Merhaba sevgili öğrencilerim,
Ben 6. Sınıf Sosyal Bilgiler öğretmeniniz. Bugün sizlerle ders kitabımızın 125. sayfasındaki etkinliği birlikte yapacağız. Bu etkinlik, bize bir konu hakkında farklı kaynaklardan bilgi edinmenin ve bu bilgileri karşılaştırmanın ne kadar önemli olduğunu öğretecek. Tıpkı bir dedektif gibi ipuçlarını birleştireceğiz!
Haydi, soruları adım adım inceleyip cevaplayalım.
***
1. Soru: Dijital kaynaktan elde ettiğiniz bilgiler doğru ve güvenilir midir? Kaynağın dijital kimliğini ve uzantısını dikkate alarak cevaplayınız.
Bu soru, internette karşılaştığımız her bilgiye hemen inanmamamız gerektiğini bize hatırlatıyor. Bilginin doğruluğunu anlamak için kaynağı, yani geldiği yeri sorgulamalıyız.
Adım 1: Dijital Kimlik ve Uzantı Nedir?
Dijital kimlik, web sitesinin kime ait olduğunu gösterir. Örneğin, bir bakanlığa mı, bir üniversiteye mi, yoksa kişisel bir bloğa mı ait? Uzantı ise site adresinin sonunda yer alan .gov, .edu, .org, .com gibi ifadelerdir.
- .gov: Devlet kurumlarına ait sitelerdir (government). Genellikle en güvenilir kaynaklardandır.
- .edu: Eğitim kurumlarına, yani üniversitelere ait sitelerdir (education). Akademik bilgiler içerdiği için oldukça güvenilirdir.
- .org: Kâr amacı gütmeyen kuruluşlara, vakıflara ait sitelerdir (organization).
- .com: Ticari amaçlı şirketlere ait sitelerdir (commercial).
Adım 2: Cevabımızı Oluşturalım
Karekodu okuttuğunuzda açılan sitenin adresine bakın. Eğer bu site, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı veya bir üniversitenin tarih bölümü gibi resmi bir kuruma aitse, yani uzantısı .gov.tr veya .edu.tr ise, o zaman bu bilgilere güvenebiliriz.
Örnek Cevap:
Evet, dijital kaynaktan elde ettiğim bilgiler güvenilirdir. Çünkü karekod beni T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın veya bir üniversitenin resmi web sitesine yönlendirdi. Sitenin adres uzantısının .gov.tr (veya .edu.tr) olması, buradaki bilgilerin uzmanlar tarafından hazırlandığını ve denetlendiğini gösterir. Bu nedenle kaynağın doğru ve güvenilir olduğunu düşünüyorum.
2. Soru: Dijital kaynaktan hakkında bilgi topladığınız diğer devletler hangileridir?
Bu soruda yapmanız gereken, karekod ile ulaştığınız dijital kaynağı dikkatlice incelemek. Konumuz “Türkistan’da kurulan ilk Türk devletleri” olduğuna göre, muhtemelen ders kitabımızda öğrendiğimiz devletlerin yanı sıra başka devletlerden de bahsediliyordur.
Adım 1: Kaynağı Dikkatlice İncele
Açılan web sayfasını, videoyu veya metni dikkatlice okuyun. Ana konunun dışında hangi diğer Türk devletlerinin isimleri geçiyor, not alın.
Adım 2: Cevabı Yaz
Dersimizde genellikle Asya Hun Devleti, Göktürkler ve Uygurlar üzerinde dururuz. Dijital kaynakta bunlara ek olarak başka devletler de olabilir.
Örnek Cevap:
Dijital kaynağı incelediğimde, ders kitabımızda öğrendiğimiz Asya Hun Devleti, Göktürk Kağanlığı ve Uygur Devleti’nin yanı sıra Kırgızlar ve Karluklar gibi diğer ilk Türk devletleri hakkında da ek bilgiler edindim.
3. Soru: Kitabınızdaki kaynak ile dijital kaynakta yer alan benzer ve farklı bilgiler nelerdir? Aşağıdaki tabloya yazınız.
İşte en keyifli kısım! Şimdi iki kaynağı karşılaştırıp ortak ve farklı yönlerini bulacağız.
Adım 1: Benzer Bilgileri Bulalım
Hem ders kitabınızda hem de dijital kaynakta aynı şekilde anlatılan bilgileri düşünün. Bunlar genellikle temel bilgilerdir.
Adım 2: Farklı Bilgileri Bulalım
Dijital kaynakta olup kitabınızda olmayan veya kitabınızda olup dijital kaynakta olmayan detayları arayın. Bazen dijital kaynaklar, bir video veya bir harita gibi farklı materyaller sunarak konuyu daha zenginleştirebilir.
Adım 3: Tabloyu Dolduralım
Bulduğumuz bilgileri aşağıdaki gibi tabloya yerleştirebiliriz.
Benzer Bilgiler
- Her iki kaynakta da Asya Hun Devleti’nin bilinen ilk hükümdarının Teoman olduğu bilgisi yer alıyor.
- Hem ders kitabında hem de dijital kaynakta Göktürklerin “Türk” adıyla kurulan ilk devlet olduğu vurgulanıyor.
- İki kaynakta da Uygurların yerleşik hayata geçen ilk Türk devleti olduğu bilgisi ortak olarak veriliyor.
Farklı Bilgiler
- Ders kitabımızda Mete Han’ın bulduğu onlu sistemin tanımı yapılırken, dijital kaynakta bu sistemin nasıl işlediğini gösteren bir animasyon vardı.
- Dijital kaynakta, Göktürklere ait Orhun Yazıtları’nın üç boyutlu görselleri ve yazıtların günümüz Türkçesine çevirileri yer alırken, ders kitabımızda sadece yazıtların bir fotoğrafı bulunuyor.
- Ders kitabımızda Uygurların tarım ve mimaride geliştikleri yazıyor. Dijital kaynak ise ek olarak Uygurların yaptığı minyatür sanatı örneklerini de gösteriyordu.
Umarım bu açıklamalar ödevini yapmanda sana yardımcı olur. Unutma, farklı kaynakları karşılaştırmak ve bilgiyi sorgulamak, seni daha bilgili bir birey yapar. Harika bir iş çıkardın!
Bir sonraki derse hazırlık olarak istenen renkli fon kâğıdı ve keçe uçlu kalemi getirmeyi unutmayın olur mu? Görüşmek üzere!