Merhaba sevgili öğrencim,
Harika sorularla karşılaştık! Ben Sosyal Bilgiler öğretmenin olarak bu soruları senin için adım adım, kolayca anlayacağın bir şekilde çözeceğim. Hazırsan hemen başlayalım!
1. Aşağıdakilerden hangisi bilinçli bir tüketicinin özelliklerinden biri değildir? İşaretleyiniz.
Bu soruyu çözmek için önce “bilinçli tüketici” ne demek, onu hatırlayalım. Bilinçli tüketici, bir mal veya hizmeti satın alırken sadece ihtiyacını düşünen değil, aynı zamanda parasını doğru harcayan, haklarını bilen, israftan kaçınan ve kaliteli ürünleri seçen kişidir.
Adım 1: Şimdi şıklara tek tek bakalım ve bilinçli bir tüketicinin özellikleriyle karşılaştıralım.
- Haklarını bilen bir bireydir: Evet, bu kesinlikle doğru. Aldığı ürün bozuk çıkarsa ne yapacağını bilir. Bu bir özelliktir.
- Her çeşit israfa karşı duran biridir: Elbette! Bilinçli bir tüketici suyunu, elektriğini, yiyeceğini boşa harcamaz. Bu da bir özelliktir.
- Tüketici örgütlerini bilir: Bu da çok önemli. Hakkını aramak için nerelere başvuracağını bilmesi gerekir. Bu da bir özelliktir.
- Ucuz ürünleri tercih eder: İşte buraya dikkat! Bilinçli bir tüketici sadece ucuz olduğu için bir ürünü almaz. Ürünün kalitesine, son kullanma tarihine, sağlığa uygun olup olmadığına da bakar. Bazen ucuz bir ürün çok çabuk bozulabilir ve bize daha pahalıya mal olabilir. Bu yüzden bu, bilinçli bir tüketicinin özelliği olmak zorunda değildir.
Adım 2: Gördüğümüz gibi, sadece ucuz ürünleri tercih etmek, bilinçli bir tüketicinin özelliği değildir. Önemli olan fiyat ve kalite dengesini bulmaktır.
Sonuç: Doğru cevap “Ucuz ürünleri tercih eder.” seçeneğidir. Bu kutucuğu işaretlemelisin.
2. Yeni aldığı bilgisayarda sorunlar yaşayan Neslihan Hanım öncelikle aşağıdakilerden hangisini yapmalıdır? İşaretleyiniz.
Bu soruda, bir tüketici olarak hakkımızı nasıl aramamız gerektiğini öğreniyoruz. Aldığımız bir ürün bozuk veya sorunlu çıkarsa izlememiz gereken belirli adımlar vardır.
Adım 1: Neslihan Hanım’ın bilgisayarı bozuk çıkmış. Peki, ilk önce ne yapmalı? Düşünelim…
- Tüketici Mahkemesine başvurmalıdır: Mahkeme, genellikle diğer yolları denedikten sonra başvurulan bir yerdir. Yani bu ilk adım olamaz.
- Faturasıyla birlikte satın aldığı yere başvurmalıdır: İşte bu en mantıklısı! Bir ürünle ilgili sorun yaşadığımızda, ilk olarak o ürünü aldığımız dükkâna veya mağazaya gitmeliyiz. Fatura ise o ürünü oradan aldığımızın kanıtıdır. Bu yüzden bu adım çok önemlidir.
- Durumu belediyeye bildirmelidir: Belediye, bozuk çıkan ürünlerle ilgilenmez. Onların görevleri farklıdır.
- Yeni bir bilgisayar almalıdır: Bu, sorunu çözmek yerine pes etmek olur. Ayrıca boş yere para harcamış olur. Hakkımızı aramalıyız!
Adım 2: Şıkları incelediğimizde, atılması gereken ilk ve en doğru adımın, ürünü aldığımız yere faturamızla birlikte gitmek olduğunu görüyoruz.
Sonuç: Doğru cevap “Faturasıyla birlikte satın aldığı yere başvurmalıdır.” seçeneğidir. Bu kutucuğu işaretlemelisin.
