Merhaba canım öğrencilerim! Fen Bilimleri dersimiz için harika bir konuyla karşınızdayız: Geri Dönüşüm! Bu görseldeki soruları birlikte adım adım çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
B) Aşağıdaki soruları cevaplayınız.
1. Özge’nin annesi bir büroda çalışmaktadır. Büroda her hafta ortalama 10 kg kâğıt kullanılmakta bu kâğıtlar da çöpe atılmaktadır. Kullanılmış kâğıtlar çöplerden ayrı olarak toplanırsa;
a. Bir ağaçtan ortalama 100 kg kâğıt çıktığına göre, geri dönüşüme gönderilen kullanılmış kâğıtlar sayesinde senede kaç ağaç kesilmekten kurtulur?
Çözüm:
Öncelikle Özge’nin annesinin çalıştığı büroda bir yılda ne kadar kâğıt kullanıldığını bulmamız gerekiyor.
Adım 1: Bir haftada kullanılan kâğıt miktarını bir yıldaki hafta sayısıyla çarpalım.
10 kg/hafta * 52 hafta/yıl = 520 kg/yıl
Yani, bu büroda bir yılda toplam 520 kg kâğıt kullanılıyor.
Şimdi de bu 520 kg kâğıdın kaç ağaç kurtaracağını hesaplayalım. Bir ağaçtan 100 kg kâğıt elde edildiğini biliyoruz.
Adım 2: Yılda kullanılan toplam kâğıt miktarını, bir ağaçtan elde edilen kâğıt miktarına bölelim.
520 kg / 100 kg/ağaç = 5.2 ağaç
Sonuç olarak, bu büroda geri dönüşüm sayesinde senede 5.2 ağaç kesilmekten kurtulur.
b. Kullanılmış kâğıdın kilosu 15 TL’den eski bir satılırsa senede kaç lira biriktirilir?
Çözüm:
Bu soruda, önceki soruda hesapladığımız bir yılda kullanılan toplam kâğıt miktarını kullanarak ne kadar para kazanılacağını bulacağız.
Adım 1: Bir yılda geri dönüştürülen kâğıt miktarını, kâğıdın kilogram fiyatıyla çarpalım.
520 kg * 15 TL/kg = 7800 TL
Dolayısıyla, kullanılmış kâğıtlar satıldığında senede 7800 TL biriktirilir.
2. Kaynakların etkili kullanılabilmesinde geri dönüşümün katkısını örneklerle açıklayınız.
Çözüm:
Geri dönüşüm, kaynaklarımızı daha bilinçli kullanmamızı sağlar. Nasıl mı? Hemen örneklerle anlatalım:
- Doğal Kaynakların Korunması: Geri dönüşüm sayesinde yeni ürünler üretmek için daha az ham maddeye ihtiyaç duyarız. Örneğin, kullanılmış kâğıtları geri dönüştürerek yeni kâğıt üretimi için daha az ağaç keseriz. Bu da ormanlarımızın korunmasına yardımcı olur.
- Enerji Tasarrufu: Ham maddeden yeni bir ürün üretmek, geri dönüştürülmüş malzemelerden aynı ürünü üretmekten daha fazla enerji gerektirir. Örneğin, alüminyum kutuları geri dönüştürerek yeni kutu üretmek, boksit madeninden alüminyum üretmekten %95 daha az enerji harcar. Bu da enerji kaynaklarımızın daha uzun süre bize yetmesini sağlar.
- Su Tasarrufu: Bazı geri dönüşüm işlemleri, yeni üretimlere göre daha az su kullanır. Örneğin, kâğıt geri dönüşümü, ağaçlardan yeni kâğıt üretimine göre daha az su gerektirir.
- Çevre Kirliliğinin Azalması: Geri dönüşüm, çöplerin daha az olması anlamına gelir. Bu da depolama alanlarının dolmasını geciktirir ve atıkların doğaya zarar verme olasılığını azaltır. Ayrıca, geri dönüşüm sırasında ortaya çıkan sera gazı emisyonları da azalır, bu da iklim değişikliğiyle mücadeleye katkı sağlar.
Gördüğünüz gibi geri dönüşüm, hem doğamızı koruyor hem de bize pek çok fayda sağlıyor!
3. Evinizde, okulunuzda ve mahallenizde atık kontrolüne ilişkin yapılan uygulamalar nelerdir? Bu uygulamalara nasıl katkı sağlıyorsunuz?
Çözüm:
Bu soru biraz sizin gözlemlerinizle ilgili. Ama genel olarak neler yapıldığını ve sizin neler yapabileceğinizi şöyle anlatabilirim:
Evde Yapılan Uygulamalar:
- Farklı atık türlerini (kağıt, plastik, cam, metal, organik atık) ayrı kutularda biriktirmek.
- Su ve enerji tasarrufu sağlamak için bilinçli kullanımlar yapmak (örneğin, boşa akan suyu kapatmak, gereksiz yanan ışıkları söndürmek).
- Meyve ve sebze artıkları gibi organik atıkları kompost yaparak toprağa faydalı hale getirmek.
Okulda Yapılan Uygulamalar:
- Okulda geri dönüşüm kutularının bulunması ve bu kutulara atıkların doğru şekilde atılması.
- Geri dönüşüm ve çevre bilinciyle ilgili bilgilendirme panoları veya etkinlikler düzenlenmesi.
