Merhaba sevgili öğrencilerim,
Ben 6. Sınıf Sosyal Bilgiler öğretmeniniz. Bugün sizlerle birlikte kitabımızdaki bazı soruları çözeceğiz. Bu sorular, geçmiş medeniyetlerin bize bıraktığı mirasları ve bu mirasları nasıl korumamız gerektiğini anlamamıza yardımcı olacak. Haydi gelin, soruları adım adım inceleyip cevaplayalım.
Soru 1: Abbâsiler Dönemi’nde adalet işlerinden sorumlu olan başkadının yaptığı görevi günümüzde kim yapmaktadır? Söyleyiniz.
Çözüm:
Bu soruyu cevaplamak için önce bize verilen Kaynak 12‘yi dikkatlice okumalıyız.
- Adım 1: Kaynağı Anlamak
Metinde Abbâsilerin, adalet teşkilatında önemli bir yenilik yaparak kâdı’l-kudâtlık yani başkadılık kurumunu kurdukları anlatılıyor. Başkadı, o dönemdeki adalet işlerinin en başındaki sorumlu kişiydi. Yani bugünün deyimiyle adalet sisteminin yöneticisiydi. - Adım 2: Günümüzle Karşılaştırmak
Şimdi düşünelim, günümüzde ülkemizde adalet işlerinin en tepesindeki sorumlu kimdir? Devletimizin yönetiminde adalet işlerinden sorumlu olan bakanlık Adalet Bakanlığı‘dır. Bu bakanlığın başındaki kişi ise Adalet Bakanı‘dır. Mahkemeler, hakimler ve savcılar Adalet Bakanlığı’na bağlı olarak görev yaparlar.
Sonuç:
Abbâsiler Dönemi’ndeki başkadının (kâdı’l-kudât) görevini, günümüzde Adalet Bakanı ve ona bağlı olan adalet teşkilatı yerine getirmektedir.
Soru 2: Verilen yazılı, görsel ve dijital kaynaklara göre İslam medeniyeti, insanlığın ortak mirasına ne gibi katkılarda bulunmuştur? Düşüncelerinizi söyleyiniz.
Çözüm:
Bu soruyu cevaplamak için sayfadaki tüm metinleri ve görseli bir bütün olarak düşünmeliyiz.
- Adım 1: Kaynakları İncelemek
Sayfada bize birkaç ipucu verilmiş.- İlk metinde İslam medeniyetinin bilim, sanat, mimari gibi alanlarda insanlığın ortak mirasına katkılar yaptığından bahsediliyor.
- Kaynak 12’de Abbâsilerin adalet teşkilatını kurarak hukuk ve yönetim alanında önemli bir gelişmeye imza attıklarını görüyoruz.
- Görsel 3.33’te ise mimari bir eser olan Habib-i Neccar Camii gösteriliyor. Bu da İslam medeniyetinin mimari alandaki katkılarına harika bir örnektir.
- Adım 2: Katkıları Birleştirmek
Tüm bu bilgileri bir araya getirdiğimizde, İslam medeniyetinin insanlığın ortak mirasına şu alanlarda katkı sağladığını söyleyebiliriz:- Mimari: Camiler, medreseler, saraylar ve köprüler gibi günümüze kadar ulaşan muhteşem yapılar inşa etmişlerdir. (Örnek: Habib-i Neccar Camii)
- Hukuk ve Yönetim: Adaletin sağlanması için mahkemeler ve başkadılık gibi kurumlar oluşturarak modern hukuk sistemlerinin temellerine katkıda bulunmuşlardır.
- Bilim: Tıp, matematik, astronomi gibi alanlarda önemli buluşlar yapmışlardır.
- Sanat: Hat, tezhip, minyatür gibi kendilerine özgü sanat dallarını geliştirmişlerdir.
Sonuç:
İslam medeniyeti; mimari, hukuk, bilim ve sanat gibi birçok alanda değerli eserler ve kurumlar ortaya koyarak insanlığın ortak mirasını zenginleştirmiştir.
Soru 3: Ortak mirasın korunması ve gelecek nesillere aktarılmasında bireysel olarak neler yapabiliriz? Söyleyiniz.
Çözüm:
Bu soru, bizim de bu konuda bir sorumluluğumuz olduğunu hatırlatıyor. Depremde yıkılan Habib-i Neccar Camii’nin yeniden yapılacak olması, devletin ortak mirası koruduğunu gösteriyor. Peki, biz tek başımıza neler yapabiliriz?
- Adım 1: Sorumluluğumuzu Anlamak
Ortak miras, sadece devletin değil, tüm insanlığın ve dolayısıyla her birimizin sorumluluğundadır. Tıpkı evimizi temiz tuttuğumuz gibi, ortak mirasımız olan tarihi eserleri ve yerleri de korumalıyız. - Adım 2: Yapabileceklerimizi Sıralamak
İşte bireysel olarak yapabileceğimiz bazı şeyler:- Tarihi mekanları (müze, ören yeri, cami, kilise vb.) gezerken duvarlara yazı yazmak, çöp atmak gibi davranışlardan kesinlikle kaçınmalıyız. Onlara zarar vermemeliyiz.
- Bu tür yerleri ziyaret ederek, onlar hakkında bilgi edinmeliyiz. Öğrendiklerimizi arkadaşlarımızla ve ailemizle paylaşabiliriz.
- Tarihi eserlere zarar veren birini görürsek, onu nazikçe uyarmalıyız veya bir yetkiliye haber vermeliyiz.
- Yaşadığımız yerdeki tarihi ve kültürel miras hakkında araştırmalar yapabilir, bu konuda daha bilinçli olabiliriz.
- Sosyal medyayı kullanarak ortak mirasın önemi hakkında farkındalık oluşturabiliriz.
Sonuç:
Unutmayın çocuklar, ortak mirası korumak, onlara saygı duymakla başlar. Bilinçli, duyarlı ve saygılı bireyler olarak bu paha biçilmez hazineleri gelecek nesillere aktarabiliriz.