Harika bir Sosyal Bilgiler konusu! Merhaba sevgili öğrencim, gönderdiğin görseldeki konuyu ve soruyu senin için inceledim. Gel, şimdi birlikte adım adım bu konuyu anlayalım ve soruyu cevaplayalım.
Soru Metni:
Söyleyelim: Konuya hazırlık çalışmasında ailenizle birlikte ziyaret ettiğiniz yerleri ve bu yerlerin özelliklerini yazmıştınız. Bunlardan hangilerinin doğal hangilerinin beşerî unsur olduğunu söyleyiniz.
Çözüm ve Açıklama:
Bu soru, senden daha önce yaptığın bir çalışmayı hatırlamanı ve oradaki yerleri “Doğal Unsur” ve “Beşerî Unsur” olarak ayırmanı istiyor. Önce bu iki kavramın ne anlama geldiğini bir hatırlayalım, olur mu?
- Doğal Unsur: Doğada kendiliğinden var olan, insan eliyle yapılmamış dağ, ova, nehir, göl, deniz, orman gibi varlıklardır. Onları biz yapmayız, onlar zaten oradadır.
- Beşerî Unsur: İnsanların ihtiyaçlarını karşılamak için doğayı değiştirerek veya doğadaki malzemeleri kullanarak yaptıkları her şeydir. Beşer, insan demektir. Yani insan yapımı unsurlardır. Kitabımızdaki görsellerde gördüğün ev, okul, yol, köprü, tünel, baraj, fabrika ve hastane birer beşerî unsurdur. Çünkü bunları insanlar yapmıştır.
Şimdi gelelim senin listene. Bu soruyu cevaplamak için aşağıdaki adımları izleyebilirsin:
Adım 1
Öncelikle ailenle birlikte ziyaret ettiğin yerleri yazdığın listeyi önüne al. Eğer böyle bir listen yoksa, aklına gelen birkaç yeri hemen bir kağıda yazabilirsin. Mesela: “Uludağ”, “Anıtkabir”, “Kızılırmak Nehri kenarı”, “Alışveriş Merkezi” gibi.
Adım 2
Şimdi listendeki her bir yer için kendine şu basit soruyu sor: “Bu yeri insanlar mı yaptı, yoksa doğada kendi kendine mi oluştu?”
Adım 3
Aldığın cevaba göre yerleri iki gruba ayır. Gel, bir örnek yapalım. Diyelim ki senin listen şöyle olsun:
- Ankara Kalesi
- Mogan Gölü
- Ankamall Alışveriş Merkezi
- Ihlara Vadisi
Şimdi bu listedeki yerleri birlikte ayıralım:
1. Ankara Kalesi: Kaleyi insanlar mı yapmıştır? Evet! O zaman Ankara Kalesi bir beşerî unsurdur.
2. Mogan Gölü: Gölü insanlar mı yapmıştır? Hayır! O, doğada kendiliğinden oluşmuş bir göldür. O zaman Mogan Gölü bir doğal unsurdur.
3. Ankamall Alışveriş Merkezi: AVM’yi insanlar mı yapmıştır? Evet, kesinlikle! O zaman bu da bir beşerî unsurdur.
4. Ihlara Vadisi: Bu vadiyi insanlar mı oymuştur? Hayır! Akarsuların aşındırmasıyla milyonlarca yılda doğal olarak oluşmuştur. O zaman Ihlara Vadisi bir doğal unsurdur.
Sonuç:
İşte bu kadar basit! Kendi listendeki yerlere de aynı soruyu sorarak hangisinin doğal, hangisinin beşerî unsur olduğunu kolayca bulabilirsin. Bu çalışma, çevremizdeki yapıların hangisinin doğanın bir parçası, hangisinin insan emeğinin bir ürünü olduğunu anlamamıza yardımcı olur.
Umarım açıklamam yardımcı olmuştur. Kendi listeni bu şekilde kolayca ayırabilirsin. Başarılar dilerim!