7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 123
Harika bir etkinlik! Merhaba sevgili öğrencilerim, ben Fen Bilimleri öğretmeniniz. Şimdi hep birlikte bu görseldeki karışım örneklerini inceleyecek ve boşlukları dolduracağız. Karışımların ne kadar eğlenceli ve hayatımızın içinde olduğunu göreceksiniz. Haydi başlayalım!
Önce bize verilen örneği bir hatırlayalım:
Hava
Adım 1: Havayı oluşturan maddeler nelerdir? Azot, oksijen, karbondioksit gibi birçok gazdan oluşur. Hepsi gaz halinde olduğu için bu bir Gaz – Gaz karışımıdır.
Adım 2: Havaya baktığımızda bu gazları ayrı ayrı görebilir miyiz? Hayır, göremeyiz. Hava tamamen saydam ve tek bir madde gibi görünür. Her yerinde aynı özelliği gösterdiği için Homojen bir karışımdır.
Şimdi sıra bizde! Tek tek diğer örnekleri inceleyelim.
Zeytinyağlı su
Evde de kolayca deneyebileceğiniz bir karışım bu! Bir bardağa biraz su koyup üzerine biraz da zeytinyağı eklediğinizde ne olur, bir düşünelim.
Adım 1: Bu karışımda hangi maddeler var? Zeytinyağı ve su. Zeytinyağı sıvı, su da sıvı hâldedir. O zaman bu bir Sıvı – Sıvı karışımıdır.
Adım 2: Zeytinyağı suyun içinde çözünür mü? Hayır, çözünmez. Yoğunluğu sudan az olduğu için suyun üzerinde bir tabaka halinde kalır. Bardağa baktığımızda hem suyu hem de yağı ayrı ayrı görebiliriz. Karışımın her yeri aynı görünmediği için bu Heterojen bir karışımdır.
Sonuç:
Karışımı oluşturan maddeler: Sıvı – Sıvı
Karışım türü: Heterojen
Salata
Annemizin yaptığı o güzel salataları gözümüzün önüne getirelim. İçinde neler var?
Adım 1: Domates, salatalık, marul, soğan… Bunların hepsi katı maddelerdir. O zaman salata bir Katı – Katı karışımıdır.
Adım 2: Salata tabağına baktığımızda domatesi, salatalığı ayrı ayrı seçebilir miyiz? Elbette! Her bir malzeme kendi özelliğini korur ve gözle görülebilir. Karışımın her yeri aynı olmadığı için salata da Heterojen bir karışımdır.
Sonuç:
Karışımı oluşturan maddeler: Katı – Katı
Karışım türü: Heterojen
Çorba
Özellikle mercimek çorbasını düşünelim. İçinde tanecikler olur, değil mi?
Adım 1: Çorbanın suyu sıvı, içindeki mercimek, sebze gibi tanecikler ise katı maddelerdir. O zaman çorba genel olarak bir Katı – Sıvı karışımıdır.
Adım 2: Çorbaya baktığımızda içindeki küçük katı parçacıkları görebiliriz. Kaşığımızı daldırdığımızda bazen daha taneli, bazen daha sulu kısmı gelebilir. Yani her yeri aynı özellikte değildir. Bu yüzden çorba Heterojen bir karışımdır.
Sonuç:
Karışımı oluşturan maddeler: Katı – Sıvı
Karışım türü: Heterojen
Deniz suyu
Yazın denize girdiğimizde ağzımıza kaçan o tuzlu suyu hatırlayalım.
Adım 1: Deniz suyu, suyun (sıvı) içinde tuzun (katı) ve başka minerallerin çözünmesiyle oluşur. Bu bir Katı – Sıvı karışımıdır.
Adım 2: Bir kova deniz suyu aldığımızda içindeki tuzu gözümüzle görebilir miyiz? Hayır, göremeyiz. Çünkü tuz, suyun içinde tamamen çözünmüştür. Su, her yerinde aynı tuzluluk oranına sahiptir ve tek bir madde gibi görünür. Bu nedenle deniz suyu Homojen bir karışımdır.
Sonuç:
Karışımı oluşturan maddeler: Katı – Sıvı
Karışım türü: Homojen
Duman
Bacadan çıkan dumanı düşünelim. Havadan farklı bir şekilde onu görebiliyoruz.
Adım 1: Duman, havanın (gaz) içinde dağılmış çok küçük katı (kül, is, kurum) parçacıklarından oluşur. Bu bir Katı – Gaz karışımıdır.
Adım 2: Dumanı havadan ayrı bir şekilde görebildiğimize göre, bu karışım tek bir madde gibi görünmüyor demektir. İçindeki katı tanecikler havada asılı kalmıştır. Bu yüzden duman Heterojen bir karışımdır.
Sonuç:
Karışımı oluşturan maddeler: Katı – Gaz
Karışım türü: Heterojen
Madenî para
Cebimizdeki bozuk paralar aslında tek bir metalden yapılmaz.
Adım 1: Madenî paralar, birden fazla metalin eritilip karıştırılmasıyla elde edilen alaşımlardır. Örneğin bakır, nikel, çinko gibi katı metaller karıştırılır. Bu bir Katı – Katı karışımıdır.
Adım 2: Paraya baktığımızda “aa şurası bakır, burası nikel” diye ayırt edebilir miyiz? Hayır. Metaller birbiri içinde o kadar iyi karışmıştır ki tek bir metal gibi görünür. Her yeri aynı özelliği gösterir. Bu yüzden madenî paralar (alaşımlar) Homojen karışımlardır.
Sonuç:
Karışımı oluşturan maddeler: Katı – Katı
Karışım türü: Homojen
Soda
Bardağa doldurduğumuzda o baloncukların çıktığı içecek!
Adım 1: Soda, suyun (sıvı) içinde karbondioksit gazının (gaz) yüksek basınçla çözdürülmesiyle hazırlanır. Bu bir Gaz – Sıvı karışımıdır.
Adım 2: Şişenin kapağını açmadan önce içeceğe baktığımızda, gaz tamamen çözündüğü için tek bir sıvı gibi görünür. Her yerinde aynı özelliktedir. Bu nedenle soda Homojen bir karışımdır. (Çıkan kabarcıklar gazın sıvıdan ayrılmasıdır, karışımın heterojen olduğu anlamına gelmez.)
Sonuç:
Karışımı oluşturan maddeler: Gaz – Sıvı
Karışım türü: Homojen
Kan
Kan, hayat sıvımızdır ve çok özel bir karışımdır.
Adım 1: Kan, plazma adı verilen sıvı bir kısım ile bu sıvı içinde yüzen alyuvar, akyuvar gibi katı kan hücrelerinden oluşur. Bu bir Katı – Sıvı karışımıdır.
Adım 2: Kan, ilk bakışta kırmızı renkli tek bir sıvı gibi görünse de aslında Heterojen bir karışımdır. Çünkü bir tüp kanı bir süre bekletirsek, katı olan hücrelerin dibe çöktüğünü, sarı renkli plazmanın ise üstte kaldığını görürüz. Ayrıca mikroskopla bakıldığında hücreler tek tek görülebilir. Bu yüzden kan homojen görünümlü bir heterojen karışımdır.
Sonuç:
Karışımı oluşturan maddeler: Katı – Sıvı
Karışım türü: Heterojen
Umarım hepsi anlaşılmıştır arkadaşlar. Gördüğünüz gibi karışımlar her yerde! Aklınıza takılan bir şey olursa sormaktan çekinmeyin. İyi çalışmalar!