6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1. Kitap Sayfa 127
Merhaba sevgili öğrencilerim, ben 6. Sınıf Sosyal Bilgiler öğretmeniniz.
Bugün sizlerle birlikte kitabımızdaki bu güzel bulmacayı çözeceğiz. Bu etkinlik, ilk Türk devletleri hakkındaki bilgilerimizi pekiştirmek için harika bir fırsat. Hazırsanız, kalemlerinizi ve zihinlerinizi hazırlayın, başlayalım!
1. Tarihte bilinen ilk Türk devletlerinin kurulduğu coğrafyadır.
Çözüm:
Adım 1: Bu soru bize, atalarımızın ilk devletlerini nerede kurduğunu soruyor. Hatırlayalım, derslerimizde bu bölgenin geniş bozkırlardan oluştuğunu, hayvancılık için çok uygun olduğunu konuşmuştuk.
Adım 2: Büyük Hun Devleti, Göktürkler gibi ilk devletlerimiz bu coğrafyada yaşamış ve tarihe yön vermişlerdir. Bu geniş ve önemli coğrafyanın adı Orta Asya‘dır.
Adım 3: Şimdi bulmacamızda 1 numaranın olduğu yerden başlayan beyaz daireleri takip edelim. Harfleri birleştirdiğimizde “ORTA ASYA” kelimesinin çıktığını göreceksiniz.
Sonuç: ORTA ASYA
2. II. Göktürk Devleti Dönemi’nden kalan, Türklere ait ilk yazılı kaynaklardan biridir.
Çözüm:
Adım 1: Bu soruda bizden Türk tarihinin ve edebiyatının ilk yazılı örnekleri isteniyor. II. Göktürk Devleti zamanında Bilge Kağan, Kültigin ve Vezir Tonyukuk adına dikilen anıtlardan bahsediyoruz.
Adım 2: Bu anıtlar, Türk adının geçtiği ilk metinlerdir ve günümüzde Moğolistan sınırları içerisindedir. Bu değerli eserlere Orhun Yazıtları (veya Kitabeleri) diyoruz.
Adım 3: Bulmacada 2 numarayı bulup harfleri takip ettiğimizde “ORHUN YAZITLARI” ifadesiyle karşılaşıyoruz.
Sonuç: ORHUN YAZITLARI
3. İlk Türk devletlerinde halkın coğrafyaya uyum sağlayabilmek ve hayvancılık yapabilmek için tercih ettiği yaşam biçimidir.
Çözüm:
Adım 1: Soru, ilk Türklerin yaşam tarzını soruyor. Orta Asya’nın iklimi ve coğrafi şartları tarıma pek elverişli değildi. Bu yüzden atalarımız temel geçim kaynağı olan hayvancılıkla uğraşıyorlardı.
Adım 2: Hayvanlarına otlak bulmak için sürekli yer değiştirmeleri gerekiyordu. Belli bir sabit evleri olmadan, çadırlarda yaşadıkları bu yaşam tarzına göçebe yaşam diyoruz.
Adım 3: Bulmacada 3 numaradan başlayan harfler bize “GÖÇEBE” kelimesini veriyor.
Sonuç: GÖÇEBE
4. Uygurlarda rastlanan resim sanatlarındandır.
Çözüm:
Adım 1: Bu sorumuz Uygurlar ve onların sanatıyla ilgili. Uygurlar, yerleşik hayata geçen ilk Türk devleti olduğu için sanat ve kültür alanında çok ilerlemişlerdi.
Adım 2: Özellikle el yazması kitapları süslemek için yaptıkları küçük, ayrıntılı ve renkli resimlerle tanınırlar. Bu resim sanatına minyatür adı verilir.
Adım 3: Bulmacamızda 4 numarayı takip ettiğimizde “MİNYATÜR” kelimesini buluyoruz.
Sonuç: MİNYATÜR
5. Mete Han tarafından bulunan askerî sistemdir.
Çözüm:
Adım 1: Soru, Büyük Hun İmparatoru Mete Han’ın orduyla ilgili yaptığı çok önemli bir yeniliği soruyor. Mete Han, orduyu daha düzenli ve yönetilebilir hale getirmek için harika bir sistem geliştirmişti.
Adım 2: Orduyu 10, 100, 1000 ve 10.000 kişilik birimlere ayırmıştı. Bu sistem sayesinde ordu çok daha disiplinli olmuştu ve bu sistem günümüz ordularının bile temelini oluşturur. Bu sisteme Onlu Sistem diyoruz.
Adım 3: Bulmacadaki 5 numaralı başlangıç noktasından harfleri birleştirdiğimizde “ONLU SİSTEM” cevabına ulaşıyoruz.
Sonuç: ONLU SİSTEM
6. İlk Türk devletlerinde önemli meselelerin görüşülüp karara bağlandığı devlet meclisidir.
Çözüm:
Adım 1: Bu soru, eski Türklerde devlet işlerinin nasıl yürütüldüğüyle ilgili. Devletin en önemli kararları, kağanın tek başına değil, boy beylerinin ve ileri gelenlerin katıldığı bir mecliste alınırdı.
Adım 2: Savaş, barış, göç gibi hayati konuların tartışıldığı bu meclise Kurultay veya “Toy” denirdi. Bu, devleti danışarak yönettiklerinin en güzel kanıtıdır.
Adım 3: 6 numaralı bulmaca kutucuğunu takip ettiğimizde karşımıza “KURULTAY” kelimesi çıkıyor.
Sonuç: KURULTAY
7. Uygurların diğer Türk devletlerinden farklı olarak tercih ettiği inanıştır.
Çözüm:
Adım 1: Sorumuz yine Uygurlarla ilgili. İlk Türk devletlerinin çoğu Gök Tanrı inancına sahipti. Ancak Uygurlar, komşularıyla olan etkileşimleri sonucunda farklı bir dini benimsediler.
Adım 2: Bu din, savaşmayı ve et yemeyi yasaklıyordu. Bu nedenle Uygurların yaşam tarzını değiştirerek yerleşik hayata geçmelerinde ve tarımla uğraşmalarında etkili olmuştur. Bu dinin adı Maniheizm‘dir.
Adım 3: Son olarak 7 numaralı yolu takip ettiğimizde “MANİHEİZM” kelimesine ulaşıyoruz.
Sonuç: MANİHEİZM
Harika bir iş çıkardınız çocuklar! Gördüğünüz gibi, tarihimizin bu önemli konularını bir bulmaca ile tekrar etmek hem eğlenceli hem de çok öğretici oldu. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere, hoşça kalın!