Merhaba sevgili öğrencilerim,
Ben 6. Sınıf Sosyal Bilgiler öğretmeniniz. Bugün sizlerle birlikte kitabımızdaki bu güzel balık kılçığı etkinliğini yapacağız. Bu etkinlik, ülkemizde karşılaştığımız bazı toplumsal sorunları ve bu sorunların nedenlerini daha iyi anlamamıza yardımcı olacak. Tıpkı bir balığın kılçıklarının gövdesine bağlı olması gibi, sorunların nedenleri de sorunun kendisine bağlıdır.
Haydi gelin, bu balık kılçığı şemasını adım adım dolduralım ve toplumsal sorunları daha yakından inceleyelim.
Etkinlik Sorusu: İncelediğiniz kaynaklarda belirlediğiniz ve öğretmeninizin sunumunda belirttiği toplumsal sorunlara günlük yaşantınızdan örnekler veriniz. Örneklerinizden hareketle ülkemizdeki toplumsal sorunların (afetler, çevre kirliliği, göç, salgın hastalıklar, israf) nedenlerini gösteren balık kılçığı çalışmasını tamamlayınız.
Çözüm:
Şimdi balığımızın ana kılçıklarında yazan sorunların nedenlerini, yani daha küçük kılçıkları birlikte dolduralım.
Adım 1: Afetler
Afetler, ne yazık ki ülkemizde sıkça karşılaştığımız, can ve mal kaybına yol açabilen olaylardır. Peki, bu afetlerin nedenleri neler olabilir?
- Depremler: Ülkemizin önemli bir kısmının fay hatları üzerinde yer alması en büyük nedendir.
- Seller: Ani ve şiddetli yağışlar, dere yataklarına ev yapılması ve ormanların yok edilmesi sellere yol açar.
- Heyelanlar (Toprak Kayması): Genellikle çok yağış alan, eğimli arazilerde ağaçların kesilmesi sonucu toprak kayar.
- Çığ: Kışın çok kar yağan dağlık ve eğimli bölgelerde biriken kar kütlelerinin aşağı doğru kaymasıdır.
Adım 2: Çevre Kirliliği
Yaşadığımız çevrenin temizliği hepimiz için çok önemli. Ama bazen insan faaliyetleri çevreyi kirletebiliyor. Gelin nedenlerine bakalım.
- Fabrika bacalarından ve araba egzozlarından çıkan zehirli gazlar hava kirliliğine neden olur.
- Fabrika atıklarının ve kanalizasyon sularının nehirlere, göllere ve denizlere boşaltılması su kirliliğine yol açar.
- Çöplerimizi çöp kutusu yerine yerlere atmamız toprak kirliliğine ve çirkin bir görüntüye sebep olur.
- Gereksiz yere yakılan ışıklar ışık kirliliği, yüksek sesle müzik dinlemek ise gürültü kirliliği yaratır.
Adım 3: Göç
İnsanların çeşitli nedenlerle yaşadıkları yeri terk edip başka bir yere yerleşmesine göç diyoruz. Peki insanlar neden göç eder?
- Ekonomik Nedenler: Kırsal kesimde (köylerde) iş imkanlarının az olması nedeniyle insanların iş bulmak için şehirlere taşınması.
- Eğitim ve Sağlık: Çocuklarına daha iyi bir eğitim aldırmak veya daha iyi sağlık hizmetlerinden yararlanmak isteyen ailelerin büyük şehirlere göç etmesi.
- Sosyal Nedenler: Terör veya kan davası gibi can güvenliğini tehdit eden durumlardan kaçmak için yapılan zorunlu göçler.
- Doğal Afetler: Deprem, sel gibi afetler nedeniyle evini kaybeden insanların başka yerlere taşınması.
Adım 4: Salgın Hastalıklar
Bulaşıcı hastalıkların kısa sürede çok geniş alanlara ve çok sayıda insana yayılmasına salgın diyoruz. Yakın zamanda hepimiz bir salgın yaşadık, değil mi? İşte nedenleri:
- Hijyen eksikliği: Ellerimizi sık sık yıkamamak gibi temizlik kurallarına uymamak.
- Aşılanmanın yetersiz olması: Hastalıklara karşı korunmak için aşı olmamak.
- Kalabalık ve sağlıksız yaşam alanları: Hastalıkların insanlardan insanlara kolayca bulaşmasına neden olur.
- Ulaşımın kolaylaşması: Uçak gibi araçlarla insanlar ve mikroplar dünyanın bir ucundan diğerine hızla gidebilir.
Adım 5: İsraf
İsraf, kaynaklarımızı gereksiz yere, boşuna harcamak demektir. Günlük hayatta ne çok şeyi israf ettiğimizi bir düşünelim.
- Ekmek ve Gıda İsrafı: Tabağımızda yemek bırakmak, ihtiyacımızdan fazla yiyecek alıp bozulunca çöpe atmak.
- Su İsrafı: Diş fırçalarken veya bulaşık yıkarken musluğu açık bırakmak.
- Elektrik İsrafı: Odadan çıkarken ışığı veya televizyonu kapatmamak.
- Zaman İsrafı: Ders çalışmak veya kitap okumak yerine saatlerce boş işlerle vakit geçirmek de bir israftır.
Sevgili çocuklar, gördüğünüz gibi bu toplumsal sorunların birçoğunun temelinde insan faktörü ve bilinçsizlik yatıyor. Unutmayın ki, bu sorunların çözümünde her birimize önemli görevler düşüyor. Daha duyarlı ve bilinçli davranarak daha güzel bir dünyada yaşayabiliriz.