Merhaba sevgili öğrencim, Sosyal Bilgiler dersimize hoş geldin! Gönderdiğin görseldeki etkinlikleri ve soruları senin için bir öğretmen gözüyle inceledim. Hadi gel, şimdi bunları adım adım birlikte çözelim ve konuları daha iyi anlayalım.
2. Etkinlik
Aşağıda verilen örnek olay ve görselleri inceleyerek kendi seçiminizi işaretleyiniz. Neden bu seçimi yaptığınızı söyleyiniz.
Bu etkinlikte bizden bilinçli bir tüketici gibi davranmamız isteniyor. Yani hem ihtiyacımızı karşılayacak hem de bütçemize uygun en doğru ürünü seçmeliyiz. Haydi duruma birlikte bakalım.
- İhtiyacımız: Önemli bilgileri not almak için çizgili büyük bir defter.
- İsteğimiz:Süslü, çizgili bir defter.
- Bütçemiz (Toplam Paramız): 20 TL.
Şimdi de seçenek olarak sunulan defterleri ve fiyatlarını inceleyelim:
- Sarı renkli küçük defter: 9 TL
- Mavi renkli büyük defter: 16 TL
- Kırmızı renkli büyük defter: 20 TL
Çözüm:
Adım 1: Öncelikle ihtiyacımızı tam olarak anlamalıyız. Bizim ihtiyacımız derslerde not tutabileceğimiz “büyük ve çizgili” bir defter. Elimizdeki para ise en fazla 20 TL.
Adım 2: Şimdi defterleri bu duruma göre değerlendirelim.
- 9 TL’lik defter: Bu defter bütçemize çok uygun, hatta para bile artırabiliriz. Ancak görselde diğerlerine göre daha küçük duruyor. Eğer bizim “büyük defter” ihtiyacımızı karşılamıyorsa, ucuz olsa bile doğru bir seçim olmayabilir.
- 20 TL’lik defter: Bu defter de büyük ve çizgili, yani ihtiyacımızı karşılıyor. Belki de en süslü olanı budur, yani isteğimize de uyuyor. Fakat fiyatı tam 20 TL. Eğer bu defteri alırsak bütün paramızı harcamış oluruz. Bu durum, bütçemizi biraz zorlayabilir.
- 16 TL’lik defter: Bu defter de büyük ve çizgili, yani ana ihtiyacımızı tam olarak karşılıyor. Fiyatı 16 TL olduğu için 20 TL olan bütçemize de gayet uygun. Bu defteri aldığımızda geriye paramız bile kalır.
Adım 3: En mantıklı kararı verelim.
Bu durumda en mantıklı ve bilinçli tüketici davranışı 16 TL’lik mavi defteri seçmektir.
Sonuç ve Açıklama:
Benim seçimim 16 TL olan mavi defter olurdu. Çünkü bu defter, “büyük ve çizgili” olma özelliğiyle ihtiyacımı tam olarak karşılıyor. Aynı zamanda 20 TL olan bütçeme de uygun. Bu alışverişi yaptıktan sonra cebimde hâlâ 4 TL param kalır. Bu parayla belki bir kalem alabilir veya parayı biriktirebilirim. 20 TL’lik defteri almak ise tüm paramı tek bir ürüne harcamak anlamına gelirdi ki bu, bütçe yönetimi açısından pek de doğru bir davranış sayılmaz. Unutma, önemli olan isteklerimizden çok ihtiyaçlarımızı bütçemize uygun şekilde karşılamaktır.
Söyleyelim
İstek ve ihtiyaçlarımızı karşılarken ürünün sağlayacağı faydalara ve bedeline göre karar vermek neden önemlidir? Söyleyiniz.
Açıklama:
Sevgili öğrencim, bu soru aslında “Neden akıllıca alışveriş yapmalıyız?” diye soruyor. Düşünelim, elimizdeki para sınırsız değil, değil mi? İşte bu yüzden paramızı en verimli şekilde kullanmalıyız.
Bir ürün alırken kendimize şu iki soruyu sormalıyız:
- Bu ürün bana ne fayda sağlayacak? (Yani, bu ürüne gerçekten ihtiyacım var mı? İşimi görecek mi?)
- Bu ürünün bedeli ne? (Yani, bu fayda için ödeyeceğim paraya değer mi?)
Eğer bir ürünün sağladığı fayda, ödediğimiz bedelden (fiyattan) daha değerliyse, o zaman doğru bir karar vermiş oluruz. Mesela, çok pahalı ve çok süslü bir kalem aldın diyelim. Ama bu kalem sürekli bozuluyor ve güzel yazmıyor. Bu durumda ödediğin bedel, sağladığı faydadan çok daha fazla olur. Bu kötü bir alışveriştir. Ama uygun fiyatlı, sade ama çok güzel yazan bir kalem alırsan, az bir bedel ödeyerek çok fayda sağlamış olursun.
Kısacası, bu şekilde düşünmek;
- Paramızı boşa harcamamızı engeller.
- Bütçemizi doğru yönetmemizi sağlar.
- Bizi daha bilinçli bir tüketici yapar.
- İhtiyaçlarımızı en doğru ürünlerle karşılamamıza yardımcı olur.
Sonraki Konuya Hazırlık
Aile bütçesinin korunması için neler yapılması gerektiğiyle ilgili bir liste hazırlayınız. Listenizi sınıfınıza getiriniz.
Açıklama:
Bu çok güzel bir hazırlık konusu! Senden ailendeki paranın nasıl daha dikkatli harcanabileceği konusunda bir beyin fırtınası yapmanı istiyor. Bu listeyi hazırlarken sana yardımcı olacak bazı ipuçları verebilirim. Aklına gelenleri bir kağıda yazabilirsin:
- Alışverişe çıkmadan önce ihtiyaç listesi hazırlamak.
- Gereksiz yere yanan lambaları ve açık bırakılan muslukları kapatarak tasarruf yapmak.
- Bir ürün almadan önce farklı dükkanlardaki fiyatları karşılaştırmak.
- Sadece istediğimiz için değil, gerçekten ihtiyacımız olduğu için alışveriş yapmak.
- Bozulan eşyaları hemen atmak yerine tamir etmeyi denemek.
- Kumbara kullanarak para biriktirmek.
Bu maddelerden yola çıkarak kendi listeni kolayca oluşturabilirsin. Başarılar dilerim!