Harika bir soru! Merhaba sevgili öğrencim, ben Sosyal Bilgiler öğretmenin. Gel şimdi bu balık kılçığı etkinliğini birlikte adım adım çözelim ve çevremizdeki doğal ve beşerî unsurları daha iyi anlayalım.
Soru D: Aşağıda verilen balık kılçığı gösterimindeki boşlukları uygun bir biçimde doldurunuz.
Bu soruyu çözmeden önce iki önemli kavramı hatırlamamız gerekiyor. Bunlar doğal unsurlar ve beşerî unsurlar. Haydi ne olduklarına bir bakalım.
Doğal Unsurlar: İnsan eli değmeden, doğada kendiliğinden var olan varlıklara ve oluşumlara denir. Mesela dağlar, denizler, nehirler, ormanlar, hayvanlar… Bunları biz insanlar yapmayız, onlar zaten doğanın bir parçasıdır.
Beşerî Unsurlar: “Beşer” kelimesi insan demektir. Yani bunlar, insanların kendi ihtiyaçlarını karşılamak için yaptıkları, inşa ettikleri veya değiştirdikleri şeylerdir. Mesela yaşadığımız evler, okullar, yollar, köprüler, barajlar gibi yapılar beşerî unsurlardır.
Şimdi bu bilgileri kullanarak balık kılçığı diyagramındaki boşlukları doldurabiliriz. Şemamızın ana konusu “Çevremdeki doğal ve beşerî unsurlar”. Kılçığın bir tarafı doğal unsurlar, diğer tarafı ise beşerî unsurlar için ayrılmış.
Adım 1: Çevremizdeki Doğal Unsurları Bulalım
Diyagramın sol tarafındaki “Çevremdeki doğal unsurlar” başlığının altındaki üç boş kutuyu dolduralım. Aklımıza doğada kendiliğinden var olan neler geliyor? Düşünelim… Dağlar, denizler, ormanlar, göller, akarsular… Bunlardan üç tanesini seçip yazabiliriz.
Örnek olarak şunları yazabiliriz:
- Dağ
- Deniz
- Orman
(Sen istersen bunların yerine göl, nehir, ova gibi başka doğal unsurları da yazabilirsin, hepsi doğru olur!)
Adım 2: Çevremizdeki Beşerî Unsurları Bulalım
Şimdi de diyagramın sağ tarafındaki “Çevremdeki beşerî unsurlar” başlığının altındaki üç boş kutuyu dolduralım. Bu sefer de insanların yaptığı şeyleri düşüneceğiz. Etrafına bir bak… Evler, yollar, köprüler, okullar, hastaneler… Ne kadar çok şey var değil mi? Bunlardan üç tanesini seçelim.
Örnek olarak şunları yazabiliriz:
- Evler
- Yollar
- Köprüler
(Buraya da baraj, fabrika, okul gibi farklı örnekler yazabilirsin, yeter ki insan yapımı olsun!)
Sonuç
İşte bu kadar! Balık kılçığı diyagramını başarıyla doldurduk. Artık çevremizde gördüğümüz şeylerin hangisinin doğal, hangisinin beşerî olduğunu kolayca ayırt edebilirsin. Unutma, yaşadığımız çevre bu iki unsurun bir araya gelmesiyle oluşur ve ikisi de bizim için çok değerlidir.