Harika bir etkinlik! Merhaba sevgili öğrencilerim, ben Sosyal Bilgiler öğretmeniniz. Bugün sizlerle birlikte, Anadolu’nun kapılarının Türklere nasıl açıldığını ve bu toprakların nasıl vatanımız haline geldiğini gösteren bu güzel kavram ağını dolduracağız. Bu, tarihimizin en önemli dönemlerinden biridir. Haydi, hep birlikte bu boşlukları dolduralım ve tarihimizi daha yakından tanıyalım!
Soru: Aşağıda verilen kavram ağını örnekte verildiği gibi uygun kelimelerle doldurunuz.
Kavram ağımızın ana konusu “XI-XIII. yüzyıllar arasında Anadolu’nun Türkleşmesi ve İslamlaşması”. Bu ana konuya bağlı iki dalımız var. Şimdi bu dallardaki boşlukları adım adım dolduralım.
Birinci Bölüm: Anadolu’nun Türk yurdu olmasında ve Türk yurdu olarak kalmasında etkili olan savaşlar
Bu bölümde, Anadolu’yu vatan yapan ve vatan olarak kalmasını sağlayan büyük savaşları hatırlamamız gerekiyor. Bir tanesi zaten verilmiş: Haçlı Seferleri. Diğer iki boşluğu biz dolduracağız.
Adım 1: Anadolu’nun Kapılarını Açan Savaş
Türklerin Anadolu’ya girmesini sağlayan, adeta Anadolu’nun kapılarını sonuna kadar bize açan o büyük zaferi hatırlayalım. Sultan Alparslan komutasındaki Selçuklu ordusunun Bizans’ı yendiği bu savaş Malazgirt Savaşı‘dır. Bu zaferle birlikte Türkler, Anadolu’ya yerleşmeye başlamıştır.
Adım 2: Anadolu’nun Tapusunu Aldığımız Savaş
Türkler Anadolu’ya yerleştikten sonra Bizanslılar bizi buradan atmak için son bir kez daha büyük bir orduyla saldırdı. Ancak Anadolu Selçuklu Sultanı II. Kılıç Arslan, Bizans ordusunu büyük bir yenilgiye uğrattı. Bu zaferle birlikte Anadolu’nun kesin olarak bir Türk yurdu olduğu kanıtlanmış oldu. Bu önemli savaş ise Miryokefalon Savaşı‘dır. Bu savaşa “Yurt Tutan Savaş” da denir.
Sonuç:
Bu bölümdeki boşluklara şunları yazmalıyız:
- Malazgirt Savaşı
- Miryokefalon Savaşı
İkinci Bölüm: Anadolu’nun Türkleşmesi ve İslamlaşmasına katkıda bulunan devletler ve beylikler
Malazgirt Zaferi’nden sonra Anadolu’da kurulan ilk Türk beylikleri ve büyük devletimiz, bu toprakları camilerle, medreselerle, kervansaraylarla donatarak hem Türk hem de Müslüman kimliği kazandırmıştır. Örnek olarak Çaka Beyliği verilmiş. Geriye kalan dört boşluğu dolduralım.
Adım 1: Anadolu’daki En Güçlü Devlet
Bu dönemde Anadolu’da hüküm süren en büyük ve en önemli Türk devleti, başkenti İznik, sonra da Konya olan Anadolu Selçuklu Devleti‘dir. Haçlılara karşı savaşmışlar ve Anadolu’yu bayındır hale getirmişlerdir.
Adım 2: Anadolu’da Kurulan İlk Beylik
Malazgirt Savaşı’ndan sonra Anadolu’da kurulan ilk beyliğimiz Erzurum ve çevresinde kurulan Saltuklular‘dır. Anadolu’nun Türkleşmesine öncülük etmişlerdir.
Adım 3: En Güçlü Beyliklerden Biri
Sivas, Tokat, Malatya civarında kurulan ve Anadolu’da ilk medreseyi (Yağıbasan Medresesi) yapan çok güçlü bir beylik vardı. Bu beylik Danişmentliler‘dir. Haçlılarla da çok mücadele etmişlerdir.
Adım 4: Bilim ve Sanata Önem Veren Beylik
Diyarbakır, Mardin ve Harput çevresinde kurulan, özellikle mimari eserleri (Malabadi Köprüsü gibi) ve bilim insanlarına (El-Cezeri gibi) verdikleri destekle tanınan beyliğimiz ise Artuklular‘dır.
Sonuç:
Bu bölümdeki boşluklara şunları yazabiliriz:
- Anadolu Selçuklu Devleti
- Saltuklular
- Danişmentliler
- Artuklular
- (Mengücekliler de yazılabilir.)
Harikasınız çocuklar! Kavram ağımızı hep birlikte başarıyla tamamladık. Gördüğünüz gibi, bu toprakların vatan olması için büyük savaşlar verilmiş ve kurulan devletlerimiz sayesinde Anadolu, bugünkü kimliğine kavuşmuştur. Bu konuları tekrar etmeyi unutmayın!