Merhaba sevgili öğrencilerim,
Ben 4. Sınıf Sosyal Bilgiler öğretmeniniz. Gönderdiğiniz ders kitabı sayfasını dikkatlice inceledim. Bu sayfada israfın ne kadar önemli bir sorun olduğu ve özellikle ekmek ve su israfını önlemek için neler yapabileceğimiz anlatılıyor. Şimdi gelin, sayfadaki soruları ve etkinlikleri birlikte adım adım inceleyelim ve çözelim.
Soru 1: Hazırlanalım – Tasarruflu lambalar neden üretilmiş olabilir? Fikirlerinizi söyleyiniz.
Bu soru, üzerinde düşünmemiz gereken harika bir soru! Tek bir doğru cevabı yok, önemli olan bizim mantıklı fikirler üretmemiz. Gelin birlikte düşünelim.
Çözüm ve Açıklama:
Sevgili çocuklar, evimizde kullandığımız her şey gibi, aydınlatma için kullandığımız lambalar da enerji, yani elektrik harcar. Elektrik, kömür, su, rüzgâr gibi doğal kaynaklardan üretilir.
- Adım 1: Eski tip lambaların çok fazla elektrik harcadığını düşünelim. Çok elektrik harcamak demek, hem ailemizin daha yüksek faturalar ödemesi demektir hem de ülkemizin doğal kaynaklarının daha çabuk tükenmesi demektir.
- Adım 2: İşte bilim insanları ve mühendisler bu soruna bir çözüm bulmak istemişler. “Daha az elektrik harcayıp aynı şekilde aydınlatan bir lamba yapabilir miyiz?” diye düşünmüşler.
- Adım 3: Sonuç olarak, tasarruflu lambaları icat etmişler. Bu lambalar, eski lambalara göre çok daha az elektrik kullanarak aynı ışığı verirler.
Yani kısacası, tasarruflu lambalar; aile bütçemize katkı sağlamak, elektrik faturalarını düşürmek ve en önemlisi ülkemizin değerli enerji kaynaklarını boş yere harcamamak, yani israfı önlemek için üretilmiştir.
Soru 2: Görsel 5.29’daki Ekmek İsrafı Afişini Analiz Edelim ve Hesaplamayı Kontrol Edelim.
Afişte “İsraf azalıyor ülkemiz kazanıyor” diyor ve bir hesaplama gösteriyor. Bu hesaplamanın doğru olup olmadığını kontrol ederek afişi daha iyi anlayalım. Afişe göre toplam tasarruf 2,8 milyar TL. Bu tasarrufun iki kısımdan geldiği söyleniyor:
- Çöpe atılmaktan kurtarılan ekmekle sağlanan tasarruf: 300 milyon TL
- İsraf etmeme bilinciyle tüketimdeki azalışla sağlanan tasarruf: 2,5 milyar TL
Çözüm ve Açıklama:
Şimdi bu iki sayıyı toplayıp afişte yazan toplam tasarruf miktarına ulaşıp ulaşmadığımıza bakalım. Burada dikkat etmemiz gereken şey, sayılardan birinin “milyar”, diğerinin “milyon” olması. Gelin bunları alt alta yazarak toplayalım.
Adım 1: Sayıları rakamlarla yazalım ki toplaması kolay olsun.
2,5 milyar TL demek, 2.500.000.000 TL demektir.
300 milyon TL demek, 300.000.000 TL demektir.Adım 2: Şimdi bu iki büyük sayıyı toplayarak toplam tasarrufu bulalım.
2.500.000.000 + 300.000.000 ----------------- 2.800.000.000Adım 3: Sonucu yorumlayalım.
Bulduğumuz sonuç 2.800.000.000 TL. Bu sayıyı okuduğumuzda “İki milyar sekiz yüz milyon Türk Lirası” deriz. Bu da tam olarak afişte yazan 2,8 milyar TL‘ye eşittir.Sonuç: Afişteki hesaplama doğrudur. Ekmek israfını önleyerek ülkemizin ne kadar büyük bir kazanç sağladığını bu işlemle görmüş olduk.
Soru 3: Söyleyelim – Dünyadaki tüketilebilir tatlı su kaynaklarının miktarı ve su israfının önüne geçilmesi için alınabilecek önlemler hakkındaki fikirlerinizi söyleyiniz.
Bu da yine üzerinde konuşmamız ve fikir üretmemiz gereken çok önemli bir konu. Dünyamızın çoğu sularla kaplı ama içebileceğimiz ve kullanabileceğimiz tatlı su miktarı çok az. Bu yüzden suyu çok dikkatli kullanmalıyız.
Çözüm ve Açıklama:
Su israfını önlemek için hem evimizde hem de okulumuzda yapabileceğimiz birçok şey var. İşte aklıma gelen bazı önlemler:
- Dişlerimizi fırçalarken veya ellerimizi sabunlarken musluğu kapatmalıyız. Musluk açık kaldığında dakikalarca temiz su boşa akar gider.
- Bozuk olan, damlatan muslukları hemen aile büyüklerimize söyleyip tamir ettirmeliyiz. “Bir damladan ne olacak?” demeyin, o damlalar birleşip tonlarca su israfına neden olabilir.
- Daha kısa sürede duş almalıyız. Duşta geçirdiğimiz her fazladan dakika, onlarca litre suyun boşa gitmesi demektir.
- Bulaşıkları ve çamaşırları makinede yıkamalıyız. Makineler, elde yıkamaya göre çok daha az su harcar. Ama makineleri de tam doldurmadan çalıştırmamalıyız.
- Sebze ve meyveleri yıkadığımız suyu atmayıp çiçekleri sulamak için kullanabiliriz. Böylece suyu tekrar değerlendirmiş oluruz.
Unutmayın çocuklar, su hayattır ve onu korumak hepimizin görevidir. Bugün alacağımız küçük önlemler, gelecekte susuz kalmamızı engelleyecektir.