Merhaba sevgili öğrencilerim! Fen Bilimleri dersimizin bu bölümünde geri dönüşüm konusunu yakından inceleyeceğiz. Gelin şimdi görseldeki soruları birlikte adım adım çözelim.
Kompozit (bütünleşik) ambalaj atıkları: Kompozit ambalajlar kâğıt, karton, plastik, alüminyum gibi farklı malzemelerden en az ikisinin katmanlar halinde bütünleştirilmesiyle elde edilir. Kompozit bir ambalaj olan meyve suyu kutusunun içini inceleyecek olursanız içinden farklı olduğunu görebilirsiniz. Karton süt kutuları, sıcak içecekler için kullanılan bardaklar, hazır çorba ve tatlı ambalajları, kahve, çay, çikolata ambalajları da kompozit ambalajlara örnektir. Bu evsel atıklar da işlemlerden geçirilir, ham madde olarak kullanılmak üzere geri dönüştürülebilir.
Yukarıda sıralanan evsel atıklarla birlikte nelerin geri dönüştürülebileceğini araştırmak amacıyla aşağıdaki etkinliği yapınız.
AYRIŞTIR, GERİ DÖNÜŞTÜR
Araştırma Sorusu
Evsel atıklar geri dönüştürülebilen ve dönüştürülemeyen maddeler nelerdir?
Araştırma Yöntemi
- Öğrendiklerinizle birlikte başka hangi evsel atıkların geri dönüştürülebileceğini bilimsel yayın, dergi ve genel ağdan araştırınız. Genel ağdan araştırma yaparken “edu, gov, org” uzantılı güvenilir adreslerden yararlanınız.
- Araştırma verilerinizi kullanarak bir hafta boyunca her gün evinizde oluşan atıklardan geri dönüşüme gitmesi gerekenleri ayrıştırınız. Nelerin çöpe atıldığını gözlemleyiniz. Bir tablo oluşturarak ayrıştırılanları ve çöpe atılanları yazınız.
- Oluşturduğunuz tablodaki verilerinizden yararlanarak evsel atıklardan geri dönüştürülebilen ve dönüştürülemeyen maddeleri gösteren bir şema hazırlayınız.
- Geri dönüşüm için evsel atıkların ayrıştırılmasının çöp miktarına olan etkisine ilişkin gözlemlerinizi açıklayan bir paragraf yazınız.
Sonuç ve Paylaşma
Çalışmanızı arkadaşlarınızla paylaşınız ve onların çalışmalarıyla karşılaştırınız.
e-Atıklar: Cam, kâğıt, karton, metal ve kompozit atıklar katı evsel atıklar içinde miktarı oldukça fazla olan grupları oluşturur. Bunun yanında son yıllarda evsel katı atıkların %2-5’ini oluşturan e-atıklar gittikçe artmaktadır. Elektronik atıklar kısaca “e-atık” olarak adlandırılır. Kırılmış, hasar görmüş ya da kullanım ömrünü tamamlamış televizyon, bilgisayar, cep telefonu, yazıcı, pil, batarya, kartuş, CD vb. birçok ürün bu gruba girer. Özel yöntemlerle e-atıkların geri dönüşümü sağlanabilmektedir. Evlerde oluşan e-atıklar elektronik eşya satan mağazalardaki atık kumbaraları aracılığıyla toplanmaktadır. Atık pilleri, küçük ev eşyalarını ve diğer e-atıkları ayrı paket ya da kutularda biriktirerek bu merkezlere götürebilirsiniz.
