6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Anadol Yayıncılık Sayfa 36

D. Aşağıdaki şemayla ilgili verilen soruları cevaplayınız.

a. Yukarıdaki şemada verilen bilgilerden hangileri Satürn gezegenine aittir?

b. Yukarıdaki şemada verilen bilgilerden hangileri Mars gezegenine aittir?

Merhaba sevgili öğrencim! Hadi seninle Güneş sistemimizdeki gezegenlerin özelliklerini hatırlayalım ve bu kutucukları doğru yerlere yerleştirelim.

Öncelikle bize verilen özellikleri tek tek inceleyelim:

• 1. Uranüs’ten büyük bir gezegendir: Satürn, Jüpiter’den sonraki en büyük gezegendir ve Uranüs’ten büyüktür. (Satürn’e ait)
• 2. Dünya’dan küçük bir gezegendir: Mars, Dünya’mızın yaklaşık yarısı büyüklüğündedir. (Mars’a ait)
• 3. 2 tane doğal uydusu vardır: Mars’ın Phobos ve Deimos adında iki küçük uydusu vardır. (Mars’a ait)
• 4. Bilinen 82 tane doğal uydusu vardır: Satürn, çok sayıda uyduya sahip olmasıyla ünlüdür. (Satürn’e ait)
• 5. Karasal bir gezegendir: Mars, yüzeyine ayak basılabilecek sert bir zemine sahip olduğu için karasaldır. (Mars’a ait)
• 6. Gazsal bir gezegendir: Satürn bir gaz devidir. (Satürn’e ait)
• 7. “Kızıl Gezegen” olarak bilinir: Yüzeyindeki demir oksit (pas) nedeniyle Mars kırmızı görünür. (Mars’a ait)
• 8. “Halkalı Gezegen” olarak bilinir: En belirgin halkalara sahip gezegen Satürn’dür. (Satürn’e ait)

Şimdi bu bilgileri a ve b sorularına göre gruplayalım:

Adım 1: Satürn’e ait olan özellikleri bulalım. Gaz devi olması, büyük olması, çok uydusu olması ve halkaları olması gerekiyor.

Cevap a: 1, 4, 6, 8

Adım 2: Mars’a ait olan özellikleri bulalım. Karasal olması, Dünya’dan küçük olması, kızıl olması ve 2 uydusu olması gerekiyor.

Cevap b: 2, 3, 5, 7

E. Aşağıdaki soruların doğru cevaplarını işaretleyiniz.

1. Soru:

Yukarıda verilen gök cisimlerinden kaç tanesi Güneş sisteminde birden fazla bulunur?

Yıldız – Gök taşı – Asteroit – Gezegen – Doğal uydu

A) 2

B) 3

C) 4

D) 5

Çözüm:

Bu soruda Güneş sistemimizdeki “sayıları” düşünmemiz gerekiyor. Tek tek bakalım:

Adım 1: Yıldız: Güneş sistemimizde sadece 1 tane yıldız vardır, o da Güneş’tir. (Birden fazla değil).

Adım 2: Gök taşı: Uzay boşluğunda dolaşan sayısız gök taşı vardır. (Birden fazla).

Adım 3: Asteroit: Mars ve Jüpiter arasında milyonlarca asteroit bulunur. (Birden fazla).

Adım 4: Gezegen: Güneş sistemimizde Merkür’den Neptün’e kadar 8 tane gezegen vardır. (Birden fazla).

Adım 5: Doğal uydu: Ay gibi, gezegenlerin etrafında dönen yüzlerce doğal uydu vardır. (Birden fazla).

Sonuç olarak; Gök taşı, Asteroit, Gezegen ve Doğal uydu birden fazla bulunur. Toplamda 4 tane.

Cevap: C) 4

2. Soru:

Aşağıdakilerden hangisi Güneş ve Ay tutulmasının ortak özelliklerinden biri değildir?

A) Her ay meydana gelirler.

B) Işığın doğrusal olarak yayılması sonucu oluşurlar.

C) Güneş, Dünya ve Ay aynı doğrultuda bulunurken gerçekleşirler.

D) Işığın saydam olmayan maddelerden geçememesi sonucu oluşurlar.

Çözüm:

Tutulma olaylarını hatırlayalım. Hem Güneş hem de Ay tutulması birer gölge olayıdır.

Adım 1: B seçeneği doğrudur; ışık düz gitmeseydi gölge oluşmazdı.

Adım 2: C seçeneği doğrudur; tutulma olması için üç gök cisminin (Güneş, Dünya, Ay) ip gibi aynı hizaya gelmesi gerekir.

Adım 3: D seçeneği doğrudur; ışık Dünya veya Ay’a (opak maddeler) çarpar ve arkasına geçemez, böylece gölge oluşur.

Adım 4: A seçeneğine bakalım. Ay her ay Dünya etrafında dolanır ancak yörüngesindeki eğiklikten dolayı her ay Güneş, Dünya ve Ay aynı hizaya gelmez. Bu yüzden her ay tutulma olmaz. Yılda sadece belirli zamanlarda olur.

Cevap: A) Her ay meydana gelirler.

3. Soru:

Yukarıdaki tabloda özellikleri belirtilen K ve L doğa olaylarıyla ilgili;

I. K, Güneş tutulmasıdır.

II. L, Ay tutulmasıdır.

III. K olayının gerçekleştiği yerlerde Güneş’in tamamı ya da bir kısmı Dünya’dan görünmez.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

A) Yalnız III

B) I ve II

C) I ve III

D) I, II ve III

Çözüm:

Önce tablodaki K ve L olaylarının ne olduğunu tespit edelim.

Adım 1: K Olayı: “Ay, yeni ay evresindeyken gerçekleşir” ve “Ay, güneş ışığının Dünya’ya ulaşmasını engeller” denmiş. Yani Ay, Güneş ile Dünya’nın arasına giriyor. Bu olay Güneş Tutulmasıdır.

Adım 2: L Olayı: “Ay, dolunay evresindeyken gerçekleşir” ve “Dünya, güneş ışığının Ay’a ulaşmasını engeller” denmiş. Yani Dünya ortadadır ve gölgesi Ay’ın üzerine düşer. Bu olay Ay Tutulmasıdır.

Adım 3: Şimdi öncülleri kontrol edelim:

• I. Öncül: K, Güneş tutulmasıdır. (Doğru, Adım 1’de bulduk.)
• II. Öncül: L, Ay tutulmasıdır. (Doğru, Adım 2’de bulduk.)
• III. Öncül: K olayında (Güneş tutulması) Güneş’in tamamı ya da bir kısmı görünmez. (Doğru, çünkü Ay Güneş’in önüne geçer ve ışığını kapatır.)

Gördüğün gibi üç ifade de doğrudur.

Cevap: D) I, II ve III