7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Yıldırım Yayınları Sayfa 58

Merhaba sevgili öğrencilerim,

Bugün mayoz bölünme konusunu görseller üzerinden inceleyeceğiz. Hazırsanız başlayalım!

Mayoz Bölünme Aşamaları

Bu sayfada mayoz bölünmenin farklı evreleri ve bu evrelerde gerçekleşen olaylar anlatılıyor. Görselleri dikkatle inceleyerek mayoz bölünmenin nasıl gerçekleştiğini anlamaya çalışalım.

Mayoz bölünme, canlıların eşeyli üremesi için gerekli olan özel bir hücre bölünmesi türüdür. Bu bölünme sonucunda ana hücreden, kromozom sayısı yarıya inmiş dört yeni hücre oluşur. Bu yeni hücreler gamet (eşey hücresi) olarak adlandırılır.

Görselde mayoz bölünmenin iki ana aşaması olan Mayoz I ve Mayoz II gösterilmiştir. Her bir aşama da kendi içinde farklı evrelere ayrılır.

Şimdi görsellerdeki açıklamaları tek tek inceleyelim:

a. Kromozomlar çift kromatidli olduğundan tekrar eşlenmeden hücreler ikinci bölünmeye hazırlanır. Bu evreler, mitoza benzer. İğ iplikleri yeniden oluşarak kardeş kromatidlere bağlanır.

• Bu aşamada, hücre bölünmeye hazırlanırken kromozomlar çift kromatidli yapıdadır. Yani her kromozom, aynı kalıtsal bilgiyi taşıyan iki özdeş parçadan (kromatitten) oluşur.
• Bu evre mitoz bölünmenin bazı evrelerine benzerlik gösterir.
• İğ iplikleri adı verilen özel yapılar oluşmaya başlar ve bu iplikler, kromozomların ortasındaki sentromerlere bağlanır.

b. Kardeş kromatidler, hücrenin ortasında dizilir.

• Bu evrede, kromozomlar hücrenin tam ortasında, bir hat üzerinde dizilirler.
• Her bir kromozom hala çift kromatidlidir ve sentromerlerinden iğ ipliklerine bağlıdır.

c. Kardeş kromatidler birbirinden ayrılarak hücrenin zıt kutuplarına doğru hareket eder.

• İşte bu aşama mayoz bölünmenin en belirgin özelliklerinden biridir.
• İğ iplikleri kısalır ve kromozomların her bir kromatidini zıt kutuplara doğru çeker.
• Böylece, her bir kromozomun tek kromatidli hali, hücrenin farklı kutuplarına doğru hareket etmiş olur.

ç. Kutuplara çekilen kromozomların etrafında çekirdek zarı oluşur. Sitoplazma boğumlanmaya başlar.

• Kromozomlar kutuplara ulaştıktan sonra, her bir kutuptaki kromozom grubunun etrafında yeni bir çekirdek zarı oluşur.
• Aynı zamanda hücre zarı içeri doğru büzülerek hücrenin ikiye bölünmesi süreci olan sitoplazma boğumlanması başlar.
• Bu noktada, bir ana hücreden iki yeni hücre oluşmuş olur.

d. n sayıda kromozom taşıyan iki hücreden yine n sayıda kromozom taşıyan dört hücre meydana gelir.

• Mayoz I sonucunda oluşan iki hücre, şimdi Mayoz II’ye girecek.
• Mayoz II, mitoz bölünmeye çok benzer. Bu aşamada, daha önce ayrılan kromatidler artık bağımsız kromozomlar olarak kabul edilir.
• Bu yeni bölünme sonucunda, her bir hücreden ikişer tane olmak üzere toplamda dört yeni hücre oluşur.
• En önemli nokta ise, oluşan bu dört hücrenin her birinde ana hücrenin yarısı kadar kromozom bulunmasıdır. Yani kromozom sayısı yarıya inmiştir.

Görselin alt kısmında ise “Mayoz II” başlığı ile bu ikinci bölünme aşaması daha detaylı gösterilmiş. Mayoz II sonucunda oluşan dört adet haploid (n kromozomlu) hücreyi görüyoruz.

Umarım bu açıklamalar mayoz bölünmeyi anlamanıza yardımcı olmuştur. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere!