Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle dilimizin ve kültürümüzün ne kadar zengin olduğunu gösteren harika bir metni inceleyeceğiz. Hep birlikte görseldeki soruyu analiz edip, adım adım çözelim. Hazırsanız, başlayalım!
Soru: Dilimizin zenginliğini gösteren örnek metinleri okuyunuz. Okuduğunuz örneklerin hangi millî değerimiz ile ilişkili olduğunu yazınız.
Şimdi gelin, soruyu çözmek için metinleri dikkatlice inceleyelim.
Adım 1: Örnek Metni Anlayalım
Öncelikle bize verilen Orhun (Göktürk) Kitabeleri‘nden alınmış metni okuyup anlamaya çalışalım. Metinde şöyle deniyor:
“…Babamızın, amcamızın kazanmış olduğu milletin adı sanı yok olmasın diye Türk milleti için gece uyumadım, gündüz oturmadım… Tanrı buyurduğu için, kendim devletli olduğum için, kağan oturdum… Fakir milleti zengin kıldım. Az milleti çok kıldım…”
Burada konuşan kişi, dönemin hükümdarı olan Bilge Kağan’dır. Bilge Kağan diyor ki, atalarımın kurduğu bu devlet ve millet yok olmasın diye, halkım için gece gündüz demeden çalıştım. Tanrı’nın emriyle ve kendi liyakatimle tahta çıktım. Sonra da halkım için çalıştım, fakir olanları zenginleştirdim, az olan halkımın sayısını çoğalttım.
Adım 2: Metindeki İfadeleri Millî Değerlerimizle Eşleştirelim
Şimdi bu metinde geçen ifadelerin, yukarıdaki “Kaynak 2” metninde de bahsedilen millî değerlerimizden hangileriyle ilgili olduğunu bulalım. Gelin birlikte düşünelim:
- “Türk milleti için gece uyumadım, gündüz oturmadım…” ifadesi, bir yöneticinin halkı ve vatanı için ne kadar büyük fedakârlık yaptığını gösteriyor. Bu durum, doğrudan vatan sevgisi ve halkına karşı duyduğu sorumluluk bilincini gösterir. Bir milletin yok olmaması için çalışmak ise bağımsızlık duygusunun en güzel örneğidir.
- “Fakir milleti zengin kıldım. Az milleti çok kıldım…” ifadesi ise yöneticinin halkının refahını ve mutluluğunu düşündüğünü gösteriyor. Devletin imkanlarını halkının iyiliği için kullanıyor. Bu da günümüzde “sosyal devlet” anlayışına benziyor. Yani devletin vatandaşına sahip çıkmasıdır. Bu durum, adalet, eşitlik ve insan sevgisi gibi değerlerle yakından ilgilidir. Halkını bir bütün olarak görüp zenginleştirmeye çalışması ise millî birlik ve beraberlik duygusunu güçlendirir.
Sonuç
Gördüğünüz gibi, asırlar önce yazılmış olan Orhun Kitabeleri’ndeki bu kısa metin bile birçok millî değerimizi içinde barındırıyor. Okuduğumuz bu örnek metin;
vatan sevgisi, sorumluluk, bağımsızlık, adalet, millî birlik ve beraberlik
gibi temel millî değerlerimizle yakından ilişkilidir. Bu da bize dilimizin, kültürümüzü ve değerlerimizi nesilden nesile aktaran en önemli hazinemiz olduğunu bir kez daha göstermektedir.