- Okul bahçesinde veya çevresinde temizlik etkinlikleri yapılması.
Mahallede Yapılan Uygulamalar:
- Belediyenin geri dönüşüm toplama noktalarının olması veya belirli günlerde atıkların toplanması.
- Park ve bahçelerin temiz tutulması, çöp kutularının yeterli sayıda olması.
Sizin Katkınız:
Bu uygulamalara siz de kolayca katkı sağlayabilirsiniz:
- Ailenize ve arkadaşlarınıza geri dönüşümün önemini anlatarak onları bilinçlendirebilirsiniz.
- Okulunuzdaki veya evinizdeki geri dönüşüm kutularını doğru kullanarak örnek olabilirsiniz.
- Daha az tüketerek, ihtiyacınız olmayan şeyleri almayarak atık miktarını azaltabilirsiniz.
- Kullandığınız eşyaları tamir ederek veya yeniden kullanarak ömrünü uzatabilirsiniz.
4. Kâğıt tüketiminde ne gibi israflar yapılmaktadır? Bu savurganlıkların sonuçlarını değerlendiriniz.
Çözüm:
Kâğıt tüketiminde maalesef pek çok israf yapılıyor. Gelin bunlara bir göz atalım ve sonuçlarını düşünelim:
Yapılan İsraflar:
- Tek taraflı çıktı almak ve diğer tarafı boş bırakmak.
- Gereksiz yere kağıt kullanmak, örneğin not almak için boş kağıtları kullanmak yerine dijital araçları kullanmamak.
- Kullanılmayan gazeteleri, dergileri veya katalogları atmak yerine biriktirip geri dönüştürmemek.
- Yazım hatalarını silip tekrar yazmak yerine yeni kağıt kullanmak.
- Tek kullanımlık kağıt ürünlerini (peçete, kağıt havlu vb.) aşırı kullanmak.
Savurganlıkların Sonuçları:
- Doğal Kaynakların Tükenmesi: Daha çok kağıt kullanmak demek, daha çok ağacın kesilmesi demektir. Bu da ormanlarımızın azalmasına ve biyolojik çeşitliliğin yok olmasına yol açar.
- Enerji ve Su Tüketimi: Yeni kağıt üretimi, hem çok fazla enerji hem de su gerektirir. İsraf ettiğimiz her kağıt, bu kaynakların daha hızlı tükenmesine neden olur.
- Çevre Kirliliği: Kesilen ağaçların yerine yenilerinin dikilmemesi veya dikilenlerin büyüyememesi, toprağın verimliliğini azaltır ve erozyona neden olabilir. Ayrıca, kağıt üretim ve bertaraf süreçleri de çevreye zararlı atıklar çıkarabilir.
- Ekonomik Kayıplar: Gereksiz kağıt tüketimi, hem bireysel hem de toplumsal olarak ekonomik kayıplara yol açar. Daha az kağıt kullanmak, hem para tasarrufu sağlar hem de geri dönüşümle gelir elde etme fırsatları yaratır.
Kısacası, kağıt israfı, sadece kağıt israfı değil, aynı zamanda doğanın ve geleceğimizin israfıdır.
5. Geri dönüşüm tesisleri ekonomiye nasıl katkı sağlar? Açıklayınız.
Çözüm:
Geri dönüşüm tesisleri, ekonomimiz için adeta birer altın madeni gibidir! Nasıl mı? Gelin birlikte bakalım:
- Yeni İş Alanları Yaratır: Geri dönüşüm tesisleri, toplama, ayırma, işleme ve yeniden üretim gibi birçok aşamada insan gücüne ihtiyaç duyar. Bu da yeni iş alanlarının açılmasına ve istihdamın artmasına katkı sağlar.
- Ham Madde Maliyetini Düşürür: Geri dönüşüm, yeni ürünler üretmek için gereken ham madde ihtiyacını azaltır. Bu da üreticiler için maliyetleri düşürür ve ürünlerin daha uygun fiyatlı olmasını sağlayabilir.
- İthalatı Azaltır: Ülkemizde geri dönüştürülebilecek malzemeleri işleyerek yeni ürünler üretebilirsek, bu malzemeleri dışarıdan almak zorunda kalmayız. Bu da ithalatımızı azaltır ve ülke ekonomisine katkı sağlar.
- Enerji Tasarrufu Sağlar: Daha önce de bahsettiğimiz gibi, geri dönüşümle üretim yapmak, ham maddeden üretim yapmaktan daha az enerji gerektirir. Bu enerji tasarrufu da ülke ekonomisine doğrudan katkı sağlar.
- Çevre Maliyetlerini Azaltır: Geri dönüşüm, atıkların doğaya zarar verme potansiyelini azalttığı için çevre kirliliğiyle mücadele için harcanan parayı da azaltır.
- Yeni Teknolojilerin Gelişimini Destekler: Geri dönüşüm tesisleri, daha verimli ve çevre dostu yöntemler geliştirmek için sürekli araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunur. Bu da yeni teknolojilerin ortaya çıkmasına ve yaygınlaşmasına yardımcı olur.
Yani anlayacağınız, geri dönüşüm tesisleri sayesinde hem çevremizi koruyor hem de cebimizi dolduruyoruz diyebiliriz!