Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben Sosyal Bilgiler öğretmeniniz. Bugün sizlerle birlikte bize gönderilen görseldeki çevre sorunlarını inceleyeceğiz ve soruyu birlikte çözeceğiz. Hazırsanız, haydi başlayalım!
Soru: Çevre kirliliğine neden olabilecek diğer tutum ve davranışlar neler olabilir? Açıklayınız.
Çözüm:
Sevgili çocuklar, görseldeki metinlerde ve resimlerde su kirliliği (denizlere atılan plastikler) ve hava kirliliği gibi çok önemli çevre sorunlarından bahsediliyor. Bunlar gezegenimize gerçekten de büyük zararlar veriyor. Ancak ne yazık ki çevreye zarar veren tek davranışlarımız bunlar değil. Gelin şimdi, bu ikisi dışında çevre kirliliğine yol açan başka hangi tutum ve davranışlar var, adım adım inceleyelim.
Unutmayın ki, doğa bizim evimizdir ve evimizi temiz tutmak hepimizin görevidir.
Adım 1: Toprak Kirliliği
Tıpkı sularımız ve havamız gibi, üzerinde yaşadığımız, yiyeceklerimizi yetiştirdiğimiz toprağımız da kirlenebilir. Toprağı kirleten bazı davranışlar şunlardır:
- Pilleri, kimyasal maddeleri (deterjan, yağ vb.) toprağa atmak veya dökmek.
- Tarımda aşırı ve bilinçsizce kimyasal gübre ve ilaç kullanmak.
- Sanayi tesislerinin atıklarını toprağa bırakması.
- Çöpleri toprağa gömmek.
Bu kirlilik, toprağın verimini düşürür ve orada yetişen bitkiler aracılığıyla bizim sağlığımızı da olumsuz etkiler.
Adım 2: Gürültü Kirliliği
Belki aklınıza hemen gelmeyebilir ama rahatsız edici ve yüksek sesler de bir çevre kirliliğidir. Buna gürültü kirliliği diyoruz.
- Trafikteki arabaların kornaları ve motor sesleri.
- İnşaat alanlarından gelen makine sesleri.
- Çok yüksek sesle müzik dinlemek.
Gürültü kirliliği, insanlarda strese, uyku bozukluklarına ve işitme sorunlarına yol açabilir. Aynı zamanda hayvanların da doğal yaşam düzenini bozar.
Adım 3: Işık Kirliliği
Geceleri şehirlerimizi aydınlatan ışıklar, eğer yanlış ve gereğinden fazla kullanılırsa bir kirliliğe dönüşür. Buna da ışık kirliliği denir.
- Binaların ve caddelerin gereksiz yere aşırı aydınlatılması.
- Işıkların gökyüzüne doğru yönlendirilmesi.
Bu durum hem enerji israfına neden olur hem de gece yolunu bulan göçmen kuşların ve diğer gececi hayvanların yollarını şaşırmasına sebep olur.
Adım 4: Aşırı Tüketim ve İsraf
Aslında birçok kirliliğin temelinde bu yatar. İhtiyacımızdan fazla ürün almak, sürekli yeni eşyalar edinmek ve elimizdekileri çabucak atmak, daha fazla çöp üretmemize neden olur.
- Tek kullanımlık plastik tabak, bardak ve poşetleri kullanmak.
- Yiyecekleri israf etmek.
- Sürekli yeni kıyafetler veya elektronik aletler almak.
Daha fazla tüketim, daha fazla fabrika dumanı, daha fazla atık ve daha fazla kirlilik demektir.
Sonuç:
Gördüğünüz gibi, çevre kirliliği sadece denize atılan bir poşet veya fabrika bacasından çıkan dumandan ibaret değildir. Toprağa attığımız bir pil, gereksiz yere yaktığımız bir ışık veya trafikte çaldığımız bir korna da doğaya ve canlılara zarar veren birer kirlilik türüdür. Bu yüzden günlük hayatımızda daha dikkatli ve bilinçli davranarak gezegenimizi korumaya yardımcı olabiliriz.