlenir ( interfaz evresinde). Ancak mayozda iki çekirdek bölünmesi (Mayoz I ve Mayoz II) görülür. Sorudaki ifadeyi doğru hale getirmek için şöyle diyebiliriz: Mayoz, kromozomların bir kez eşlendiği fakat iki çekirdek bölünmesinin görüldüğü olaydır.
8. İnsan akyuvar hücreleri, kesinlikle mitozla oluşur.
Bu ifade doğrudur. Akyuvar hücreleri vücut hücrelerimizdir ve sayılarını artırmak veya hasar görenleri onarmak için mitoz bölünme geçirirler.
9. Üreme ana hücreleri, biri anadan diğeri babadan gelen iki takım kromozom taşır.
Bu ifade doğrudur. Üreme ana hücreleri, vücut hücrelerimiz gibi diploit (2n) kromozomludur. Yani, her kromozomdan iki tane bulunur; biri anneden, diğeri babadan gelmiştir.
10. Eşeyli üreyen canlıların çeşitli kalıtsal özellikler göstermesinin nedeni mayoz ve döllen-medir.
Bu ifade doğrudur. Mayoz bölünme sırasındaki genetik çeşitlilik (parça değişimi ve kromozomların rastgele dağılımı) ile döllenme sırasında farklı genetik yapıdaki gametlerin birleşmesi, eşeyli üreyen canlılarda çeşitliliğe neden olur.