7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Yıldırım Yayınları Sayfa 63

Merhaba sevgili öğrencilerim! Fen Bilimleri dersimizin bu bölümünde, karşımızda duran soruları birlikte adım adım inceleyip çözeceğiz. Unutmayın, her soru bir öğrenme fırsatıdır ve anlamadığınız yerleri sormaktan çekinmeyin. Haydi başlayalım!

3. Kromozom sayısı 40 olan bir üreme ana hücresi mayoz geçirirse yavru hücrelerin kromozom sayısı kaç olur?

a) 20

b) 40

c) 46

d) 10

Çözüm:

Bu soruda bize mayoz bölünme ile ilgili bir bilgi soruluyor. Mayoz bölünme, üreme ana hücrelerinde gerçekleşen ve kromozom sayısını yarıya indiren özel bir hücre bölünmesidir. Yani, eğer ana hücrede 40 kromozom varsa, mayoz bölünme sonucunda oluşan her bir yavru hücrede bu sayının yarısı kadar kromozom bulunur.

Adım 1: Ana hücrenin kromozom sayısını belirleyelim. Soruda bu sayı 40 olarak verilmiş.

Adım 2: Mayoz bölünmenin özelliğini hatırlayalım. Mayoz bölünme ile kromozom sayısı yarıya iner.

Adım 3: Ana hücrenin kromozom sayısını 2’ye bölelim: 40 / 2 = 20.

Bu durumda, mayoz bölünme sonucunda oluşan yavru hücrelerin kromozom sayısı 20 olacaktır.

Sonuç: a) 20

4. Aşağıdakilerin hangisi mayozla oluşur?

a) Deri hücresi

b) Sperm

c) Alyuvar

d) Bitki kök hücresi

Çözüm:

Sevgili gençler, mayoz bölünmenin temel amacı üreme hücrelerini oluşturmaktır. Üreme hücreleri, yeni bir canlı oluşturmak için birleşen hücrelerdir. Şimdi şıklara tek tek bakalım:

Adım 1: Deri hücreleri vücut hücreleridir ve mitoz bölünme ile çoğalırlar. Bu yüzden a şıkkı olamaz.

Adım 2: Alyuvarlar da vücut hücreleridir ve mitoz bölünme ile yenilenirler. Bu yüzden c şıkkı da olamaz.

Adım 3: Bitki kök hücreleri de büyüme ve gelişme için mitoz bölünme geçirir. Bu nedenle d şıkkı da doğru cevap değildir.

Adım 4: Sperm, erkek üreme hücresidir. Yumurta hücresi de dişi üreme hücresidir. Bu üreme hücreleri mayoz bölünme ile oluşur. Soruda sperm verilmiş, bu da mayozla oluşan bir hücredir.

Sonuç: b) Sperm

5. I. Tür içinde genetik çeşitliliğe neden olur.
II. Eşeyli üreyen canlı türlerinin kromozom sayılarının sabit kalmasını sağlar.
III. Üreme hücrelerinin oluşmasını sağlar.
Yukarıda özellikleri sıralanan olay hangisinde verilmiştir?

a) Mitoz

b) Eşeysiz üreme

c) Vejetatif üreme

d) Mayoz

Çözüm:

Bu soruda bize üç tane özelliğin hangi üreme veya bölünme çeşidine ait olduğunu bulmamız isteniyor. Hadi bu özellikleri tek tek inceleyelim:

Özellik I: “Tür içinde genetik çeşitliliğe neden olur.”

Genetik çeşitlilik, farklı genlerin bir araya gelmesiyle oluşur. Eşeyli üreme sırasında, hem anneden hem de babadan gelen genetik materyallerin karışmasıyla yeni gen kombinasyonları oluşur. Bu da genetik çeşitliliği artırır.

Özellik II: “Eşeyli üreyen canlı türlerinin kromozom sayılarının sabit kalmasını sağlar.”

Eşeyli üremede, sperm ve yumurta hücreleri (mayozla oluşmuş) birleşerek zigotu oluşturur. Eğer sperm ve yumurta hücrelerinin kromozom sayısı ana hücrenin yarısı kadar olmazsa, döllenme sonucunda oluşan zigotun kromozom sayısı nesilden nesile artar. Mayoz bölünme, üreme hücrelerinin kromozom sayısını yarıya indirerek bu sabitliği sağlar.

