Harika bir çalışma kağıdı! Merhaba sevgili öğrencilerim, ben Sosyal Bilgiler öğretmeniniz. Şimdi hep birlikte 6. Ünite Değerlendirme sorularına göz atalım ve cevaplarını adım adım bulalım. Unutmayın, önemli olan sadece doğru cevabı bulmak değil, neden o cevabın doğru olduğunu anlamaktır. Haydi başlayalım!
A. Aşağıda verilen ifadelerden doğru olanların yanına (D), yanlış olanların yanına (Y) yazınız. Yanlış olduğunu düşündüğünüz ifadelerin doğrularını, altlarında verilen boşluklara yazınız.
1. Çocuklar ancak yetişkin olduklarında temel haklara sahip olur. (…)
Cevap: (Y) – Yanlış
Adım 1: Bu cümleyi dikkatlice okuyalım. Cümle diyor ki, çocuklar sadece büyüyüp yetişkin olunca hak sahibi olabilirler. Sizce bu doğru mu? Tabii ki değil!
Adım 2: Hatırlayalım, Çocuk Haklarına Dair Sözleşme diye çok önemli bir anlaşma var. Bu anlaşmaya göre her insan, doğduğu andan itibaren temel haklara sahiptir. Yaşama hakkı, sağlık hakkı, eğitim hakkı gibi haklar sizin en doğal haklarınızdır.
Doğrusu:Çocuklar doğdukları andan itibaren temel haklara sahip olur.
2. İstemeden de olsa birini kırdığımızda özür dilememiz gerekir. (…)
Cevap: (D) – Doğru
Adım 1: Bu ifade, bir arkadaşımızı yanlışlıkla üzdüğümüzde veya kalbini kırdığımızda ne yapmamız gerektiğini söylüyor.
Adım 2: Yaptığımız bir hatanın sonuçlarını kabul etmek ve karşımızdakinin duygularına saygı göstermek bir sorumluluktur. Özür dilemek, “Senin duygularına önem veriyorum ve seni üzdüğüm için pişmanım.” demenin en güzel yoludur. Bu yüzden bu ifade kesinlikle doğrudur.
3. Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’ye göre çocuklar işlerde çalıştırılabilir. (…)
Cevap: (Y) – Yanlış
Adım 1: Bu cümlede, çocukların işlerde çalıştırılabileceği söyleniyor. Bu size mantıklı geliyor mu? Sizin asıl göreviniz nedir? Okula gitmek, oynamak, öğrenmek, değil mi?
Adım 2: Çocuk Haklarına Dair Sözleşme, çocukları tam da bu durumdan korumak için vardır. Çocukların sağlığına ve eğitimine zarar verecek işlerde çalıştırılması yasaktır. Buna çocuk işçiliği denir ve bu bir hak ihlalidir.
Doğrusu:Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’ye göre çocukların çalıştırılması yasaktır.
4. Eğitsel ve sosyal etkinliklere katılmak sosyalleşmemizi sağlar. (…)
Cevap: (D) – Doğru
Adım 1: Eğitsel etkinlikler (örneğin satranç kulübü) ve sosyal etkinlikler (örneğin okul gezileri, spor takımları) ne işe yarar diye düşünelim.
Adım 2: Bu tür etkinliklerde yeni arkadaşlar ediniriz, onlarla konuşuruz, oyunlar oynarız, bir takımın parçası oluruz. Yani diğer insanlarla iletişim kurarız. İşte buna sosyalleşme diyoruz. Bu yüzden bu ifade doğrudur.
5. Bir birey olarak ülkemizin bağımsızlığı için yapabileceklerimiz vardır. (…)
Cevap: (D) – Doğru
Adım 1: Ülkemizin bağımsızlığı ne demek? Kendi kararlarını kendi verebilen, özgür bir ülke olması demek. Peki bizim buna bir katkımız olabilir mi?
Adım 2: Elbette olabilir! Derslerinize çok çalışarak, ileride vatanına faydalı bir meslek sahibi olarak, yasalara ve kurallara uyarak, çevremizi temiz tutarak, birbirimize saygılı davranarak ülkemizi daha güçlü yaparız. Güçlü bir ülke de bağımsızlığını her zaman korur. Yani hepimizin yapabileceği şeyler var.
B. Aşağıda kutucuklar içerisinde verilen sözcüklerden uygun olanları cümlelerde boş bırakılan yerlere yazınız.
Verilen Kelimeler: yeteneklerini, özgürlük, Birleşmiş Milletler, hak, sorumluluk
1. Devletler tarafından insanların özgürce kullanımına sunulan ve o ülkede uygulanan yasalarca korunan kazanımlara …………………… adı verilir.
Cevap:hak
Açıklama: Cümlede, yasalarla korunan ve bizim özgürce kullanabildiğimiz şeyler soruluyor. Mesela eğitim görmek, düşüncelerini söylemek, sağlıklı yaşamak… Bunların hepsi bizim en temel haklarımızdır.