3. Aşağıdaki ifadelerden hangisi üretim, dağıtım ve tüketim kavramlarıyla ilgili doğru olan ifadeyi işaretleyiniz.
Bu soruyu çözebilmek için üç sihirli kelimenin anlamını hatırlayalım:
Üretim: Yeni bir ürünün yapılması, ortaya çıkarılmasıdır. Mesela buğdaydan ekmek yapılması gibi.
Dağıtım: Üretilen ürünlerin fabrikalardan, tarlalardan alınıp satılacakları dükkânlara, marketlere ulaştırılmasıdır. Kamyonlar, gemiler, trenler bu işi yapar.
Tüketim: Ürünlerin insanlar tarafından satın alınıp kullanılması veya yenilmesidir. Marketteki ekmeği alıp yememiz gibi.
Adım 1: Şimdi bu bilgilere göre şıklara bakalım.
- Ürünlerin satın alınıp kullanılmasına üretim denir: Hayır, buna tüketim denir. Bu ifade yanlış.
- Ürünler tüketicilere farklı ulaşım araçlarıyla ulaştırılır: Evet! Ürünlerin fabrikadan markete kamyonla gelmesi tam olarak budur. Bu ifade dağıtım sürecini anlatıyor ve doğru.
- Tüketim, kullanılmayan ürünlerin imha edilmesidir: Hayır, tüketim ürünleri kullanmaktır, imha etmek (yok etmek) değildir. Bu ifade yanlış.
- Bir telefon tasarım uzmanı o ürünün dağıtıcısıdır: Hayır, tasarımcı telefonu tasarlar, yani üretim aşamasında yer alır. Dağıtıcı ise o telefonu mağazalara ulaştıran kişidir. Bu ifade yanlış.
Sonuç: Doğru olan ifade “Ürünler tüketicilere farklı ulaşım araçlarıyla ulaştırılır.” seçeneğidir. Bu kutucuğu işaretlemelisin.
4. Selim’in annesi Zonguldak’ta kömür çıkarma işiyle uğraşmaktadır. Defne’nin babası Ordu’da fındık işçisi olarak çalışmaktadır. Mehmet’in dayısı Erzurum’da inek yetiştiriciliği yapmaktadır. Yukarıda verilen öğrencilerin yakınları sırasıyla aşağıdaki hangi ekonomik faaliyetlerle uğraşmaktadır? İşaretleyiniz.
Bu soruda bize verilen meslekleri doğru ekonomik faaliyetlerle eşleştireceğiz. Haydi sırayla gidelim.
Adım 1: Her bir kişinin yaptığı işi ve bunun hangi ekonomik faaliyet olduğunu bulalım.
- Selim’in annesi: Zonguldak’ta kömür çıkarma işi yapıyor. Toprağın altından kömür gibi değerli maddeleri çıkarmaya madencilik denir.
- Defne’nin babası: Ordu’da fındık işçisi olarak çalışıyor. Fındık bir tarım ürünüdür. Toprağı ekip biçerek ürün elde etmeye tarım denir.
- Mehmet’in dayısı: Erzurum’da inek yetiştiriciliği yapıyor. İnek, koyun gibi hayvanları besleyip büyütmeye ve onlardan faydalanmaya hayvancılık denir.
Adım 2: Şimdi bu faaliyetleri soruda istenen sıraya (Selim, Defne, Mehmet) göre dizelim:
Selim’in annesi → Madencilik
Defne’nin babası → Tarım
Mehmet’in dayısı → Hayvancılık
Yani sıralamamız: Madencilik – Tarım – Hayvancılık şeklinde olmalı.
Adım 3: Şıklarda bu sıralamayı arayalım.
- Tarım-sanayi-hayvancılık
- Madencilik-tarım-hayvancılık
- Hayvancılık-sanayi-madencilik
- Sanayi-hayvancılık-madencilik
Sonuç: Bizim bulduğumuz sıralama ile ikinci şık aynı. O zaman doğru cevap “Madencilik-tarım-hayvancılık” seçeneğidir. Bu kutucuğu işaretlemelisin.
Umarım açıklamalarım işine yaramıştır. Anlamadığın bir yer olursa çekinme, tekrar sorabilirsin. Başarılar dilerim!