Özellik III: “Üreme hücrelerinin oluşmasını sağlar.”

Üreme hücreleri dediğimiz sperm ve yumurta hücreleri, mayoz bölünme ile ana hücrelerden oluşur. Bu hücreler, yeni bir canlının oluşması için gereklidir.

Bu üç özelliğe baktığımızda, hepsinin **mayoz bölünme** ile ilgili olduğunu görüyoruz. Mitoz bölünme genellikle vücut hücrelerinin çoğalmasında etkilidir ve genetik çeşitlilik sağlamaz. Eşeysiz üreme de genetik çeşitlilik sağlamaz, çünkü oluşan yavrular ana bireyin genetik olarak aynısıdır. Vejetatif üreme de eşeysiz üremenin bir çeşididir.

Sonuç: d) Mayoz

6. 54 kromozoma sahip bir canlının mayoz sonucu oluşan yumurta hücresi döllenmiştir. Döllenme me tamamlayarak ergin bireye dönüşmüştür.
Bu olaylar sırasında gerçekleşen kromozom sayısındaki değişim aşağıdaki grafiklerin hangisinde doğru verilmiştir?

a)

b)

c)

d)

Çözüm:

Sevgili öğrenciler, bu soruda bize bir canlının yaşam döngüsü boyunca kromozom sayısındaki değişimi gösteren grafiği bulmamız isteniyor. Soruda verilenleri ve mayoz ile döllenme olaylarını hatırlayarak adım adım ilerleyelim.

Adım 1: Canlının başlangıç kromozom sayısı: Soruda canlının 54 kromozoma sahip olduğu belirtilmiş. Bu, vücut hücrelerindeki normal kromozom sayısıdır.

Adım 2: Mayoz bölünme: Mayoz bölünme sonucunda üreme hücreleri (yumurta ve sperm) oluşur. Mayozun en önemli özelliği, kromozom sayısını yarıya indirmesidir. Bu nedenle, 54 kromozomlu ana hücreden oluşan yumurta hücresinin kromozom sayısı 54 / 2 = 27 olacaktır.

Adım 3: Döllenme: Yumurta hücresi (27 kromozomlu) bir sperm hücresi ile döllenerek zigotu oluşturur. Sperm hücresi de mayozla oluştuğu için 27 kromozomludur. Döllenme, iki haploid (n) hücrenin birleşerek diploid (2n) bir hücre oluşturmasıdır. Bu durumda 27 kromozomlu yumurta + 27 kromozomlu sperm = 54 kromozomlu zigot oluşur.

Adım 4: Gelişme: Zigot, mitoz bölünmeler geçirerek gelişir ve yeni bir birey oluşturur. Mitoz bölünme sırasında kromozom sayısı değişmez. Yani, 54 kromozomlu zigot, mitozlarla çoğalarak 54 kromozomlu ergin bir birey haline gelir.

Şimdi bu değişimi grafiklerde inceleyelim:

• Mayoz: Kromozom sayısı 54’ten 27’ye düşmeli.
• Döllenme: Kromozom sayısı 27’den 54’e çıkmalı.
• Gelişme: Kromozom sayısı 54’te sabit kalmalı.

Bu örüntüyü gösteren grafiği arıyoruz.

Şıkları inceleyelim:

a) Grafik, mayozda kromozom sayısının düştüğünü, döllenmede tekrar yükseldiğini ve gelişmede sabit kaldığını doğru gösteriyor.

b) Grafik, mayozda kromozom sayısının önce düştüğünü, sonra yükselip sonra tekrar düştüğünü gösteriyor. Bu doğru değil.

c) Grafik, mayozda kromozom sayısının sabit kaldığını, sonra düştüğünü, sonra tekrar yükseldiğini gösteriyor. Bu da doğru değil.

d) Grafik, mayozda kromozom sayısının düştüğünü, döllenmede yükseldiğini ve sonra tekrar yükseldiğini gösteriyor. Gelişme sırasında kromozom sayısı sabit kalmalıdır, bu nedenle bu grafik de doğru değil.

Sonuç: a)