2. ……………………, kişinin gerçekleştirdiği tüm eylemlerin sonuçlarını üstlenebilmesidir.
Cevap:sorumluluk
Açıklama: Yaptığımız bir işin veya davranışın sonucunda ne olacağını düşünmek ve bu sonucu kabul etmek demektir. Örneğin ödevini yapmadığında düşük not almayı kabul etmek bir sorumluluk örneğidir.
3. Eğitsel ve sosyal etkinlikler öğrencilerin …………………… geliştirmelerine yardımcı olur.
Cevap:yeteneklerini
Açıklama: Resim kursuna giderek resim yapma, spor takımına katılarak spor yapma becerimizi geliştiririz. İşte bu becerilerin hepsi bizim yeteneklerimizdir. Etkinlikler, bu yeteneklerimizi keşfetmemize ve geliştirmemize yardım eder.
4. Çocuk Haklarına Dair Sözleşme, 20 Kasım 1989 tarihinde …………………… tarafından kabul edilmiştir.
Cevap:Birleşmiş Milletler
Açıklama: Bu bir bilgi sorusu. Çocukların haklarını koruyan bu önemli uluslararası sözleşme, dünya ülkelerinin bir araya gelerek oluşturduğu Birleşmiş Milletler tarafından hazırlanmış ve kabul edilmiştir.
C. Aşağıda verilen soruların yanıtlarını defterinize yazınız.
1. Vatanımızda özgür yurttaşlar olarak yaşamamızı neye borçluyuz? Kısaca açıklayınız.
Bugün bu topraklarda özgürce yaşayabiliyorsak, okulumuza rahatça gidip gelebiliyorsak, bayrağımız göklerde dalgalanıyorsa bunu başta Ulu Önderimiz Mustafa Kemal Atatürk‘e, onunla birlikte omuz omuza savaşan kahraman askerlerimize ve atalarımıza borçluyuz. Onlar, Kurtuluş Savaşı‘nda canlarını ortaya koyarak vatanımızı düşman işgalinden kurtardılar ve bize bağımsız bir ülke, Türkiye Cumhuriyeti’ni armağan ettiler. Bu yüzden onlara minnettarız.
2. Meclisimizin, ulusal egemenlik ve millî birliğimiz için önemini kısaca yazınız.
Meclisimiz, yani Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), ulusal egemenliğin kalbidir. Peki, ulusal egemenlik ne demek? “Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir.” sözünü hatırlayın. Bu, ülkeyi yönetme gücünün millete, yani bize ait olması demektir. Biz de bu gücü, seçimlerde oy vererek seçtiğimiz milletvekilleri aracılığıyla kullanırız. Milletvekilleri de Meclis’te bizi temsil eder, bizim için yasalar çıkarır. Ülkemizin her yerinden gelen milletvekilleri orada birlikte çalıştığı için Meclis, aynı zamanda bizim millî birliğimizin ve beraberliğimizin de en önemli sembolüdür.
3. Eğitim hakkınızı hangi yasalara dayalı olarak kullanmaktasınız? Bununla ilgili bir araştırma yaparak ulaştıklarınızı yazınız.
Eğitim hakkımız, en başta ülkemizin en temel yasası olan Anayasa tarafından güvence altına alınmıştır. Anayasamızın 42. maddesinde “Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz.” yazar. Bu madde, eğitim görmenin her Türk vatandaşının en temel hakkı olduğunu söyler. Ayrıca ilköğretimin kız ve erkek bütün vatandaşlar için zorunlu ve devlet okullarında parasız olduğu da belirtilir. Bunun dışında, uluslararası bir belge olan Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme de her çocuğun eğitim hakkı olduğunu açıkça belirtir.
4. Bağımsızlık ve özgürlükle ilgili iki şiir bularak yazınız.
Elbette, bağımsızlık ve özgürlük denince aklımıza gelen en güzel şiirlerden ikisi şunlardır:
1. İstiklal Marşı’mızdan bir kıta (Mehmet Akif ERSOY)
Ben ezelden beridir hür yaşadım, hür yaşarım.
Hangi çılgın bana zincir vuracakmış? Şaşarım!
Kükremiş sel gibiyim, bendimi çiğner, aşarım.
Yırtarım dağları, enginlere sığmam, taşarım.2. Bu Vatan Kimin? şiirinden bir bölüm (Orhan Şaik GÖKYAY)
Bu vatan, toprağın kara bağrında
Sıradağlar gibi duranlarındır;
Bir tarih boyunca, onun uğrunda
Kendini tarihe verenlerindir.
Umarım tüm açıklamalar anlaşılır olmuştur. Aklınıza takılan bir şey olursa çekinmeden sorun. Hepinize iyi çalışmalar dilerim!