Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugünkü dersimizde, bize verilen görseldeki etkinlikleri birlikte adım adım çözümleyeceğiz. Bu etkinlikler, doğa ile insan arasındaki ilişkiyi ve çevremize karşı sorumluluklarımızı anlamamız için harika bir fırsat. Hazırsanız, haydi başlayalım!
1. İncelediğiniz yazılı ve görsel kaynaklardan hareketle ülkemizdeki doğal ve beşerî çevre özelliklerini belirleyiniz. Belirlediğiniz doğal ve beşerî çevre özelliklerini sınıflama tablosuna yazınız.
Bu soruda bizden, özellikle haber metnini okuyarak oradan çıkarabileceğimiz doğal ve beşerî unsurları bulup listelememiz isteniyor. Unutmayalım, doğal çevre insan eli değmeden var olan şeylerdir; beşerî çevre ise insanlar tarafından yapılan veya değiştirilen şeylerdir.
Hadi metinden bu özellikleri birlikte bulalım:
Doğal Çevre Özellikleri
- Burdur Gölü: Kendiliğinden oluşmuş bir doğal varlıktır.
- Su: Gölün temelini oluşturan, yaşam için vazgeçilmez doğal bir kaynaktır.
- Kuraklık ve Aşırı Buharlaşma: Bunlar iklimle ilgili, insan müdahalesi olmadan gerçekleşen doğa olaylarıdır.
Beşerî Çevre Özellikleri
- Sivil Toplum Kuruluşları (Yeşilay, TEMA): İnsanların bir amaç için kurduğu organizasyonlardır.
- Gönüllüler ve Çocuklar: Çevre temizliği yapan insanlardır.
- Burdur Belediyesi ve Orman İşletme Müdürlüğü: İnsanların yönettiği kurumlardır.
- Tarımsal Sondajlar: İnsanların tarım için su çekmek amacıyla açtığı kuyulardır. Bu, doğaya bir müdahaledir.
- Çöp, Cam Şişeler, Gıda Ambalajları: İnsanların ürettiği ve doğaya bıraktığı atıklardır.
- Çevre Temizliği Etkinliği: İnsanların çevreyi korumak için yaptığı bir faaliyettir.
Verilen yazılı ve görsel kaynaklardan hareketle insanların doğal çevre koşullarından nasıl etkilendiğini ve bu koşulları ne şekilde etkilediğini büyük grup tartışması yaparak belirleyiniz.
Bu etkinlikte ise doğa ve insan arasındaki o harika etkileşimi konuşmamız isteniyor. Yani, doğa bizi nasıl etkiliyor, biz doğayı nasıl etkiliyoruz? Haber metnine bakarak cevaplayalım.
Adım 1: İnsanların Doğal Çevre Koşullarından Etkilenmesi
Metinde “kuraklık, aşırı buharlaşma” gibi doğal olaylardan bahsediliyor. Bu doğa olayları yüzünden Burdur Gölü’nün suyu her geçen yıl azalıyor. Gölün kuruması demek, o bölgede yaşayan insanların, tarım yapan çiftçilerin ve göl çevresindeki canlıların olumsuz etkilenmesi demektir. Yani doğadaki bir değişim, doğrudan insan hayatını etkiliyor.
Adım 2: İnsanların Doğal Çevre Koşullarını Etkilemesi
İnsanların doğayı hem olumlu hem de olumsuz etkilediğini görüyoruz.
- Olumsuz Etkiler: İnsanlar gölün etrafına çöp atarak doğayı kirletiyorlar. Ayrıca “tarımsal sondajlar” ile gölün suyunu azaltarak kurumasına neden oluyorlar. Bu, doğaya verdiğimiz zarardır.
- Olumlu Etkiler: Metindeki duyarlı insanlar, yani gönüllüler, sivil toplum kuruluşları ve çocuklar, bir araya gelip çevre temizliği yapıyorlar. Bu da insanın doğayı korumak için yaptığı güzel bir harekettir. Metindeki Eymen’in sözleri de bu duruma çok güzel bir örnek:
‘Çöp atanlar neden doğamızı kirletiyor, ısrarla tekrar tekrar çöp atıyorlar. Bir daha çöp atmamalarını ve doğayı korumalarını istiyorum.’
2. Haber metninden hareketle temizliğin çevresel sürdürülebilirliğe katkısı için siz neler yapardınız? Düşüncelerinizi söyleyiniz.
Bu çok güzel ve önemli bir soru! Çevresel sürdürülebilirlik demek, doğayı bugün koruyarak gelecek nesillere de temiz ve yaşanabilir bir dünya bırakmak demektir. Sadece bir gün temizlik yapmak yetmez, bu temizliği kalıcı hale getirmeliyiz. Bunun için ben olsam şunları yapardım:
- Asla Yere Çöp Atmam: En temel kural budur. Çöpümü her zaman çöp kutusuna atarım, eğer bulamazsam yanımda taşırım.
- Farkındalık Oluştururum: Ailemle, arkadaşlarımla konuşarak onları da çevre temizliği konusunda bilgilendiririm. Okulumuzda “Temiz Çevre” konulu afişler hazırlayıp panolara asabiliriz.
- Gönüllü Olurum: Tıpkı haberdeki gibi, belediyemizin veya TEMA Vakfı gibi kuruluşların düzenlediği çevre temizliği etkinliklerine katılırdım.
- Geri Dönüşüme Destek Olurum: Evimizdeki plastik, cam ve kağıt gibi atıkları ayrı ayrı biriktirerek geri dönüşüm kutularına atardım. Böylece daha az çöp üretmiş oluruz.
- Uyarırdım: Yere çöp atan birini gördüğümde, onu kırmadan, nazik bir dille “Afedersiniz, çöpünüzü yere düşürdünüz galiba.” diyerek uyarabilirdim.
Unutmayın çocuklar, doğa bizim evimizdir. Evimizi temiz tutmak hepimizin görevidir. Küçük adımlarımızla dünyamız için büyük farklar yaratabiliriz!