7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 170
Merhaba sevgili öğrencilerim, ben Fen Bilimleri öğretmeniniz. Bugün sizlerle birlikte “Işığın Madde ile Etkileşimi” ünitemizdeki bu güzel pekiştirme etkinliğini yapacağız. Görseldeki soruları adım adım, hep birlikte çözümleyelim. Hazırsanız, haydi başlayalım!
Pekiştirme Atölyesi 2
Aşağıda bazı merceklere gelen ve kırılan ışık ışınları verilmiştir. Çizimleri tamamlayıp merceklerin türünü altlarındaki kutulara yazınız (Merceklerin odak noktaları 2 kare birimdir.).
1. Çizim (Sol Üst)
Adım 1: Gelen ışınların mercekten geçtikten sonra nasıl bir yol izlediğine bakalım. Görüyoruz ki asal eksene paralel gelen ışın, mercekten geçtikten sonra dışarı doğru, yani dağılarak kırılmış. Işınları dağıtan mercek türü neydi? Evet, kalın kenarlı mercek!
Adım 2: Çizimi tamamlamak için alttaki paralel ışını da aynı şekilde dağıtarak çizmeliyiz. Unutmayın, kalın kenarlı mercekte kırılan ışınların uzantıları, merceğin sol tarafındaki odak noktasında (soruda verildiği gibi 2 birim geride) birleşir. Bu yüzden bu merceklere ıraksak mercek de deriz.
Sonuç: Kutucuğa Kalın Kenarlı Mercek yazmalıyız.
2. Çizim (Sağ Üst)
Adım 1: Bu çizimde ise asal eksene paralel gelen ışının mercekten geçtikten sonra asal eksene doğru yaklaştığını, yani bir noktaya doğru toplandığını görüyoruz. Işığı bir noktada toplayan bu merceklere ne ad veriyorduk? Harikasınız, ince kenarlı mercek!
Adım 2: Alttaki ışını da aynı şekilde, merceğin sağındaki odak noktasına (2 birim ileriye) doğru kırarak çizimi tamamlıyoruz. Işığı bir noktada topladığı için bu merceklere yakınsak mercek de denir.
Sonuç: Kutucuğa İnce Kenarlı Mercek yazmalıyız.
3. Çizim (Sol Alt)
Adım 1: Öncelikle merceğin fiziksel şekline dikkat edelim. Kenarları kalın, ortası ise incecik. Bu bize onun bir kalın kenarlı mercek olduğunu hemen söylüyor.
Adım 2: Kalın kenarlı merceklerin ışığı dağıttığını biliyoruz. O halde, asal eksene paralel gelen bu ışınlar, sanki merceğin solundaki odak noktasından (2 birim geriden) çıkıyormuş gibi dağılarak kırılmalıdır. Çizimi bu kurala göre tamamlıyoruz.
Sonuç: Kutucuğa Kalın Kenarlı Mercek yazmalıyız.
4. Çizim (Sağ Alt)
Adım 1: Bu merceğin de şekline bakalım. Kenarları ince, ortası ise daha şişkin. Bu bir ince kenarlı mercektir.
Adım 2: Çizimde, ışınların mercekten geçtikten sonra bir noktada (odak noktasında) toplandığı gösterilmiş. İnce kenarlı mercekte ışınların odak noktasında toplanabilmesi için merceğe nasıl gelmesi gerekir? Elbette, asal eksene paralel olarak! Bu yüzden merceğin sol tarafına, asal eksene paralel gelen iki ışın çizerek çizimi tamamlıyoruz.
Sonuç: Kutucuğa İnce Kenarlı Mercek yazmalıyız.
Orman Yangınları İle İlgili Soru
Ormanlık alana bırakılan cam kırıkları veya şişeler, zaman zaman yangınlara yol açmaktadır. Sizce bu atıkların hangi özelliği, orman yangınlarına sebep olmaktadır?
Sevgili arkadaşlar, bu soru aslında az önce çözdüğümüz mercek konusuyla çok yakından ilgili. Ormanlara atılan cam şişelerin veya cam kırıklarının genellikle tabanları veya bazı kısımları şişkindir. Bu şekil size hangi merceği hatırlattı?
Evet, tıpkı bir ince kenarlı mercek gibi!
Bu cam parçaları, güneş ışınlarını aynı bir büyüteç (ki o da bir ince kenarlı mercektir) gibi davranarak bir noktada toplar. Işığın toplandığı bu nokta (odak noktası) aşırı derecede ısınır. Eğer bu nokta kuru ot, kuru yaprak veya çam kozalağı gibi kolayca tutuşabilecek bir maddenin üzerine denk gelirse, maalesef orman yangını başlar.
Sonuç: Kısacası, bu atıkların ince kenarlı mercek gibi davranarak güneş ışığını bir noktada toplaması ve ısıyı artırması orman yangınlarına sebep olmaktadır.
Araştırmalık
Orman yangınlarının önlenmesi için alınması gereken tedbirler nelerdir? Araştırma sonuçlarınızı arkadaşlarınızla tartışınız.
Bu da sizin için harika bir araştırma konusu! Ormanlarımızı korumak hepimizin en önemli görevlerinden biri. Bu konuda neler yapabileceğimizi düşünelim. Aklıma ilk gelenler şunlar:
- Ormanlık alanlara asla cam şişe, cam kırığı, plastik gibi çöp bırakmamak.
- Piknik alanları dışında kesinlikle ateş yakmamak ve yakılan ateşi tamamen söndüğünden emin olmadan bırakmamak.
- Söndürülmemiş sigara izmaritlerini ormanlık alanlara veya araç camından dışarı atmamak.
- Anız yakmanın (tarladaki bitki artıklarını yakmanın) ne kadar tehlikeli olduğunu ve ormanlara sıçrayabileceğini çevremizdekilere anlatmak.
- Bir yangın dumanı veya alevi gördüğümüzde hiç vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi‘ni arayarak durumu bildirmek.
Siz de bu listeye kendi araştırmalarınızla yeni maddeler ekleyebilir ve sınıfta arkadaşlarınızla bu önemli konuyu tartışabilirsiniz.
Bugünkü dersimiz bu kadardı. Konuyu çok iyi anladığınızdan eminim. Hepinize iyi çalışmalar dilerim!