Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle Sosyal Bilgiler dersimizdeki bu güzel soruları birlikte çözeceğiz. Her soruyu dikkatlice okuyup, adım adım ilerleyerek doğru cevabı bulacağız. Hazırsanız, haydi başlayalım!
Soru 1:Aşağıda verilenlerden doğal unsur olanı işaretleyiniz.
- Hastanе
- Orman
- Okul
- Otopark
Çözüm:
Sevgili çocuklar, bu soruda bizden doğal unsur olanı bulmamız isteniyor. Peki, doğal unsur ne demekti? Hatırlayalım.
Doğada insan eli değmeden, kendiliğinden var olan varlıklara doğal unsur deriz. Dağlar, denizler, ormanlar, nehirler gibi… İnsanlar tarafından yapılan yapılara ise beşerî unsur deriz. Binalar, yollar, köprüler gibi…
Şimdi şıklara bu gözle bakalım:
Adım 1: Hastane, okul ve otopark insanlar tarafından yapılmış yapılardır. Bu yüzden bunlar beşerî unsurdur.
Adım 2: Orman ise ağaçlardan oluşan, doğada kendiliğinden var olan bir unsurdur. İnsanlar orman yapmaz, sadece ağaç dikebilirler. Bu yüzden orman, doğal bir unsurdur.
Doğru cevap Orman‘dır.
Soru 2:Kroki ile ilgili verilen bilgilerden yanlış olanı işaretleyiniz.
- Kuş bakışı görüntü yansıtılır.
- Yapıların büyüklüğü aynı olmalıdır.
- Sokak ve cadde isimlerine yer verilir.
- Yönler belirtilmelidir.
Çözüm:
Bu soruda krokinin özelliklerini hatırlamamız gerekiyor. Kroki, bir yerin kuş bakışı görünüşünün ölçü kullanılmadan, kabataslak çizilmesidir.
Adım 1: Bir kroki çizerken, o yere sanki bir kuş gibi yukarıdan baktığımızı hayal ederiz. Yani “Kuş bakışı görüntü yansıtılır.” bilgisi doğrudur.
Adım 2: Kroki, bir adresi kolayca bulabilmemiz için çizilir. Bu yüzden gideceğimiz yerdeki “Sokak ve cadde isimlerine yer verilir.” bilgisi de doğrudur.
Adım 3: Krokiyi inceleyen kişinin doğru yolu bulabilmesi için genellikle bir köşesine kuzey, güney, doğu, batıyı gösteren bir ok çizilir. Yani “Yönler belirtilmelidir.” bilgisi de doğrudur.
Adım 4: Ancak kroki, ölçüsüz bir çizimdir. Yani binaların, yolların gerçek büyüklükleri oranlı bir şekilde çizilmez. Okulun yanındaki küçük bir marketten daha büyük çizilmesi gerekmez. Bu yüzden “Yapıların büyüklüğü aynı olmalıdır.” bilgisi yanlıştır. Zaten farklı büyüklükteki yapıların aynı boyda çizilmesi de mantıklı olmazdı, değil mi?
Bu nedenle yanlış olan seçenek “Yapıların büyüklüğü aynı olmalıdır.” ifadesidir.
Soru 3:Aşağıda verilenlerden heyelana karşı alınabilecek önlemi işaretleyiniz.
- Evdeki dolaplar ve raflar duvarlara sabitlenmelidir.
- Ağaç dikimi özendirilmelidir.
- Nehir yataklarına setler yapılmalıdır.
- Çevre kirliliğine karşı önlemler alınmalıdır.
Çözüm:
Heyelan, toprağın özellikle yağışlar sonrası kayması olayıdır. Bu doğal afete karşı hangi önlemi alabiliriz, bir bakalım.
Adım 1: “Evdeki dolaplar ve raflar duvarlara sabitlenmelidir.” Bu önlem, deprem sırasında eşyaların devrilip bize zarar vermesini önlemek içindir. Heyelanla doğrudan bir ilgisi yoktur.
Adım 2: “Nehir yataklarına setler yapılmalıdır.” Bu önlem, nehirlerin taşmasını, yani sel felaketini önlemek için alınır.
Adım 3: “Çevre kirliliğine karşı önlemler alınmalıdır.” Bu hepimizin görevi ama heyelanı doğrudan engelleyen bir önlem değildir.
Adım 4: “Ağaç dikimi özendirilmelidir.” İşte bu çok önemli! Ağaçların kökleri, toprağı bir ağ gibi sararak onu sıkıca tutar. Bu sayede toprağın kaymasını, yani heyelanı önler.
Bu yüzden heyelana karşı en etkili önlemlerden biri “Ağaç dikimi özendirilmelidir.” seçeneğidir.
Soru 4:Ali, dedesiyle beraber tatile gitmek için arabayla yola çıkmıştı. Her zamanki gittikleri yolda yol çalışması olduğuna ilişkin uyarı aldılar. Başka yoldan gitmeye karar vermişlerdi. Buna göre Ali ve dedesi aşağıdaki yön bulma yöntemlerinden hangisini kullanırsa teknolojiden yararlanmış olur? İşaretleyiniz.
- GPS
- Yosun
- Kutup yıldızı
- Güneş’in konumu
Çözüm:
Bu soruda bizden teknolojik bir yön bulma yöntemi isteniyor. Yani insan yapımı, modern aletlerle yön bulmaktan bahsediliyor.
Adım 1: Ağaçların yosunlu tarafına bakarak, Kutup Yıldızı’nı bularak veya Güneş’in konumuna göre yönümüzü tayin etmek doğadan yararlandığımız geleneksel yön bulma yöntemleridir. Bunlar teknolojiyi kullanmaz.
Adım 2:GPS ise “Küresel Konumlama Sistemi” demektir. Uydulardan sinyal alarak yerimizi ve gideceğimiz yolu harita üzerinde gösteren teknolojik bir alettir. Arabalarda, telefonlarımızda kullandığımız navigasyon cihazları GPS ile çalışır. Ali ve dedesi bilmedikleri bir yoldan gitmek için telefonlarındaki veya arabadaki navigasyonu açarlarsa teknolojiden yararlanmış olurlar.
Doğru cevap GPS‘tir.
Soru 5:Zeynep komşu mahalleye yeni taşınan kuzeni Tuğçe’yi ziyarete gidecektir. Fakat nasıl gideceğini bilmemektedir. Tuğçe ona yolu tarif etmek için bir çizim yapmıştır. Tuğçe’nin yaptığı çizimin adını yazınız.
Çözüm:
Sevgili çocuklar, bu soru aslında ikinci sorunun bir tekrarı gibi.
Adım 1: Bir yeri tarif etmek için, o yerin kuş bakışı görünüşünün, ölçü kullanılmadan, kabataslak bir şekilde kağıda çizilmesine ne ad veriyorduk?
Adım 2: Bu çizimde önemli binalar (okul, market, cami gibi), sokak ve cadde isimleri gösterilirdi. Böylece adresi bilmeyen bir kişi bile bu çizime bakarak yolunu kolayca bulabilirdi.
Tuğçe’nin Zeynep için yaptığı bu basit yol tarifi çiziminin adı KROKİ‘dir.
Umarım tüm soruları ve çözümlerini güzelce anlamışsınızdır. Aferin size!